DALA INSIDE

⚡Билік те "меню" мәселесіне шындап кірісті Алматы әкімдігінің Кәсіпкерлік және инвестициялар басқармасы қаладағы барлық қоғамдық тамақтану орындарына ас мәзірінің қазақша болуы міндеттелген ескерту жіберді. Бұл ретте, не ас мәзірінің бөлек қазақша нұсқасы болуы керек, немесе ортақ ас мәзірінде тағам атаулары мен сипаттамалары орыс тілімен қатар қазақ тілінде де жазылуы қажет. Және қазақ тіліндегі жазба бірінші тұруы тиіс. Қоғамдық тамақтану орындарына: лағманханалар, асханалар, мейманханалар, кафелер, кофеханалар, бар/сыраханалар толық кіреді. Бұл әкімдіктің өзі ойлап тапқан жаңалығы емес. 2021 жылдың соңында Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне көрнекі ақпарат мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңға қол қойған еді. Осыған сәйкес ас мәзірінің бәрінде қазақ тілі міндетті түрде болуы тиіс. Әкімдік және прокуратура заңның орындалуын қамтамасыз ететін болады. https://t.me/dalainside

🏦Ресейліктер Қазақстандық Сбербанкті дымын қалдырмай сорып алған Ал "Бәйтерек" холдингі бос, проблемалық кредиттері бар банкті не істемек? Кеше шыққан банк секторының статистикасы қайран қалдырды. Өткен айда Сбербанктің меншікті капиталы 268 миллиард теңгені құрап тұрған болатын. Енді сол капитал минус 10 миллиардқа құлдырап кеткен. Бір айда 278 миллиард теңге қайда жоғалып кетті? Бұл сома қозғалысы банктің кірістер мен шығыстар балансында көрінбегендіктен, ресейліктер дивиденд ретінде өзіне аударып алды ма? Ақша қозғалысын толық тексерсек, Сбербанк түк табыс алмағанын көреміз. Тоқтап тұрған банктің шығындары оның капиталын жей бастаған. Бұл нені білдіреді? "Бәйтерек" холдингі бос банкті алуға дайын ба әлде олар алмайтын болғандықтан ресейлік акционері болып табылатын Сбер осындай қадамға барып отыр ма? Қалай болғанда да, осы шілдеден бастап Сбербанк пруденциалды нормаларды орындап отырған жоқ. Және ҚНРДА үшін Сбербанк лицензиясын тартып алуға барлық мүмкіндік бар. Ресейліктер тарапынан біртүрлі махинациялардың барлығы Сбербанкті жақсы деңгейге көтерген басқарма төрағасы Елдар Теңізбаев кеткеннен кейін басталды. Бұрын Теңізбаев Сберге бағынса да, ресейліктердің "беспредел" жасауына жол бермейтін. https://t.me/dalainside

Болат Назарбаев туралы әлі расталмаған керағар ақпараттар пайда болды @dalainside оның өмірі/өлімі туралы ақпарат ресми расталғаннан кейін ғана, нақты мәлімет бермек. UPD. Сағат 12:31-дегі жаңа ақпарат: Болат Назарбаевтың өміріне қауіп жоқ. Азаттық рухы тілшілерінің хабарлауынша, оның туған-туыстары Болат Назарбаевтың аман-есен екендігін мәлімдеген.

