Vsebina objave
Калтак ва тарбия (иккинчи мақола) Жисмоний жазо боланинг хулқи яхшиланишига эмас, балки агрессия, хавотир ва ишончсизликнинг ошишига олиб келади Шунинг учун тарбияда самарали ва инсонпарвар ёндашув зарур. Қуйида ота-оналар учун илмий асосланган, амалий тавсиялар берамиз: 1. Меҳрли ва хавфсиз боғланиш яратинг Боланинг психологик ривожи учун энг муҳим омил — ота-она билан ишончли муносабат. Кўпроқ қулоқ солинг, бағрингизга босинг, ҳиссиётларини қабул қилинг. 2. Қоидаларни аниқ ва изчил қилинг Болага нималар мумкин, нималар мумкин эмас — тушунарли ва доимий бўлиши керак. Қоидалар тез-тез ўзгарса, бола адашади. 3. Жазо ўрнига табиий ва мантиқий оқибатлардан фойдаланинг Масалан, ўйинчоқни синдирса — у билан ўйнай олмаслигини тушунсин. Бу усул жавобгарликни шакллантиради. 4. Ижобий хулқни рағбатлантиринг Танқиддан кўра мақтов самаралироқ. Кичик ютуқларни ҳам эътироф этиш болани яхшиликка ундайди. 5. Ўзингиз намуна бўлинг Болалар кўпроқ гапни эмас, ҳаракатни ўрганади. Агар сиз сокин ва ҳурматли бўлсангиз, бола ҳам шундай бўлади. 6. Ҳиссиётларни бошқаришни ўргатинг “Жаҳлинг чиққани нормал, лекин уриш мумкин эмас” каби тушунтиришлар орқали эмоционал интеллектни ривожлантиринг. 7. Жисмоний жазодан мутлақо воз кечинг Илмий далиллар шуни кўрсатадики, калтаклаш тарбия эмас, балки зарар келтиради. У болада қўрқув ва ёлғонни кучайтиради. 8. Ёшга мос ёндашувни қўлланг Кичик бола билан усул бошқа, ўсмир билан бошқа. Ривожланиш босқичларини инобатга олиш муҳим. 9. Мулоқотни кучайтиринг Ҳар куни бола билан суҳбатлашинг. Унинг фикрини сўранг, қарорларга жалб қилинг. 10. Зарур бўлса мутахассисга мурожаат қилинг Психолог ёки педагог маслаҳати — бу заифлик эмас, масъулият белгиси. Хулоса: Тарбия — қўрқитиш ёки жазо эмас, балки тушуниш, сабр ва меҳр жараёни. Илмга асосланган ёндашув орқали биз нафақат тарбияли, балки бахтли ва ишончли авлодни вояга етказамиз. Социолог, Сухробхўжа Хидиров @Xidirovformat