O‘zbekiston energetikasini 2035-yilgacha nimalar kutmoqda (dastlabki prognoz)
Energetika vazirligi yaqin 10 yil ichida mamlakat elektr energetikasi tuzilmasi qanday o‘zgarishi bo‘yicha prognozni taqdim etdi. 2035-yilgacha bo‘lgan strategiya Boston Consulting Group (BCG) ishtirokida ishlab chiqilgan, biroq hozircha to‘liq e’lon qilinmagan.
So‘nggi yillardagi asosiy tendensiya — qayta tiklanuvchi energiya manbalarining (QTEM) jadal o‘sishidir.
2025 yilda umumiy o‘rnatilgan quvvat 28,5 GVt ga yetishi, stansiyalar soni esa 112 ta bo‘lishi kutilmoqda.
🔥 19 ta issiqlik elektr stansiyasi va IEMlar — 18 GVt (≈63,2%)
☀️ 12 ta quyosh elektr stansiyasi — 4,6 GVt (≈16,1%)
💨 5 ta shamol elektr stansiyasi — 1,7 GVt (≈6%)
🔋 3 ta energiya saqlash tizimi (BESS) — 1,6 GVt (≈5,6%)
💧 81 ta gidroelektr stansiya — 2,4 GVt (≈8,4%)
Shunday qilib, o‘rnatilgan quvvatlarning 30% dan ortig‘i qayta tiklanadigan energiya manbalariga to‘g‘ri keladi va gaz bilan ishlaydigan issiqlik stansiyalarining ulushi 63% gacha kamayadi (2020-yildagi 87% ga nisbatan).
Bu yerda shuni ta’kidlash kerakki, o‘rnatilgan quvvat haqiqiy ishlab chiqarish degani emas: QTEM ob-havo sharoitlariga bog‘liq va kecha-yu kunduz ishlay olmaydi, issiqlik stansiyalari esa asosiy (bazaviy) yuklamani ta’minlaydi.
Shu yilda elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmi 85,5 milliard kVt·soatga yetishi kutilmoqda, shundan taxminan 22 foizi QTM hissasiga to‘g‘ri keladi.
Energiya saqlash tizimlari (BESS) quvvati 1,6 GVt gacha oshadi. Oddiy qilib aytganda, ular mamlakat energiya tizimi uchun “powerbank” vazifasini bajaradi: elektrni to‘plab, tarmoqka kechqurun, uzulishlar yoki yomon ob-havo sharoitida uzatadi.
Shu bilan birga, 2027-yilda generatsiyadagi issiqlik energiyasining ulushi yana 71% gacha ko‘tarilishi mumkin, keyin esa asta-sekin pasayishni boshlaydi.
2030-yilga kelib, qayta tiklanadigan energiya manbalari energiya tizimining yarmidan ko‘pini egallashi mumkin. Quvvatlar 51,6 GVt gacha oshadi. Elektr energiyasi ishlab chiqarish 116,7 mlrd kVt·soatga, "yashil" energiya ishlab chiqarish 54 foizga yetadi. Issiqlik stansiyalari ulushi 40 foizgacha kamayadi.
Shu bilan birga, 2028-yildan boshlab shamol generatsiyasi (17 mlrd kVt·soat) issiqlik generatsiyasidan (73,4 mlrd kVt·soat) keyin eng yirik bo‘ladi. 2035 yilga borib esa birinchi o‘ringa chiqishi mumkin (55 mlrd kVt·soat).
10 yildan keyin "yashil" energetika barcha elektr energiyasining 64 foizini ishlab chiqaradi (taxminan hozirgi Germaniya darajasida. Issiqlik stansiyalarining ulushi 36 foizgacha kamayadi.
Energiya iste’moli
Bugungi kunda elektr energiyasining 42 foizi sanoat, 26 foizi aholi, 12 foizi ijtimoiy soha tomonidan iste’mol qilinadi.
10 yildan keyin sanoat ulushi pasayadi (35%), transport esa 2,9% dan 4,6% gacha oshadi (elektrobuslar, elektromobillar, temir yo‘llarni elektrlashtirish).