⚽Тимур Турловқа "Қайрат" футбол клубы керек емес. Боранбаев Досаевті жағалай бастады Қазақстандық миллиардер, Freedom Holding қожайыны Тимур Турлов алматылық "Қайрат" футбол клубын сатып алушылар тізімінде бірінші болып тұр деп жазады, Sports.ru Қазір "Қайрат" клубы қамауда жатқан тағы бір олигарх Қайрат Боранбаевқа "Алмалы" холдингі арқылы тиесілі. "Алмалы" холдингі басшыларының істі болуына байланысты активтерін сата бастады және "Қайрат" футбол клубынан бірінші болып құтылуға асығып отыр. "DAlA INSIDE" дереккөзі Қайратты сатып алу бойынша ұсыныс тек Турловқа ғана емес, тағы бірнеше қалталы инвесторға жасалды дейді. Оның ішінде Orbis Group қожайыны Фаррух Махмудов, Нұрлан Смағұлов, Бахаридин Аблазимов сынды азаматтар бар. "Қайрат" клубы Қайрат Боранбаевқа керек болмай қалды. Бірақ клуб Тимур Турловқа керек пе? Қазақстанда футбол өзін-өзі ақтамайды. Қайрат сынды инфрақұрылымы ауқымды, өз академиясы бар жүйеге жыл сайын кем дегенде 5-7 миллиард теңге құйылып отыруы тиіс. Қайраттың қаржылық қиындықтары оның өзінің еншілес "Қайрат-Москва" клубын жауып тастағанынан ақ білінді. Тимур Турлов - тәжірибелі инвестор. Ол профильді салаларға, яғни қаржы секторына қатысы бар, немесе технологиялық стартаптарға мүмкін тәуекелдің бәрін есептеп қана қаржы құятын адам. Ол "Қайраттың" тек ақша ағызатын тесік шелек екенін жақсы біледі. Сондықтан шешімін айтпаған және 80-90 пайыз жағдайда Боранбаевтың ұсынысын қабылдамайтын болады. Боранбаевтың адамдары "Қайратты" қайтарып сатып алуды Алматы әкімдігіне де ұсына бастады. Бірақ әкімдіктің де шығыны көп нысанды ала қоюы екіталай. "Қайрат" кейсінен біз отандық футболдың толыққанды бизнеске айнала алмағандығын, тек қалталы олигархтардың ойыншығы немесе бюджеттің соры болуға шамасы келетінін айта аламыз. https://t.me/dalainside

🏠7-20-25: Үлгерген адам маладес "DALA инсайд" аналитиктері жасаған статистикалық модельдеу бойынша, танымал "7-20-25" ипотекасы 2023 жылдың наурыз айының соңында несие беруін тоқтатып, толық 1 триллион теңгені игермек. Қазір 1 триллион теңгенің 630 миллиард теңгесі кредит түрінде берілген. 370 миллиард теңге бар. Бірақ, соңғы екі айдың динамикасына қарап, 370 миллиард теңгенің тек 8 айға жететінін болжауға болады. Себеп - Freedom Finance Bank іске қосқан цифрлі "7-20-25" ипотекасында. Жаңа технологиялардың арқасында ол банк бірден көптеп ипотека бере бастады да, ақшаның игерілуі күрт жеделдеп кетті. Оны көрген "7-20-25" ипотекасының дәстүрлі лидері ЦентрКредит банкі де несие беруін жылдамдата бастады. Осылайша 2 банк танымал ипотека көрсеткіштерін жеделдетіп жіберді. Бұл орайда Ресейге салынған санкцияға іліккен Сбербанк уақытша ойыннан шығып қалған еді. Бірақ банк жақын арада ("Бәйтерек" холдингіне толық өткеннен бастап) кредиттеу нарығына қайта оралатын болады. Сбербанк те үлкен көлемде "7-20-25" ипотекасын халыққа беріп жүрген болатын. Осылайша, 8 ай қалды деп болжауға болады. Және жеңіл ипотекадан үмітті адамдарға асығу керек. Ұлттық Банк базалық ставкасы өсіп жатқан жағдайда, бұдан кейін мұндай 7 пайыздық ипотека болмайтыны түсінікті. https://t.me/dalainside

