🔥Как работает нейросеть? — [9:59]
Нейросети уже заполонили мир, особенно ChatGPT и Midjourney, поэтому важно приблизительно понимать как они работают. В этом ролике речь пойдёт об общем строении ИИ, что такое нейрон, вес и как подбирается результат.
Перейти к просмотру
#видео#ai
Airbnb kompaniyasining yozgi taqdimotida eng o’ziga xos o’zgarish - ikonkalarning yangi dizayni bo’ldi. Dunyodagi deyarli hamma ikonkalar tekislashib bo’lganda, ular skeumorfizmni qaytaryapti. Ilovaning interfeysi va turli xizmatlarning ikonkalari juda tabiiyga yaqin.
Ivan Leo jamlagan ikonkalarga ko’zim tushib, O’zbekistonning mashhur binolarini takrorlab ko’rdim. ChatGPT stillarni juda yaxshi ko’chirishi (Gibli studiyasi stilini eslaymiz) shunaqa holatda yordam beradi.
Quyidagi prompt original ikonkalar bilan beriladi:
In this chat, I provide a building or place name in Uzbekistan. For each building/place, generate an isometric icon (1x1) in the attached style. Consider references when provided.
Qalay chiqibdi?
@farhodjon#ai
Sun’iy intellektga (SI) yondashuv
Yaqinda chiqqan ba’zi yangiliklardan butun sanoat taxminan qaysi tomonga qarab ketishini payqash mumkin. Bu, asosan, kattaroq kompaniyalar SIga bo’lgan yondashuvining o’zgarishi. Facebook, Microsoft kabi katta kompaniyalar yo’lga qo’yadigan ba’zi tajribalar, o’z-o’zidan, boshqa kichikroq kompaniyalar tomonidan ham qabul qilinadi.
Quyida oxirgi oylarda kompaniyalarning SIga strategik tomondan yondashuvini va qo’shimcha ma’lumotlarni keltiraman.
Shopify
Reflexive AI usage is now a baseline expectation at Shopify - Shopify asoschisi va bosh direktori Tobi Lutke kompaniyaga yuborgan xatini hamma bilan bo’lishdi:
- Endi kompaniyada SIdan samarali foydalanish asosiy talablardan biri.
- SI prototiplar qilish jarayonining ajralmas qismi bo’lishi lozim.
- Faoliyatni baholash (performance review) SI bo’yicha savollarni o’z ichiga oladi.
- Ishga olishdan oldin nega bu vazifani SI orqali qilib bo’lmasligi tasdiqlanishi kerak.
- Va bu hammaga talluqli.
Duolingo
Duolingo is going to be AI-first - Duolingo hozirgi jarayonni xuddi mobil interfeyslar paydo bo’lgan vaqtga o’xshatyapti. Kompaniya nimalarni o’zgartiryapti:
- Yollanma ishchilarni (contractor) asta-sekin SI bilan almashtirish.
- SIdan foydalanish ishga olish jarayonida e’tibor beriladi.
- SIdan foydalanish faoliyatni baholashga ham hisobga olinadi.
- Avtomatlashtirib bo’lmaydigan jamolargina yangi xodimlar olishi mumkin.
- Ko’p bo’limlarning faoliyati keskin o’zgaradi.
Microsoft/Meta
Satya Nadella va Mark Zakerbergning Llamacon’dan qisqa va to’liq videolari:
- Microsoft: kompaniyada 20-30% kod SI yordamida yozilyapti. Kuni kecha kompaniya xodimlarni 3% ga qisqartirishini bildirdi.
- Meta: 2026-yilda Meta’da 50% kod SI tomonidan yoziladi.
Klarna
Klarna misoli qiziq. O’tgan yili kompaniya ishga olishni 12 oyga muzlatib qo’ygandi. Maqsad: xodimlarni SI bilan almashtirish va kompaniyani kichraytirish (xodimlar soni masalasida).