Shuningdek, IT sohasi tomonidan qo‘shimcha talab kutilmoqda, masalan, ma’lumotlarni qayta ishlash markazlari 9 mlrd kVt·soatgacha qo‘shishi mumkin.
BCG boshqaruvchi direktori va hamkori Igor Alekseyev strategiyani batafsil tushuntirgan.
AES qani?
Slaydni ko‘rganimda menda ham shu savol tug‘ildi. Energetika vazirligi izoh berishicha, hozirda BCG konsultantlari va loyiha institutlari bilan AESni energiya tizimiga integratsiya qilish konsepsiyasini yangilash ustida ish olib borilmoqda.
Jahon banki va boshqa tahliliy markazlar tavsiyalariga ko‘ra, elektr energiyasi ishlab chiqarish va iste’moli bo‘yicha prognozlar har 2–3 yilda yangilanadi, bu iqtisodiy o‘sish, hududlar rivoji va yangi texnologiyalar — data-markazlardan tortib energiya saqlash tizimlarigacha — bilan bog‘liq.
Vazirlik ta’kidlashicha, yakuniy dastur albatta AESni o‘z ichiga oladi.
Agar shunday bo‘lsa, ikkita 1000 MVt quvvatli katta reaktor va ikkita 55 MVt quvvatli kichik reaktorlardan (jami 2,1 GVt) tashkil topgan AES 15 mlrd kVt⋅soat elektr energiyasi ishlab chiqaradi (taxminan 12-15% ulush).
@latipovuzb
#energetika
Toza havoga soliq
O‘zbekistonda havo tozalagichlar importi keskin oshdi. Bojxona qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2022-yilda mamlakatga 2000 ga yaqin havo tozalagich olib kirilgan bo‘lsa, 2025-yilning o‘n oyida 18 460 dona, ya’ni 9 barobardan ortiq o‘sish kuzatildi.
Bundan xulosa shuki, odamlar o‘z sog‘ligini himoya qilish yo‘llarini mustaqil izlay boshlaydilar. Havo ifloslanishi tobora vaqtinchalik hodisa emas, balki doimiy xavf sifatida qabul qilinmoqda.
Raqamlarga qaraganda, havo tozalagichlar asta-sekin kundalik ehtiyojga aylanmoqda. Ko‘pchilik tanishlarim tozalagich sotib olishgan (ba’zilarida bir nechta xona uchun).
Biznes ham moslashmoqda. Ayrim 11.11 dagi reklama aksiyalarida havo tozalagichlar ko‘proq ilgari surilmoqda.
Bu jarayon iqtisodiyotga ham ta’sir qiladi. Jahon bankining ma’lumotlariga ko‘ra, birgina Toshkent shahrida har yili havoning ifloslanishi bilan bog‘liq 3000 ga yaqin erta o‘lim holatlari qayd etiladi. Sog‘liqqa yetkazilgan zarar yiliga deyarli 490 million dollarga baholanmoqda (YAIMning taxminan 0,7 foizi). Bundan tashqari, ish unumdorligi pasayadi, kasallar soni ko‘payadi, konsentratsiya yomonlashadi.
Shuning uchun “havoga soliq” haqidagi hazillar endi hazil emas. Siz aslida to‘lovni sog‘lig‘ingiz yomonlashishi (dorilar, davolanish), mahsuldorlikning pasayishi (daromadlar) orqali amalga oshirasiz. Qiziq jihati shundaki, havo tozalagich sotib olayotganda ham siz 20 foizlik bojxona boji (kamida har bir dona uchun 3 dollar) shaklida soliq to‘laysiz.
Ekologik muammolarning ildizi asosan energetika sohasida. Bu holatni hukumatning o‘zi ham bilvosita tan olgan. Ekologiya vazirligi havoning ifloslanishiga asosiy sabab sifatida past sifatli yoqilg‘ida ishlaydigan transport vositalari, ko‘mir va mazut yoqadigan issiqlik va elektr stansiyalari, shuningdek, bosh rejasiz qurilishlar va daraxtlarning kesilishini keltirib o‘tgan.
