Беларускі ПЭН

Чатыры новыя кнігі ў спісе «экстрэмісцкіх матэрыялаў» На днях стала вядома, што 2 красавіка 2026 года ў спіс «экстрэмісцкіх матэрыялаў» былі дададзеныя чатыры новыя кнігі: 〰️ Макар, «Апошняе пакаленне» 〰️ Каміла Цень, «Наступны прыпынак – смерць» 〰️ Макс Шчур, «Там, дзе нас няма» 〰️ Аляксандр Цвікевіч, «Гістарычныя працы. Том 1» Адзначым, што працы Аляксандра Цвікевіча, беларускага нацыянальнага дзеяча, старшынi Рады народных міністраў БНР, ужо былі пад забаронай у часы савецкай улады. У чэрвені 1937 году выйшаў загад усе яго кнігі спаліць, а ў снежні таго ж году быў растраляны ён сам. 👉 Даведацца больш пра забароненыя ў Беларусі кнігі можна на сайце bannedbooks.penbelarus.org Калі для вас бяспечна: 🔖 Падтрымайце нас на Patreon 🔖Накіруйце ПЭНу 1,5 % сваіх падаткаў (у Польшчы) 🔖Зрабіце разавы данат

☄️Прэмія імя Алеся Адамовіча пачынае збор заявак! Беларускі ПЭН распачынае прыём намінацый на прэмію імя Алеся Адамовіча за творы, апублікаваныя ў 2025 годзе. Прэмія ўганароўвае чалавечую годнасць, свабоду думкі і творчасці ў самых складаных умовах. Калі вы ведаеце творы, якія дакументуюць рэчаіснасць, збіраюць праўдзівыя сведчанні пра сацыяльна-палітычнае жыццё і асвятляюць актуальныя для чалавечай супольнасці праблемы, – калі ласка, намінуйце іх! Можна намінаваць: 〰️ кнігі 〰️ артыкулы ў медыя 〰️ падкасты 〰️ кіна- і відэапраекты і інш. ⏳ Заяўкі прымаюцца да 20 красавіка 2026 года (23:59 беларускага часу). ✍️ Каб падаць заяўку, запоўніцегугл-форму. У выпадку тэхнічных праблем матэрыялы можна дасылаць на электронны адрас [email protected] з пазнакай «Прэмія Адамовіча 2026 / імя і прозвішча аўтара/аўтаркі/аўтараў, назва твора». 👉Усе падрабязнасці чытайце тут. Калі для вас бяспечна: 🔖 Падтрымайце нас на Patreon 🔖Накіруйце ПЭНу 1,5 % сваіх падаткаў (у Польшчы) 🔖Зрабіце разавы данат

Калонка сябра Беларускага ПЭНа Аляксандра Фядуты пра новае жыццё пасля вызвалення. "– Глядзіце, іх там ніхто не чакаў! І вас усіх ніхто не чакае! Ніхто – чуеце! Вы не патрэбныя не толькі сваёй краіне! Вы не патрэбныя нікому! А мы чамусьці аказаліся патрэбныя. Учора яшчэ чужыя людзі збіралі нам грошы і рэчы. Учора яшчэ чужыя людзі клапаціліся, каб у нас, пакуль мы не пасталелі і не зразумелі, дзе і як мы будзем жыць, быў дах над галавой і нармальная, не зэкаўская ежа". 👉Чытайце тэкст цалкам на нашым сайце. ❤️ Падтрымайце збор на BYSOL для былых палітвязняў, калі для вас гэта бяспечна. 15 красавіка, калі вы ў Варшаве, прыходзьце на лекцыю Аляксандра Фядуты на тэму «Імперыя супраць моладзі. Гісторыя віленскіх філаматаў». Калі для вас бяспечна: 🔖 Падтрымайце нас на Patreon 🔖Накіруйце ПЭНу 1,5 % сваіх падаткаў (у Польшчы) 🔖Зрабіце разавы данат

Сёння – Міжнародны дзень дзіцячай кнігі! Кнігі ў дзяцінстве – гэта не проста гісторыі. Гэта дзверы ў свет, дзе ўсё магчыма: можна лятаць з цмокамі, адкрываць новыя планеты і вучыцца разумець сябе і іншых. Але беларускім дзецям дзверы ў гэты свет застаюцца прычыненымі: на сёння 4 дзіцячыя і падлеткавыя кнігі змешчаныя ў спіс так званых «экстрэмісцкіх матэрыялаў» і больш за 10 кніг – у спіс «шкодных нацыянальным інтарэсам». Сабралі ў картках некалькі прыкладаў забароненых у Беларусі дзіцячых кніг ☝️ Даведацца больш пра забароненыя кнігі можна на нашым сайце bannedbooks.penbelarus.org Калі для вас бяспечна: 🔖 Падтрымайце нас на Patreon 🔖Накіруйце ПЭНу 1,5 % сваіх падаткаў (у Польшчы) 🔖Зрабіце разавы данат