Lekin kompaniya yaqindan boshlab yana odamlar olishni boshladi. Sabab: Klarna mijozlari uchun odam bilan muloqot qilish imkoniyatini qoldirish.
Fiverr
Fiverr bosh direktori Micha Kaufman yozyapti:
- SI ish o’rningizga da’vogarlik qilyapti, hatto, mening ishimga ham.
- Farqi yo’q qaysi soha: dasturchi, dizayner, mahsulot menejeri, data scientist, yurist, savdo, moliya va hokazo.
- Oson topshiriqlar yo’qoladi, qiyin topshiriqlar osonga aylanadi, imkonsiz topshiriqlar yangi qiyinga aylanadi.
Hozirgi holat
- SI hayotning yoki ishning chetlab o’tib bo’lmaydigan qismiga aylanib bo’ldi.
- ChatGPT otasiga ishonsak, SI internet ixtirosi bilan teng yoki undan ham kattaroq.
- SIni tezroq, samaraliroq tatbiq qiladigan kompaniyalar yutib boraveradi.
- SIdan to’g’ri foydalanigan mutaxassislar ham g’olib chiqib boradi.
Kompaniyalarga taklif
- Dasturchilarga Cursor/Windsurf/Copilot kabi uskunalarni hoziroq berish lozim. Turli agentlarni sinab ko’rgandan keyin, eski usulda kod yozish juda sekindek tuyuladi.
- Qolganlarga ChatGPT kamida yoki Gemini.
- Jarayonlarni moslashtirish: ishga olish, faoliyatni baholash kabilarda SI bilimini qo’shish.
- Jarayonlarni optimallashtirish: juda ko’p narsani avtomatlashtirish mumkin. Odamlar Zapier yoki n8n orqali ham agentlar qurib tashlayapti.
Fikrlar va savollar izohlarda. Welcome to the new world!
@farhodjon#ai
Henrik Kniberg - Agile Coach, bir paytlar Spotify kompaniyasining mahsulot ishlab chiqarish madaniyati haqida (Spotify modeli) juda foydali videolar qilgan (birinchisi, ikkinchisi). Turli grafikalar bilan yaxshi tushuntirgani uchun videolari o’ziga xos.
Bir yil oldin “Generative AI in a Nutshell” nomli videosini chiqargan ekan. AI va GenAI haqida umumiy taassurot/tushuncha olgani asqotadi.
https://youtu.be/2IK3DFHRFfw?si=od2YtCK2Qp4KgR_G
@farhodjon#ai
Claude - Klod
Eng yaxshi kod yozadigan va agentlar uchun juda mos sun’iy intellekt modeli - Claude nomini ko’pchilik “klaude”, “klaud” kabi talaffuz qilinayotganini eshitdim.
To’g’ri talaffuzi: Klod.
Jan-Klod Van Dammni eslang. Uning professional ismi: Jean-Claude Van Damme. “Claude” - fransuzcha ism, “kuchli irodali” ma’nosini beradi. O’xshash o’qiladigan “fraud” (frod) so’zi ham fransuz tilidan ingliz tiliga o’tgan: fraude → fraud.
@farhodjon#ai
GPT‑4o modelining yangi rasm generatsiya qiladigan rejimini hamma ko’rgandir. Turli stillarni juda yaxshi o’tkazyapti: hamma takrorlayotgani - Ghibli studiyasining stili. Xohlagan fotoni yuborib “create a Studio Ghibli version of this photo” ko’rsatmasi bilan yaxshi sifatli rasm olish mumkin.
Men qiziqib teskarisini sinab ko’rdim. Yuqoridagi rasmlar Kamoliddin Behzodning miniatruyalaridan yaratilgan.
