DALA INSIDE

⛽Қазақстан қанша тырысса да, жылына 100 миллион тонна мұнай өндіре алмайтын болды Энергетика министрлігі 2023-2026 жылдарға арналған мұнай өндіру жоспарларын қайта қарады. Оптимизмге еш орын жоқ сияқты. Қазір Қазақстан Республикасының отын-энергетика кешенін дамытудың 2022-2026 жылдарға арналған тұжырымдамасына өзгерістер енгізілуде. Оның жобасы ашық порталда жарияланды. Алдын-ала жоспар бойынша биыл біз 92,6 миллион тонна мұнай өндіру керек едік. Енді осы меже 90,5 миллион тоннаға дейін түскен. Ал 2024 жылы жоспарды 98,1-ден 95,4 миллион тоннаға дейін қысқартып отыр. Сонда 100 миллион тонна межесіне біз тек 2025 жылы ғана жетеміз деп ойластырылған. Бірақ оның өзі неғайбыл. Теңіз бен Қашаған кен орнындағы бітпейтін проблемалар жоспарларды артқа тартуда. Мысалы, «Теңізшевройл» болашақ кеңею жобасын аяқтауды 2024 жылдың ортасына дейін созып отыр. Ал «Болашақ» зауытындағы (Қашаған жобасы) газ-сұйықтық сепараторындағы ақауға байланысты, Қашағандағы газ өңдеу зауытын іске қосу 2025 жылға кейінге қалды. https://t.me/dalainside

🇷🇺🪓Za наш дом - Казахстан! "Орыс әлемі" идеологиясын жүргізетін Россотрудничество ұйымы Қазақстанда Ресейді қолдайтын және орыс тілінің ықпалын сақтап қалуға ниетті азаматтардың басын қосып, олардың бастамашыл топ ретінде қозғалыс не партия құру мүмкіндігін ойластыра бастады. Осы орайда, мандатынан айрылған депутат Азамат Әбілдаевтың кандидатурасы лайық деп танылған. Бірақ бұл мәселені шешу үшін, алдымен Әбілдаевпен келіссөздер өтетін болады. Партияның идеологиялық блогын Ресейден көп жылдан бері грант алып жүрген саясаттанушылар Данияр Әшімбаев пен Марат Шибұтовтар оңай құрып бере алады. Россотрудничествомен жұмыс істейтін саяси технологтар лидер ретінде міндетті түрде қазақша жақсы сөйлейтін қазақ керек екенін түсінген. Азамат Әбілдаев осы рөлге таптырмайтын кандидат болып тұр. Болашақ партияның нақты атауы бекітілмеді. Әзірге Россотрудничествоға "Za наш дом - Казахстан!" атауы көбірек ұнап отыр. Бір қызығы, "🔤a наш дом - Казахстан!" көбіне қазақ аудиториясымен жұмыс істеп, қазақша насихат жүргізетін болады. Себебі, олардың әлеуметтік зерттеуі бойынша бізде Ресей, Путин мен орыс тіліне барынша қарсы осы қазақтілді аудитория болып отыр. Қазақ аудиториясының Ресейге деген қатып қалған жүрегін жібіту үшін бірнеше вирусты дүние ойластырылған. Мысалы, елшінің шапан киіп, Абай өленін оқуы, домбыра шертіп, қазақша ән айтуы, тб. Бәрі ойдағыдай болса, Россотрудничество Sputnik.kz порталының қазақ редакциясындағы тәжірибелі журналистеріне партияны насихаттайтын ақпараттық материалдар дайындатып, астыртын келіскен қазақтілді инста және tik-tok блогерлермен жұмысты бастап кете алады. Dalainside жағдайды бақылауда ұстайды, арнаға тіркелуді ұмытпаңыз👇 https://t.me/dalainside