🔏Працягваем хроніку парушэнняў правоў чалавека ў сферы культуры На 31 сакавіка 2026 года: Людзей Слова ў няволі (ці з абмежаваннем волі – адбываюць «хатнюю хімію») – не менш за 26, дзеячаў культуры ў няволі (ці з абмежаваннем волі – адбываюць «хатнюю хімію») – не менш за 127, забароненых кніг – 332. 📍 Супрацоўніцу Універсітэта культуры Наталлю Дзядзюлю асудзілі на абмежаванне волі без накіравання ў месцы пазбаўлення волі («хатняя хімія»); 📍 У Гомелі адбылося затрыманне ўдзельнікаў Гукання вясны; 📍 У Мінску быў затрыманы галоўны рэдактар выдавецтва «Тэхналогія» Зміцер Санько; 📍 У спіс «экстрэмісцкіх матэрыялаў» былі дададзены дзве новыя кнігі. 🗝Больш інфармацыі пра затрыманні і арышты дзеячаў культуры, умовы ў месцах пазбаўлення волі, катаванні зняволеных чытайце на сайце Беларускага ПЭНа. Калі для вас бяспечна: 🔖 Падтрымайце нашых экспертаў на Patreon 🔖Накіруйце ПЭНу 1,5 % сваіх падаткаў (у Польшчы) 🔖Зрабіце разавы данат

Ігар Карней. Катаванне адзінотай. Як выбіваюць іншадумства Публікуем трэці фрагмент ўспамінаў журналіста і былога палітзняволенага Ігара Карнея пра метады змагання з іншадумствам у рэжымнай Беларусі: 👉Фрагмент трэці. Квадратура пакарання "Ізаляванасць не мае гуку, але яна гучыць мацней за крык. У гэтых абмежаваных метрах няма выпадковых вібрацый, галасавых амлітуд свету – ні парываў ветру, ні шоргату кніжных старонак, ні дыхання да цябе падобных. І тым не менш у галаве заўсёды шуміць. Гэта шум самога сябе, які ты раней не чуў: думкі, што разыходзяцца кругамі, як камень у ваду, і не маюць куды прыбіцца. Сцены тут не проста абмяжоўваюць рух. Яны перафарматоўваюць прастору ў люстэрка, дзе ты сустракаеш толькі сябе. І часам гэтая сустрэча страшнейшая за любы допыт". На нашым сайце можна прачытаць першыя два фрагменты: 〰️Фрагмент першы. Ліст Еве 〰️Фрагмент другі. Лабірынты адчаю Калі для вас бяспечна: 🔖 Падтрымайце нас на Patreon 🔖Накіруйце ПЭНу 1,5 % сваіх падаткаў (у Польшчы) 🔖Зрабіце разавы данат

Выстава «Беларусь. Галасы забароненых кніг» на імпрэзе, прысвечанай Дню Волі 27 сакавіка Беларускі ПЭН прыняў удзел ва ўрачыстым канцэрце, прысвечаным святкаванню Дня Волі. Для выставы, якая паказвалася падчас імпрэзы, мы сабралі некалькі гісторый аўтараў і іх твораў, якім дзяржава вынесла прысуд: «экстрэмізм», «шкода для нацыянальных інтарэсаў», «непажаданая інфармацыя». Нашая задача – выносіць на святло «недазволеныя» кнігі, гаварыць пра іх. Бо слова працягвае жыць, пакуль ёсць тыя, хто хоча яго прачытаць. Мы шчыра ўдзячныя арганізатарам імпрэзы за магчымасць даць голас кнігам, якім наканавана маўчаць у Беларусі. Даведацца больш пра забароненыя кнігі можна на сайце bannedbooks.penbelarus.org. 📸 Фота: Прэс-служба Офіса Святланы Ціханоўскай. Калі для вас бяспечна: 🔖 Падтрымайце нас на Patreon 🔖Накіруйце ПЭНу 1,5 % сваіх падаткаў (у Польшчы) 🔖Зрабіце разавы данат

Засталося 3 дні, каб падаць заяўку на прэмію імя Міхала Анемпадыстава за найлепшы дызайн кніжнай вокладкі! Судзяць па вокладцы – і гэта добра! Менавіта вокладка становіцца першым уражаннем ад кнігі. Менавіта яна чапляе, спыняе позірк, адкрывае гісторыю яшчэ да першай старонкі. Засталося 3 дні, каб падаць сваю працу на прэмію. Не адкладайце на выходныя запаўненне заяўкі! Як падаць заяўку? ✍️ Запоўніце адмысловую гугл-форму. Заявіць кнігу на прэмію могуць дызайнеры, пісьменнікі, сябры журы, арганізатары прэміі, выдавецтвы. ⏳ Дэдлайн: да 29 сакавіка 2026 года (да 23:59 беларускага часу). 👉Падрабязнасці чытайце тут. Калі вы знаходзіцеся ў Беларусі, калі ласка, выкарыстайце опцыю зашыфраванага ўдзелу (ні вашае імя, ні твор не будуць згадвацца публічна). ❤️ Чакаем вашых заявак! Арганізатары прэміі – Беларускі ПЭН і фонд Open Culture. Калі для вас бяспечна: 🔖 Падтрымайце нас на Patreon 🔖Накіруйце ПЭНу 1,5 % сваіх падаткаў (у Польшчы) 🔖Зрабіце разавы данат

