Содержимое
Бу расмда Тяньаньменьдаги "Номаълум исёнчи" тасвирланган. 1989 йил Хитойда Тяньаньмень майдонидаги намойишчиларга қарши ҳарбий ҳаракатлар бошланган. Бу одам эса 14 га яқин танкни шу тарзда бир-неча дақиқа ушлаб турган. Бу қирғинда эса ХХР расмий манбаларига кўра 242 одам, бошқа манбаларда эса 3000-7000 гача одамлар вафот этган. 30 000га яқин одам жароҳатлангани айтилади. Тяньаньменьдаги исёнга сабаб эса демократия, сўз эркинлиги ва халқ сайловларига эришиш эди. Ўша пайтда Ден Сяопин томонидан "очиқ эшиклар сиёсати" олиб борилган. Бу "хитойча ҳусусиятга эга социализм" эди. Ташқи инвестицияларга катта имкон берилган, нарх ва маошлардаги назорат бекор қилинган. Ишлаб чиқариш воситаларини ривожлантиришга эътибор берилган. Аммо, иқтисодий жиҳатдан берилган эркинликлар, сиёсий эркинликни иккинчи даражага тушириб қўйган. М. Фридман тавсиялари асосида амалга оширилган иқтисодий ислоҳотларнинг жуда тез, "шок терапияси" тарзида ўтказилганига аҳоли қарши эди. Нархлар ошиб кетган, ишчиларни ҳимоя қилиш фондлари қисқартирилган, сўз эркинлиги эса қаттиқ чекланганди. Коррупция, партия таъсири кенгайиб кетганди. Илгари давлат мулки бўлган объектлар, энди партия вакиллари мулки сифатида ҳусусийлаштирилганди. Буларнинг бари йиғилиб талабалар ва ишчиларнинг Тяньаньменьдаги қўзғолонига сабаб бўлганди. Оқибатда ҳарбийлар ёрдамида намойиш бостирилган. Оломонга қарата тўғридан тўғри ўқ узилган. 1989 йил, 22 июнда намойишчилар устидан ўтказилган судда эса ишчилар ташкилоти аъзоларидан 8 киши ўлимга ҳукм қилинган ва бажарилган. Намойиш тарафдорлари кейинчалик ҳам таъқиб қилиб борилган. Бу намойиш бостирилиши Ден учун янада кескинроқ иқтисодий ислоҳотлар ўтказишга йўл берганди. Бу ХХР иқтисодий ривожланишинг "ўзига ҳос" томони. 👉@kitoblog👈