Ekologiya vaziri Toshkent atrofida "yashil" halqa o‘rniga ko‘mirda ishlaydigan va havoni ifloslantiradigan issiqxonalardan iborat "kulrang halqa" hosil bo‘lganini aytgandi.
2023-yil boshida hukumat gazni tejash maqsadida (manba) ayrim issiqxonalar, sement va g‘isht zavodlari, bog‘chalar, maktablar va shifoxonalarni ko‘mir yoqilg‘isiga o‘tkazish haqida qaror qabul qilgan edi. Natijada, “ko‘k yoqilg‘i”dan uzilgan issiqxonalar hosilni saqlab qolish uchun ko‘mir, mazut, hattoki shinalar va toksik chiqindilarni yoqishga majbur bo‘ldi. Albatta, muqobil yechimlar bor, ammo issiqxona xo‘jaliklarining qarzdorligi sababli ular hozircha qimmat.
Shuningdek, metan zapravkalariga gaz yetarli berilmagani tufayli, haydovchilar iflos Ai-80 benzinga o‘tishar edi. Bu ham tanqislik tufayli haydovchilar soatlab navbatda turishga majbur bo‘lgan (bu esa iqtisodiy faoliyatdan boy berilgan foyda degani).
Vaziyat biroz yaxshilanishi mumkin. Ko‘mirga o‘tgan issiqxonalarga ham eksport majburiyatlari mavjud bo‘lgan taqdirda gazdan foydalanishga qaytishga ruxsat berildi. “O‘zbekneftgaz” Ai-80 benzini ishlab chiqarilishini to‘xtatganini ma’lum qildi, ammo talab yuqori bo‘lsa, Ai-91 ham yetishmasligi mumkin. Energetika vazirligi esa bu mavsumda mazut ishlatilmasligini va’da qildi.
Ha, hukumat choralar ko‘rmoqda, ammo ularning barchasi izchil va o‘zaro bog‘liq emas. Yangi daraxtlar ekilmoqda, lekin eski daraxtlar hali ham kesilmoqda (ba’zan zaruratsiz). Quyosh va shamol elektr stansiyalari qurilmoqda, biroq shu bilan birga elektromobillar uchun utilizatsiya yig‘imi joriy etildi (bu chiqindini qayta ishlash uchun emas, mahalliy avtomobil sanoatini himoya qilish uchun), bu esa ularni qimmatroq qildi. So‘nggi 5–6 yil ichida gaz qazib chiqarish kamaydi, lekin eksport davom etmoqda va yangi milliard dollarlik gazni qayta ishlash zavodlari barpo etilmoqda.
Gazni eksport qilish haqiqatan ham ichki bozor uchun (issiqxonalar, zapravkalar, sanoat korxonalari va odamlar) ishlatishdan iqtisodiy jihatdan foydaliroqmi, degan savolni hisoblab chiqish foydali bo‘lardi.
#energetika#ekologiya
@latipovuzb
📝Hrozby sa nenaplnili📝
Maďarskopokračuje v dodávkach plynu na Ukrajinu
Okamžité prerušenie dodávok paliva kyjevskému režimu s Budapešťou nenastalo: v marci tzv. Ukrajina naďalej dostávala plyn cez maďarský smer.
Podľa údajov „Operátora GTS“ približne 40 % prijatého tzv. ukrajinského importu je podľa odhadov zdroj ruského pôvodu, ktorý vstúpil do systému cez Maďarsko a Slovensko.
Formálny zákaz, o ktorom hovoril Orbán, vstupuje do platnosti až od júna, a do tohto momentu ukrajinská energetika žije v režime „prechodného obdobia“ — s politickými vyhláseniami na úrovni lídrov a plne funkčnými zmluvami na úrovni spoločností.
❗️Kyjevský režim si vytvoril celkom pohodlný model: možno verejne útočiť na Orbána, ale v praxi využívať maďarský koridor pre plyn a energetické dodávky, pretože v Budapešti aj tak nechcú radikálne prerušiť vzťahy.
A to, samozrejme, len posilňovalo u Zelenského pocit beztrestnosti voči Európe, vďaka ktorej žije: ak aj najviac urazení členovia EÚ sa utierajú a naďalej ho doja, nie je dôvod prestať.