OpenAI maqolasida turli misollar va batafsil tushuntirish keltirilgan:
Introducing 4o Image Generation
@farhodjon#ai
1970-yilda yapon robototexnika professori tomonidan “g‘ayritabiiy vodiy” (inglizcha: uncanny valley) atamasi taklif qilingan. Bu tushuncha odamga juda o‘xshash, lekin yetarlicha mukammal bo‘lmagan obyektlar bezovtalik yoki jirkanish hissini uyg‘otishini anglatadi.
Masalan, oddiy qo‘g‘irchoqlar yoki multfilm qahramonlari yoqimli tuyuladi, lekin odamga juda o‘xshash android robotlar yoki noaniq realizmga ega CGI qahramonlar ko‘pincha noqulaylik hissi uyg‘otadi. Bu hodisani filmlardagi grafikadan ham kuzatish mumkin — animatsiya qahramonlari odatda yoqimli qabul qilinadi, ammo realizmga juda yaqin, lekin mukammal bo‘lmagan sun’iy tasvirlar ko‘pincha g‘alati tuyuladi.
Sesame kompaniyasi esa g‘ayritabiiy vodiyni yengib o‘tish maqsadini qo‘ygan. Ular ishlab chiqarayotgan muloqot interfeyslari inson nutqiga iloji boricha tabiiyroq o‘xshash bo‘lishiga harakat qilmoqda. Kompaniya ayni paytda aqlli ko‘zoynak ustida ham ishlamoqda.
Yuqoridagi videoda ChatGPT ovoz rejimi (ayol) va Sesame demosini (erkak) gaplashtirib ko‘rdim. Sesame ovozi va muloqoti nihoyatda tabiiy, lekin aynan o‘ta ideal bo‘lgani sababli biroz ikkilantirishi mumkin.
Texnik tafsilotlar va demo:
Crossing the uncanny valley of
conversational voice
@farhodjon#ai
Yuqoridagi videoda ajoyib demo. Ikkita sun’iy intellekt bir-biri bilan odamlar tilida gaplashishni boshlayapti va keyinroq muloqotning effektivligini oshirish uchun GibberLink rejimiga o’tyapti.
Bu rejim ma’lumotni ovoz orqali berishga mo’ljallangan ggwave asosida ishlayapti. Agentlar - ElevenLabs.
Demo Wall-E filmidagi robotlarning ovozini eslatvordi.
Kodi va detallari bu yerda:
https://github.com/PennyroyalTea/gibberlink
@farhodjon#ai
2024-yilning sentabr oyida OpenAI’dan ketgan Mira Murati (texnik direktor - CTO) yangi kompaniya ochibdi: Thinking Machines. Xabarda yozishicha, qisqa qilib aytganda kompaniya sun’iy intellektni odamlarga tushunarli qilish va keng amaliy qo’llanishiga erishmoqchi. OpenAI jamoasidan chiqqan va kuzatib borishga arziydigan ikkinchi kompaniya.
Avvalroq, asosiy jamoada bo’lgan Ilya Sutskever Safe Superintelligence (xavfsiz superintellekt) kompaniyasiga asos solgan. Xullas, OpenAI jamoasidan yaxshi startaplar kutamiz.
Lekin, lekin... Mira Murati kompaniyasining nomi juda qiziq. Thinking machines - o’ylovchi mashinalar - Dune kitoblaridagi sun’iy intellekt uchun ishlatilgan termin. Birinchi kitobda ro’y beradigan voqealardan 10 000 yil oldin odamlar sun’iy intellektga qarshi salb yurushi uyushtiradi va hamma o’ylovchi mashinalarni yo’q qiladi. Shu voqeadan keyin butun galaktikada kompyuterlar ta’qiqlangan.
Shu salb yurishining yana bir nomi: Butlarian Jihad - Batlarian jihodi. Kitob muallifi Yaqin Sharq va arab madaniyatidan ilhom olgan.