🚗Шетелдік автокөліктер қалай заңдастырылады? 23 қаңтардан бастап шетелдік автокөліктерді заңдастыру басталады. Қандай көліктер заңдастыруға жатады? Қазақстан азаматтары сырттан әкелген шетелдік есептегі жеңіл автокөліктер, шағын, орта сыйымдылықтағы автобустар, шағын жүк көліктер, басқаруы оң жақтағы автокөліктер Заңдастыру үшін талап етілетін ережелер Автокөлік Қазақстанға 2022 жылдың 1 қыркүйегіне дейін әкелінген болуы керек; Криминалдық есепте болмауы керек; Басқа мемлекетте бұрынғы тіркелген жері бойынша есептен шығарылуы тиіс; Еуразиялық экономикалық одаққа кірмейтін елдерден әкелінген автокөлік кедендік тазартудан өтуі қажет. Өтінім беру 2023 жылдың 1 шілдесіне дейін жалғасады. Өтінім беру жолдары е-gov.kz электронды үкімет порталы арқылы; Екінші деңгейлі банктердің қосымшалары арқылы; ХҚКО-ның “Өз-өзіне қызмет көрсету секторы” арқылы. Автокөлікті заңдастыру үшін қажет құжаттар өтінімі Өтінім берушінің жеке басын куәландыратын құжат; көлік құралының паспорты немесе тіркеу туралы куәлік; көлік құралына меншік құқығын растайтын құжат болуы шарт. Нәтижесі арнайы базаға тіркеледі және көлік иесінің телефонына 1414 нөмірінен SMS жіберіледі. Онда қабылданған шешім нақты жазылады. Заңдастыруға рұқсат етілсе, мемлекеттік алымдар төлеу қажет Алғашқы тіркеу үшін – 200 000 теңге; Техпаспорт үшін мемлекеттік БАЖ – 4 313 теңге; Мемлекеттік нөмір – 9 660 теңге. Одан соң көлік иесі шетелдік техпаспорт, меншік құқығын растайтын құжатты ХҚКО мамандарына тапсырады. Тіркеу бекітілгеннен кейін автокөлік иесіне ҚР тіркеу құжаты, мемлекеттік нөмір беріледі. #ақылынегізде

🇰🇿💸Шетелдік инвесторлар Қазақстаннан 19,7 миллиард доллар пайда көрді Қазақстан бойынша тікелей шетелдік инвестициядан таза инвесторға түскен кіріс былтыр 19,7 миллиард долларды құраған. Бұл 2021 жылмен салыстырғанда 3,3 миллиард долларға артық. Яғни, мұнай бағасының өсуімен инвесторлар табысы да артып келеді. 2022 жылы Қазақстан кем дегенде 25 миллиард доллар тікелей инвестиция тарта білді. Бұл соңғы 10 жылдағы абсолютты рекорд. Біздің ең ірі инвесторымыз - Нидерланды. Амстердамнан бізге 2022 жылы 5 миллиард доллардан астам инвестиция келді. Одан кейін Швейцария, АҚШ, Бельгия, Оңтүстік Корея сынды елдерде Қазақстанға инвестиция салу бойынша қызығушылық басым. Әсіресе, Бельгия мен Оңтүстік Корея соңғы жылдары бізге инвестиция салуын күрт арттырған. Dalainside инвестицияға қатысты талдау материалдарды көбейткелі отыр. Арнаға тіркелуді ұмытпаңыз👇 https://t.me/dalainside