🏔️Қазақстанды Алматы алып шығатын болды Биыл Алматы Қазақстан бюджетіне 3 триллион теңге әкелуі тиіс. Егер қалалық мемлекеттік кірістер департаменті осы жоспарды орындай алса, онда бұл Алматы тарихындағы абсолютты рекорд болады. Бұл қала экономикасының жыл басындағы "Қаңтар оқиғасы" салдарынан толық айыққандығын және көлеңкелі экономикамен сәтті күресіп жатқанын көрсетіп отыр. Алматыда биылғы бірінші тоқсанда 929 миллиард теңге жиналды. Оның 675 милллиардын мегаполис республикалық бюджетке берді, ал 254 милллиардын өзінде қалдырды. Алматыда ірі өндіріс пен жүйеқұраушы алып компаниялар жоқ. Негізгі салық халыққа қызмет көрсететін шағын және орта бизнес нысандары, базарлар мен сауда орталықтары, банктер мен микроқаржы ұйымдары, сақтандыру компанияларынан жиналады. Алматы жалпы республикалық түсімнің 26,7 пайызын береді. Қазір Қаржы нарығын реттеу мен дамыту агенттігі (ҚНРДА) бас кеңсесі Алматыда отырғандықтан, ірі банктер де өз заңды мекен-жайларын (бас кеңселері) осы қалада ұстап отыр. Сондықтан, мегаполис әкімдігі ҚНРДА-ның Алматыдан Астанаға көшіп кетпеуі үшін үнемі күресіп келеді. 2022 жылдан кейін жеңілдетілген режимде отырған жеке кәсіпкерлер үшін (упрощенка, патенттегі ИП) салықтан босатылу мерзімі аяқталады. Сол кезде Алматы бюджеті қосымша 100 миллиард теңгеден астам салық ала бастауы тиіс. https://t.me/dalainside

☄️Қазақстан Одақтан кету сценарийін қарастырып жатыр ма? Әлемдегі ірі консалтингтік фирмалардың бірі Қазақстанның Еуразиялық экономикалық одақтан шыққандағы экономикалық құрылымы мен тәуекелдерін модельдей бастады. Бұл туралы "DALA инсайд" телеграм арнасының шетелдік компаниядағы дереккөзі хабарлады. Әзірге бұл фирманың өз бастамасы ма, әлде тапсырыспен жасалып жатыр ма, ол жағы белгісіз. Бірақ консалтингтік компаниялардың көбіне тапсырыспен жұмыс істейтінін ескеру керек. Тіпті тапсырыс беруші жақ Қазақстанның ресми билігі болмаса да, халықаралық қаржы конгламераттарының бұл сценарийді ойластыра беруі де мүмкін. ЕАЭО Қазақстан үшін экономикалық тиімсіз бе? Одақ 2021 жылы 318,5 млрд доллардың тауарын импорттады. Оның 22,7 млрд доллары Қазақстанға тиесілі болды. Шамамен сол соманың баж салығын Қазақстан алды да. Мұнда біз баж салығының өзінен емес, Ресей қойып тастаған техрегламенттер кесірінен оның Батыспен арадағы сауда соғысының ішінде отырғандығымыздан ұтылып отырмыз. Ортақ кеден заңнамасы көбіне Ресейдің ыңғайына жығылып, соған ұнамайтын тауарларды ішке кіргізе алмаймыз. Яғни, шетелдің сапалы әрі арзан импортының орнына, Ресейдің сапасыз, қымбат өнімін алуға мәжбүр болып отырмыз. Екінші фактор - қайталама санкциялар тәуекелі. Ресей біз арқылы параллельді импорт механизмдерін жолға қойып алса, және Батыс біздің Ресей заказын орындап отырғанымызды дәлелдей алса, Ресейдің жақын одақтасы ретінде санкцияға ұшырайтын уақытымыз алыс емес. Одақтан шығудың геосаяси, одан әрі экономикалық қиындыққа ұшырататын қатерлері де бар. Сондықтан Қазақстан миналар қойылған алаңнан өтіп бара жатқан адамға ұқсайды. Қате қадамның кез-келгені өлімге әкеледі. https://t.me/dalainside