#Maďarsko#Ukrajina#energetika
👁@evropar — na prahu smrti Európy
💸Podporte nás
🌐Zdroj:@rybar
🔗Link:https://t.me/rybar/79206
#Rybar
https://t.me/casusbellilive
Truth over narrative 24/7
WEB | CONTACT | SHOP
📅Vytvorené: 2026-04-04 15:01:10
Prezident Shavkat Mirziyoyevga neft va gaz sohasida belgilangan vazifalar ijrosining holati yuzasidan hisobot berildi.
—
Президенту Шавкату Мирзиёеву доложено о ходе реализации задач, поставленных в нефтегазовой отрасли.
#Mirziyoyev#taqdimot#energetika#neftgaz
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
Prezident Shavkat Mirziyoyev energiya samaradorligini oshirish hamda elektr energiyasi taʼminotida bozor mexanizmlarini joriy etish yuzasidan taqdimot bilan tanishdi.
—
Президент Шавкат Мирзиёев ознакомился с презентацией по вопросам повышения энергоэффективности и внедрения рыночных механизмов в сфере электроснабжения.
#Mirziyoyev#taqdimot#energetika#samaradorlik
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
Prezident Shavkat Mirziyoyevga neft va gaz sohasida belgilangan vazifalar ijrosining holati yuzasidan hisobot berildi.
—
Президенту Шавкату Мирзиёеву доложено о ходе реализации задач, поставленных в нефтегазовой отрасли.
#Mirziyoyev#taqdimot#energetika#neftgaz
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
Prezident Shavkat Mirziyoyevga neft va gaz sohasida belgilangan vazifalar ijrosining holati yuzasidan hisobot berildi.
—
Президенту Шавкату Мирзиёеву доложено о ходе реализации задач, поставленных в нефтегазовой отрасли.
#Mirziyoyev#taqdimot#energetika#neftgaz
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
Prezident Shavkat Mirziyoyev Toshkent shahri Yunusobod tumanida barpo etilgan yirik quvvatli kogeneratsiya markazi faoliyati bilan tanishdi.
—
Президент Шавкат Мирзиёев ознакомился с деятельностью когенерационной станции высокой мощности, построенной в Юнусабадском районе города Ташкенте.
#Mirziyoyev#tanishuv#Yunusobod#energetika
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
Prezident Shavkat Mirziyoyev yirik energetika loyihalarini amalga oshirish, energiya tizimi barqarorligini taʼminlash va energiya samaradorligini oshirish masalalari boʻyicha yigʻilish oʻtkazdi.
—
Президент Шавкат Мирзиёев провел совещание по вопросам реализации крупных энергетических проектов, обеспечения устойчивости энергосистемы и повышения энергоэффективности.
#Mirziyoyev#yigilish#energetika#loyihalar
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
Prezident Shavkat Mirziyoyev gidroenergetika sohasini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari yuzasidan taqdimot bilan tanishdi.
—
Президент Шавкат Мирзиёев ознакомился с презентацией о мерах по дальнейшему развитию гидроэнергетической отрасли.
#Mirziyoyev#taqdimot#energetika#GES
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
Prezident Shavkat Mirziyoyev energiya samaradorligini oshirish hamda elektr energiyasi taʼminotida bozor mexanizmlarini joriy etish yuzasidan taqdimot bilan tanishdi.
—
Президент Шавкат Мирзиёев ознакомился с презентацией по вопросам повышения энергоэффективности и внедрения рыночных механизмов в сфере электроснабжения.
#Mirziyoyev#taqdimot#energetika#samaradorlik
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X
Prezident Shavkat Mirziyoyev Toshkent shahri Yunusobod tumanida barpo etilgan yirik quvvatli kogeneratsiya markazi faoliyati bilan tanishdi.
—
Президент Шавкат Мирзиёев ознакомился с деятельностью когенерационной станции высокой мощности, построенной в Юнусабадском районе города Ташкенте.
#Mirziyoyev#tanishuv#Yunusobod#energetika
Prezident.uz|Facebook|Instagram|YouTube|X