Новая калонка сябра Беларускага ПЭНа Аляксандра Фядуты пра пашпарты і людзей без пашпартоў. "Памятаеце – тыя, канешне, з маіх аднагодкаў, хто не цалкам паддаўся ўплыву склерозу, – фільм Эльдара Разанава «Незвычайныя прыгоды італьянцаў у Расіі»? Там ёсць такі персанаж – доктар, пашпарт якога іншым шукальнікам скарбаў быў змыты ва ўнітаз самалёта. Вось цяпер доктар не можа ні ўвайсці на тэрыторыю Савецкага тады яшчэ Саюза, ні вярнуцца ў родную, але цяпер ужо цалкам недасяжную Італію. Нашыя дакументы разам з нашым лёсам беларуская ўлада змыла ва ўнітаз, дэпартуючы нас за межы краіны. Фармальна нас не пазбаўлялі грамадзянства – але толькі фармальна. Мы не эмігранты, бо дэпартавалі нас часцяком супраць нашай волі. Мы – не ўцекачы, бо вывозілі нас прадстаўнікі ўлады, а не нелегальны праваднік вёў таемна невядомымі сцежкамі..." 👉Чытайце тэкст цалкам на нашым сайце. Калі для вас бяспечна: 🔖 Падтрымайце нас на Patreon 🔖Накіруйце ПЭНу 1,5 % сваіх падаткаў (у Польшчы) 🔖Зрабіце разавы данат

Старшыня Беларускага ПЭНа Таццяна Нядбай узнагароджаная Медалём Ордэну Пагоні! Адпаведны дэкрэт падпісала сёння Старшыня Рады БНР Івонка Сурвіла: «Ва ўмовах, калі ціск на нацыянальную культуру, на беларускую мову набыў татальны характар, калі дзясяткі людзей слова за кратамі, вольны кнігадрук і адстойваньне права на свабоду выказваньняў робяцца аднымі з умоваў выжываньня беларусаў як этнасу». ❤️ Віншуем Таццяну і ганарымся працаваць поплеч!

Віншуем са святам традыцыйным вершам Рыгора Барадуліна!❤️ Дваццаць пятага сакавіка — Годны дзень Беларускай дзяржавы. Веснаплынных вятроў талака Пыл з кароны атрэсла іржавы. Шматавалі нас досыць арлы І з адной, і з дзвюма галавамі. Мы не з нейкай бязроднай імглы, Нас вякі як сваіх Гадавалі. Мы — ратаі святла, Крывічы, Верхачы неўміруючай Пагоні. Маладзік сакалом на плячы, Гартны меч у цвярдое далоні. Лучыць нашыя мары рака Бел-чырвона-белага сцяга. Дваццаць пятага сакавіка — Наша свята, Пароль І прысяга! Рыгор Барадулін, Народны паэт Беларусі і першы прэзідэнт Беларускага ПЭНа. 📸 Фота: John Kunstadter

verse X change: «Партыя канчаецца нічыёй». Транстромер (ды іншыя вершы) па-беларуску Публікуем канспект другой анлайн-сустрэчы супольнага беларуска-дацка-шведскага літаратурнага праекта verse X change. Сустрэча была прысвечана разбору перакладаў, якія зрабілі беларускія паэткі і паэты. Згодна з умовамі ўдзелу ў праекце, яны падалі на конкурс свае паэтычныя пераклады – і годна перамаглі з імі. У ходзе дыскусіі некаторыя з перакладаў цытаваў і каментаваў мадэратар, паэт і перакладчык Андрэй Хадановіч, часам ілюструючы тымі ці іншымі фрагментамі пэўныя заканамернасці перакладчыцкай працы. Апроч гэтага, паэты і паэткі атрымалі на папярэдняй сустрэчы творчае заданне, вынікі якога таксама былі прэзентаваныя і разабраныя. 👉Чытайце канспект другой сустрэчы па спасылцы. 📸 Фота: Беларускі ПЭН. Калі вы знаходзіцеся ў бяспецы і хочаце нас падтрымаць: 🔖 Падпісацца на нашPatreon 🔖Накіраваць ПЭНу 1,5 % сваіх падаткаў (у Польшчы) 🔖Зрабіць разавы данат