📜2023 жылы Қазақстан "Стати ісі" бойынша халықаралық соттарда түпкілікті жеңіліс таппақ Осымен, 10 жылдық сот процесіне нүкте қойылады. Және ол Қазақстанның масқара жеңілісімен аяқталады. Бір қызығы, еліміз Статиге төлеуі тиіс өтемақыға шамалас соманы сот процесін жүргізуге, яғни қаптаған адвокаттар мен консультанттардың фирмаларына жұмсап қойған. Яғни, Статилер сұраған ақшаны бірден қайтарғанда, Қазақстан екі есе үнемдейтін еді. Габриэль Стати өз компаниясының statiholding.md сайтында арнайы мәлімдеме жасады. «Соңғы уақытта ақпараттық кеңістік Стати отбасы мен біздің Ascom Group SA және Terra Raf Trans Trading LTD компанияларының Қазақстан Республикасына қарсы сот процестеріне қатысты жаңалықтарға толы болды. Швецияның апелляциялық соты шешімі бойынша біз Швециядағы Қазақстан Республикасына тиесілі активтерден 76 миллион АҚШ долларын өндіруге бір қадамдай жерде тұрмыз. 2013 жылдың 19 желтоқсанында Стати отбасы Қазақстан Республикасына қарсы сотта жеңіске жетті. Осыған байланысты Стокгольм арбитраждық соты Қазақстанның бізден "Боранқұл" мен "Толқын" кен орындарын тартып алуын заңсыз деп таныды". Статидің жазуынша, Қазақстан 2013 жылғы 19 желтоқсандағы Шешімнің күшін жоюға барынша әрекет етті. Бірақ Қазақстан сәтсіздікке ұшырады. Статилер басында Қазақстаннан 4 миллиард доллар талап еткен болатын. Бірақ Швеция соты өтемақы көлемін 76 миллион доллар сомасына анықтады. Енді Статилер ол ақшаны ERG корпорациясының Қазақстанға тиесілі бұғатталып жатқан дивидендінен оңай ала салады. Іс сонымен бітіп, 10 жылдық процесс біздің заңды жеңілісімізбен аяқталмақ. https://t.me/dalainside

⚡️Назарбаевтың жүрегіне ота жасалды. Оның өміріне қауіп жоқ... Бұл жайлы экс-президенттің баспасөз-хатшысы Айдос Үкібай жазды. "Ота ойдағыдай өтті. Тұңғыш президенттің өміріне қауіп төніп тұрған жоқ. Қазір ол дәрігерлердің қадағалауында. Операция Ұлттық ғылыми кардиохирургия орталығында танымал кардиохирург Ю.Пяның жетекшілігімен жасалды", - деді Үкібай көпшілікті сабырға шақырып. Түнеукүні парламент Назарбаевты қудалаудан қорғайтын иммунитеттен айырған. Қаңтар трагедиясына жыл толса да экс-президент талайдан бергі үнсіздікті бұзбай, тым-тырыс жатты. Dalainside Назарбаевты әлі ұзақ жасайды деп болжайды, әрі Жаңа Қазақстандағы жақсы өзгерістерді көріп кетуін тілейді. Басы аман, дені сау болса биыл 6-шы шілдеде Нұрсұлтан Әбішұлы 83-ке келеді. Арнаға тіркелуді ұмытпаңыз👇 https://t.me/dalainside

⚡Назарбаев шұғыл түрде ауруханаға жеткізілді Оның жүрегіне ота жасалуы мүмкін. Бұл туралы, оның пулында көп жылдар бойы еңбек еткен журналист Александр Аксютиц жазды. Назарбаев қазір Астанадағы ғылыми кардиохиругия орталығындағы дәрігерлер қолында. Денсаулық сақтау министрлігі одан басқа түсініктеме берген жоқ. Биыл 6-шы шілдеде Нұрсұлтан Әбішұлының жасы 83-ке келуі тиіс. Dalainside жағдайды бақылауда ұстайды. Арнаға тіркелуді ұмытпаңыз👇 https://t.me/dalainside

🏦💸Халық банкі Тимур мен Динара Құлыбаеваға 96 миллиард теңге төледі "Қазақстанның Халық Банкі" АҚ 2021 жылдың қортындысы бойынша дивидендтер төлеуін аяқтап бітті. Банк бұл туралы ресми хабарламаны Қазақстан қор биржасына (KASE) жіберді. Халық банкі 2021 жылдың табысы есебінен акционерлеріне 138,6 миллиард теңге төледі. Қазір банктің 69,52% үлесі "Алмэкс" холдингі арқылы Тимур мен Динара Құлыбаеваға тиесілі. Ал 28,51 пайызын Лондон қор биржасындағы инвесторлардың атынан The Bank of New York ұстап отыр. Әр жай акцияға 12,71 теңгеден дивиденд берілді. Жалпы, Халық Банк 2021 жылы 460 миллиард теңге таза табыс алған болатын. Арнаға тіркелуді ұмытпаңыз👇 https://t.me/dalainside

