Батыс көрген

Араға екі жыл салып Семейге қайтып келдім. Екі күнге. Қала қатты өзгере қоймапты. Бірақ орталықтағы көшелер біршама жөнделіпті. Жап-жаңа асфальт жатыр. Бірақ тротуар салғанды ұмытып кетіпті. Көліктер зуылдап, жаяулар шаңға бөгіп жүр. Пәтер мен такси қатты қымбаттапты. 2023 жылы бір бөлмелі пәтерді айына 70 мың теңгеге жалдап тұрғанда қалалықтар неге қымбат алып отырсың деп таң қалатын. Орташа баға 50-60 мың еді. Солар қазір 100 мың+. Такси ақысы екі+ есеге қымбаттаған. Бұрын 380-400 теңге беріп баратын жерлерге 700-800 теңгеге барасың. Әуежайға қала орталығынан 1500-1700 теңгеге баратынмын. Қазір 3600+ теңгеге бара жатырмын. Бірақ айлық, жалпы табыс өсе қоймаған. Азық-түлік те қымбаттап кетті дейді таксист көке. Сонда қымбатшылыққа дербес облыс болды дегеннен басқа түсініктеме таба алмадым. Семей қазір осындай

Бұл сапар каналды уақытша жабайын. Өсекпен жабайын Қайтар жолда павлодарлық орыс қасымда отырды. Әңгіме соғыс жайлы болды. Ресейде тұратын бірнеше туысы қазір соғыста жүр екен. Жиені Белгородқа түсіпті. Соғысқа қатысып жатқан жоқ, соғысып жатқандарға керегін жеткізіп, қолдап отыратын батальонда екен. Бірге жүрген бір топ полчаны мінген “уаз таблеткаға” дрон шабуылдап, одан әупірімдеп қашып шығып бір кепеге тығылған екен, екінші дрон келіп бәріне “кабзонның консертіне” билет тапсырып кетіпті. Барнауылдық екінші бір туысы танкист екен. Ол да соғыста. Қайтып келіп шыдай алмай қайта кеткенге ұқсайды. Соғыссыз, соғыстағы адреналин, стрессіз өмір сүре алмаймын. Керек болады да тұрады дейді екен. Өзі де соғысты соншалық айыптап, дұрыс болмады деп отырған жоқ. Адам қалап тұрса, барғысы кеп тұрса — өз таңдауы ғой. Барсын дейді. Крокустан кейін Ресейде соғысқа барғысы келетін еріктілер көбейіп кетті. Топырлап кетіп жатыр дейді. Павлодарлық, соғысқа қатысып жатқан туыстары бар, ресейлік повесткадан хабары бар адам ғой. Айтқанына сендім енді. Баласы Германияда тұрады. Сонда тұруға, қалуға көшіп кеткен. Соған барып келе жатқан беті. Германияда бір отбасын көріп қапты. Ері герман, әйел — украиналық. Менімен орысша сөйлеспей қойды деп қапа. Менің не қатысым бар. Оған соғыс туралы, соғысқа қатысым туралы пікір айтқам жоқ қой дейді. Әлемде орысша дегенге кәнсіл болып жатқанынан хабарсыз не соны қабылдай алмайды ғой дейм. Өзі КСРО кезінде Германияда әскерде болған. Барып әскери бөлімін, казармаларын көріп ностальгияға шомылғанына риза. Ресейдегі орыстар біз сияқты емес, біртүрлі. Олар жаман, жалқау. Аяғының астындағы ақшаны алмайды. Неғылам оны дейді деп ренжіп отыр. Опшым, сондай қызық адам. Тоқтамай сөйлеп миымды ашытқанымен, жол қысқартты. Осымен тәмам

Венециядағыдай еңбек бөлінісі бар. Тамақ ішетін жерлерде итальяндармен бірге африкалықтар, оңтүстік-шығыс азиялықтар көп. Ал көшеде сувенир, балаларға ойыншық-пойыншық сататындардың ішінде итальяндар жоқтың қасы. Сол Африка, Азия. Алматыда жеп жүрген пицца, пасталарды мұнда таппадық. Мүлдем басқаша. Дұрыс істей алмайды ғой дейм. Кофелері де ащы. Елде бізге кофе деп триводном құйып береді ғой дейм. Тамақ ішетін жерде халал не сиыр етін бер деп ескертпесең, бай дефолт шошқа еті жүре береді екен. Айтпақшы, келіп тұрып итальян шарабын ішу есімнен шығып кетіпті. Енді елге барып магнумнан сатып алып ішемін, өзімді алдап.

Ватикандағы Уәли Петр шіркеуіне таңертең ерте барған жөн екен. Папа ел алдына шығып сыйыну рәсімін өткізіп, уағыз айтатынға ұқсайды. Сағат оннан аса барсақ, уағызын аяқтап папамобиліне мініп кетіп бара жатыр екен

Сөйтіп еуросапар аяқталды. Рома әсері ұзаққа жететін болды. Алдын ала дұрыс жоспарламай, кіргім келген жердің ешқайсына кіре алмай кеттім. Тек сыртынан тамашалап, келесі жолы ақылдырақ болам деп кеттім. Билетті алдын ала алып қоймаған соң, сол енді. Пантеон, Уәли Петр базилигі, Колизей, Форум, Медичилер сарайы, Сан Анжело, Венециядағы Уәли Марко бәрі келесі жолға қалды. Венеция өте әдемі. Бірақ Романың сәулеті көбірек ұнады. Әр турист бір көруге тиіс деген ғимараттар бір-біріне жақын, бір-екі күнде жаяу аралап шығуға болады екен. Метромен бір басынан түсіп алсаң, екінші басына дейін жаяу шығасың. Рома Венециядан арзанырақ екен. Империя болған кезінде әлемді тонап, бар жиғанын ғимарат, қала салуға құйып тастапты. Жарықтықтар өздері білмей ұзақ мерзімді инвестиция құйып тастаған. Енді содан жылына млрдтар тауып отыр. Билеттен бөлек Інжіл мен тарихты, мәдениеттануды қопарып келу керек енді. Сәулеті тұнып тұрған інжіл, аңыз, тарих. Оларды білмесең, жай әдемі сурет пен мүсін тамашалап қайтасың

Ұшаққа мінейін деп отырғанда, жағдайы нашарлап қалған бір пилотты көз алдыңда каталкамен алып өткенін көрген бір түрлі екен

Анашым, мен Дубайдамын (с) Рома жайлы кейінірек жазармын

Екі итальян қосылған жер — базар

Рома лифті

Ромда да вокзалда таксиге кезекке тұрады екен. Бірақ ұзын-сонар кезек жоқ. Топырлап келе қалады екен

Әр пойыз әрқалай тоқтайды екен. Қатып қалған тұрақ жоқ. Табломыздағы сан ауысып кетті. Біздің пойыздың алтыншы вагоны басқа жаққа ауысты, сонда кеттік