Aytgandek, birinchi kitob 1965-yilda nashr etilgan, sun’iy intellekt bosh ko’tarsa “hech kim ogohlantirmagandi”, deydiganlar uchun eslatma 😀
@farhodjon#ai
Mustaqillik bayramlarida O’zbekiston madhiga juda ko’p qo’shiqlar kuylanadi. Bunaqa qo’shiqlarning matnini ChatGPT yoki o’xshash uskunalar orqali generatsiya qilish qiyin emas.
Qo’shiq qilish uchun esa suno.ai yordam beradi. Matn va qo’shiqning usuli berilganda o’zi ovoz tanlaydi, musiqa bastalaydi va birlashtirib tayyor qo’shiq sifatida chiqaradi.
Sizlarga bayramlarda bemalol ijro etsa bo’ladigan, sun’iy intellekt yordamida yaratilgan “Musaffo osmon” qo’shig’ini taqdim qilaman! 😅
@farhodjon#ai
Sun’iy intellekt demokratlashuvi
Har qanday texnologiya yoki bilimning demokratlashish jarayoni bor - texnologiya yoki bilimdan ko’proq odamlar qulayroq ko’rinishda foydalanishni boshlaydi. Boshida cheklovlar ko’proq odam ishlatishi jarayonida yo’q bo’lib boradi.
Oxirgi 30 yil ichida bir nechta texnologiyalar shu jarayondan o’tgan; XIX asrdan boshlab esa juda ko’p. Boshlanishida faqat harbiylar, keyinroq olimlar tomonidan ishlatilgan internetdan hozir butun odamzod foydalanadi. iPhone orqali boshlangan smartfonlar revolyutsiyasi hisoblash tizimlarini deyarli hammaga ochib berdi. Bunaqa misollarni ko’p keltirish mumkin.
Har bir texnologiya demokratlashganda odamlar shug’ullanadigan kasblarda bir necha siljishlar bo’ladi. Mashina ommalashgani ot aravalarni yo’qotgan, printer paydo bo’lishi hattotlarni, internet ommaviylashishi internet-klublarini, robotlar zavod-fabrikadagi ko’p ishchilarni almashtiragan va hokazo. Lekin shu paytgacha, almashinuv odam qo’li bilan qiladigan ishlarni almashtirgan. Ya’ni, qo’l bilan qilinadigan ish avtomatlashgan.
Sun’iy intellekt esa, nomidan kelib chiqib, fikrlab qilinadigan ishlarni avtomatlashtirish yoki demotratlashtirish qobiliyatiga ega. Dizayndan tortib rassomlargacha, dasturlashdan tortib direktor yordamchilarigacha. Bundoq o’ylab qarasa, COVID’dan keyingi masofadan qilinadigan har qanday ishni kelajakda sun’iy intellektga topshirsa bo’ladi (agar sun’iy to’xtatilmasa, albatta).
Demokratlashishning yaxshi tomoni - har bir insonning mahsuldorligi har qanday sohada oshadi. Bilim ham demokratlashadi. Avvallari biror sohaga yillab vaqt sarflagan odamlargagina tegishli bilim yoki tajribadan sun’iy intellekt orqali juda ko’p odamlar foydalanishi mumkin. Hozir Midjourney, Devin, ChatGPT kabi mahsulotlar shu imkoniyatni ochadi: endi men ba’zi ishlarim uchun mutaxassis yollashim shartmas - sun’iy intellektga to’g’ri buyruq berish yetarli.
Bu jarayon faqat axborot texnologiyalari sohasidamas, boshqa sohalarni ham qamrab olishiga ishonaman. Afrikada sifatli tibbiyotga imkoniyati yo’q odamlarning smartfonidagi intellekt 90% kasalliklarga qanday chora ko’rishni maslahat berishi - juda katta muvaffaqiyat. Yoki sun’iy intellekt bizga kosmosni o’zlashtirishimizda yordam berishi mumkin.