🎭 Мәдениет министрлігі медаль тарататын мекемеге айналып кетті Жоғарғы аудит палатасы Мәдениет министрлігінің төсбелгі 🎖 мен мақтау қағаздарына жұмсайтын шығындарын қысқартуды ұсынды. Расымен де соңғы жылдары Мәдениет министрлігі той өткізетін агенттікке ұқсап кетті. Кезінде осы саланы атышулы Арыстанбек Мұхамедиұлы басқарған тұста түсініксіз мерекелер пайда болып, той-думаннан көз ашпай қалғанбыз. Енді осының бәрін тоқтату керек. Бүгінде мереке кезінде төсбелгі мен атақ таратудан аламан жарыс өтіп жатқандай әсерде қаласың. Несін айтасыз, Назарбаев жүйесі жұрттың назарын басқа тарапқа бұру үшін жасанды мерекелер мен медальдерді ойлап тауып, жұрттың миын атала қылды. Дәл осы кезеңде облыс пен ауданның «Құрметті азаматы»🎖 деген атақ тойда жыртыс таратылғандай берілетін әдет қалыптасты. Туған жеріне қайырымы жоқ, талай адам «Құрметті азамат» болу үшін әке-көкесін араға салып, қолындағы барын «мәселе шешкіш» көкелерге ойланбастан ұстата салатын күйге түсті. Осындай көк тиындық құны жоқ төсбелгілер халықтың мінез-құлқын бұзып, атақты алу мен беру қып-қызыл саудаға түсті, төсбелгі тағу жемқорлықтың тамырын тереңге жаюына ықпал етті. Әйтеуір Жоғарғы аудит палатасы алғашқы болып ес жиыпты. Олар Мәдениет және спорт министрлігінен атақ пен медальға жұмсайтын шығындарын қысқартуды талап етіп отыр. Министрлік медаль мен мақтау қағаздарына, иыққа жабатын шапанға жыл сайын 42,2 млн теңге шығындап келген. Парламенттен осыған ақша сұрай келген министрлік өкілдері 2023-2025 жылға арналған бюджетінде медаль, диплом мен кубок әзірлеуге мемлекет қазынасынан 126,5 млн теңге алуды көздеген. Жоғарғы аудит палатасының өкілдері мұншама төсбелгі мен кубоктарды алатын мәдени қызметкерлер мен спортшылардың жоқ екенін алға тартып, бұған тоқтау салғандай болды. Күні кеше Мәдениет және спорт министрі болып тағайындалған Асхат Оралов ойлануы керек. Министрлікті атақ пен медаль тарататын органға айналдырмау маңызды. Айтқандай арнамызға тіркелуді ұмытпаңыз👇 https://t.me/dalainside