Menimcha, sun’iy intellekt almashtirib bo’ladigan odamlarni albatta almashtiradi. Yomon mutaxassisga solishtirganda sun’iy intellekt kamida berilgan topshiriqni bajaradi va shuning o’zi juda katta yutuq. Va bu faqat axborot texnologiyalari sohasi bilan cheklanmaydi (robotlarni hisobga olsa).
Bundan tashqari, sun’iy intellektga uskuna sifatida qarash mumkin. Hozir hamma dasturchilar Git ishlatayotganidek, 2-3 yilda hamma mutaxassislar uni ishlatishni boshlaydi; hozir hech kimni Zoom/Google ishlatish hayron qoldirmaganidek. Muammoni yechish uchun to’g’ri qo’llaydiganlar yutadi. Keyinroq bir odam hozir 100 kishilik kompaniya qilayotgan qiymatni beradigan bo’ladi.
Yaqinda NVIDIA kompaniyasi asoschisi Jensen Huang “bolalar kod yozishni o’rganishi shartmas, chunki, sun’iy intellekt kod yozishga hojat qoldirmaydi”, degan ma’noda fikrlarini bo’lishdi. Bundoq o’ylab qarasa - to’g’ri, kod yozish natijaga erishishdagi bir qadam va bunaqa qadamlar qancha kam bo’lsa, shuncha yaxshi.
Shu borada Jon Karmakning bir fikrini keltirmoqchiman: “dasturlash” hech qachon qiymat/bahoning manbasi bo’lmagan; muammoni yechish - asosiy mahorat (“Coding” was never the source of value... Problem solving is the core skill).
@farhodjon#ai
Google yaqinda Midjourney bilan raqobat qiladigan rasm generatorini chiqardi - ImageFX:
https://aitestkitchen.withgoogle.com/tools/image-fx
Berayotgan rasmlari Midjourney’niki kabi juda sifatli bo’lmasligi mumkin, lekin bu mahsulot ikkita tomondan yutadi:
1. Brauzerda Google akkaunt bilan ishlatish mumkin (Discord shartmas)
2. Interfeysi juda qulay - turli prompt’larni o’zi taklif qilyapti.
Bir xil prompt ishlatilganda Midjourney rasmlari ancha aniqroq va sifatliroq hozircha. Hozircha 😊
ImageFX bilan taqdim qilingan yana ikkita uskunalari musiqa va matn uchun mo’ljallangan: MusicFX, TextFX. Masalan, eshitishni xohlayotgan musiqaning tavsifini bersa MusicFX musiqa generatsiya qilyapti, lekin haqiqiy musiqaga hozircha erta.
@farhodjon#ai
2020-yilda asos solingan HeyGen startapining maqsadi - brauzer orqali kamera-mikrofonlarsiz video tayyorlash. Hozir Midjourney, Stable Diffusion va hokazolar orqali ommaviylashgan Generative AI (GenAI) toifasiga kiradi.
Avgust oyining boshida shu startap yangi imkoniyatni qo’shdi: video tarjimon. Ixtiyoriy videoni olib kerakli tilga muallifning ovozini qoldirgan holatda tarjima qilish mumkin.
Birinchi videoda turli mashhur odamlar boshqa tillarda o’zlarining ovozi bilan “gapiryapti.” HeyGen tilga qarab videodagi mimikalarni ham o’zgartiradi. Tarjimon, ovoz dyublaji va hokazolar shundoq qo’l ostida.
https://labs.heygen.com/video-translate
Ikkinchi videoda sinov uchun kun.uz’dan ixtiyoriy yangilikni olib inglizcha avatar bilan “gapirtirdim.” Video uchun turli tillardagi ovoz yoki avatar tanlash mumkin. Qisqaroq videolar uchun zo’r uskuna. Ba’zi video turlari uchun tayyor shablonlar ham bor.
Rus tilidagi memlarni ingliz va boshqa tillarga tarjima qilib bo'lishdi😄 O’zbek tilini esa tushunmadi.
Kelajak kelib bo’ldi...
@farhojdon#ai