🙍‍♂️Мәди Ахметовпен қимай-қимай қоштасамыз! Жақын күндері Мәжіліс тарайды... "Жаңа Мәжіліс сайлауы 19 наурызға белгіленді" деп хабарлайды Dalainside дереккөзі. Мұны елден бұрын естіген бірқатар саяси партиялар сайлаудың қамына қауырт кіріскен. Жаңа Қазақстанға геосаясат пен ішкі ахуалды жетік білетін, жөні түзу заң қабылдап, билік пен халықтың байланысын жақсартуға дәнекер болатын жаңа құрам қажет. Осы жолғы сайлау Ата заңға енген соңғы өзгерістерге сай өтеді. Бұл жолғы мәжілістің 30 пайызы мажоритарлық жүйемен жасақталмақ: бір сөзбен айтқанда тәуелсіз депутаттарға 30 мандат бұйырып тұр. Мандаттық тәртіппен сайланған тәуелсіз депутаттар фракция құрса, бұлардан Amanat-тың өзі тайсақтайтын болады. Ешбір партияға бағынбайтын, халықтың қалауымен сайланған "мәжілісмендер" заң шығару инициативасына белсенді атсалысса, сіз бен біздің өміріміз жақсы жағына өзгереді деген үміт бар. 12 наурызға дейін екі айға жетер-жетпес уақыт қалды. Жаңа Қазақстан сайлауға түсіп, бағын сынағысы келетін белсенділерге мүмкіндік беріп отыр. "Қолды кеш сермеп..." жүрмеңіздер. Dalainside елдің бұл жолғы электоралды компанияға қызығушылығы Президент сайлауына қарағанда жоғары болуы тиіс деп топшылайды. https://t.me/dalainside

🇰🇿🤦Қазақстанда өмір сүру қиындап барады. Бұл факт нақты статистикамен дәлелденіп отыр Picodi.com өткізген зерттеу нәтижесінде Қазақстан ең төменгі айлықтың азық-түлікке жету рейтингінде 67 елдің ішінен 60 орын алған. Бізден тек Армения, Өзбекстан, Нигерия, Вьетнам сынды елдер ғана төмен тұр. Ең үздік көрсеткіш Ұлыбритания, Ирландия мен Австралияда. Яғни, осы елдерде тұрсаңыз, ешқашан аш қалмайсыз. Қазақстанда ең төменгі айлық 15%-ға өссе, азық-түлік 20 пайызға қымбаттаған. Аналитиктер зерттеу үшін шартты азық-түлік себетін құрып, оны ең төменгі жалақымен салыстырды. Осы азық-түлік себетінің құны 2023 жылдың басындағы 31 910 теңгені құрады. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 20,6 пайызға артық. Осы сома салықтарды төлегеннен кейін қолда қалатын ең төменгі жалақының 51,9%-ына тең. Өткен жылы бұл көрсеткіш 50,2 пайызды құраған болатын. Демек, Қазақстанда бағаның өсуі ең төменгі жалақының өсуінен де асып түскені белгілі болды. Нақты қортынды: макроэкономикалық жетістіктерімізге қарамастан (ІЖӨ өсуі, мұнай, тб) Қазақстанда өмір сүру қиындап барады. Яғни, қарапайым адам үшін биыл былтырғыдан жаман, ал келесі жыл биылғыдан да жаман болады деген сөз. Айтқандай арнамызға тіркелуді ұмытпаңыз👇 https://t.me/dalainside

DALA INSIDE "Электронды кітаптар" телеграм арнасын сатып алды Осы коммерциялық мәміледен кейін Dalanews экосистемасының қатары толықты. Қазір қазақтілді ірі экосистемаға Dalanews.kz ақпараттық-сараптамалық сайты, "Дала мен қала" газеті, dalainside.kz корпоративтік сайты, DALA INSIDE, Электронды кітаптар телеграм арналары, Шындықтан қаша алмайсың, Жаңа Qazaqstan, Әрекетке берекет, Әділетті Qazaqstan, Қазақ миссиясы фейсбук топтары кіреді. "Біз өз даму стратегиямызға сай, эксклюзивті сараптамалық контенттің цифрлік құралдарын кеңейте береміз. Дәл қазір корпоративті сектордағы компаниялардың қазақ тіліне, қазақтілді электронды ақпарат құралдарына деген қызығушылығы артуда. Және біз олар қойған жоғары стандарт бойынша жұмыс істеудеміз", - деді, экосистеманың бас редакторы Думан Бықай. Аз уақыттың ішінде DALA INSIDE қазақ телеграмының лидеріне айналды. Енді "Электронды кітаптар" арнасын дамыту бойынша стратегия қабылданатын болады. https://t.me/dalainside