Назарбаев демалыстан оралды... "Елбасы демалысын Түркияда туған-туыс, жолдас-жораларының ортасында өткерді. Кейбір аноним дереккөздердің хабарлағанындай экс-президент демалыс кезінде ешбір шетелдік шенеуніктермен немесе бизнес өкілдерімен жүздескен жоқ", - деп жазды Назарбаевтың баспасөз хатшысы. Айта кетсек, Қаңтар қырғынынан кейін ел алдына шыққан Тұңғыш президент өзінің зейнеткер екенін хабарлап, халықты Тоқаевтың төңірегіне топтасуға шақырған еді. https://t.me/dalainside

📈АҚШ-тың инфляцияға қарсы күресі теңгеге қалай әсер етеді? АҚШ Федералды резерв жүйесі базалық ставканы 75 базистік пунктке (0,75%) бірден көтерді. Бұдан біз ФРЖ-ның экономикалық өсімге қарағанда инфляциямен күрес пен доллардың тұрақтылығын нығайтуды таңдағанын байқаймыз. ФРЖ ставкасы үшін 0,75 пайызға бірден өсу "шұғыл қимыл" дегенді білдіреді, себебі соңғы рет мұндай қадамға Федералды резерв жүйесі 28 жыл бұрын барған болатын. АҚШ қаржы реттеушілері үшін қиын таңдау жасау керек болды - екі тоқсан бойы экономикалық өсім көрінбегеннен кейін рецессияның белгілері қылаң берді. Рецессиядан шығу үшін экономикалық белсенділік керек. Оны арттыру үшін ФРЖ ставкасын төмен түсіру керек еді. Бірақ маусымда 9,1 пайызға жеткен инфляция экономикаға одан да ауыр соққы болады деген шешім қабылданды. Инфляцияны жеңу үшін АҚШ экономикалық өсімді құрбандыққа шалып отыр. ФРЖ-ның Қазақстан Ұлттық Банкіне қарағанда анағұрлым радикалды қадамға барғанын көріп отырмыз. Біз ставканы 50 базистік пунктқа асырсақ, ал Америка 75 пунктке көтерді. Онда доллар теңгеден көбі мықтырақ нығаяды және бұл қазіргі USD/KZT жұбындағы бағамға 5-7 теңге коридорында әсер етуі мүмкін. Дәл қазір айырбас бекеттерінде долларды сатып алу 482,5 теңге болып тұрса, осы бағамның 488 бағытына қадам алуын болжар едік. Теңге курсын түзетін 3 фактор: доллар, мұнай, рубль. Алдынғы сессияда Brent фьючерстері барреліне 99,82 доллар көлемінде жабылды. Теңге үшін бұл қолайлы баға деңгейі. Ал рубльге келетін болсақ, Ресейдің қазіргі бас ауруы рецессия (экономиканың бәсеңдеуі) болғандықтан, оның Орталық Банкі проценттік канал арқылы экономикалық белсенділікті барынша қоздыруға тырысып жатқанын байқаймыз. Осы аптада Ресей Орталық Банкі базалық ставканы 8 пайызға дейін төмендетті. Ресейде инфляциялық қысым әлсіреген, бағаның өршу проблемасы жоқ. Бірақ оның экономикасы АҚШ пен Қазақстанға қарағанда анағұрлым ауыр, системалық дағдарыс алдында тұр. Тіпті биыл экономикасы 8% емес, 6%-ға құлайды деген күннің өзінде де, әлемдік тауар/қаржы айналымы тізбегінен шығып қалғандықтан, жабық жүйеге айналу трансформациясы біраз уақытқа созылады. Ресей оған шыдай ма? Оны ешкім болжай алмайды. Сонымен, теңгеге мұнай жақтасып тұр, ал доллар қарсы. Рубль қалыс қалды. Экспортерлердің салық апталығына әлі уақыт бар екенін ескерсек, теңге бағамының жәймен әлсірейтінін күтуге болады. https://t.me/dalainside

🇹🇯 Тәжікстан халқы 10 миллионға жетті https://t.me/ulys1

📣Пара алғаны үшін медицина университетінің экс-проректоры сотталды Нұр-Сұлтан қаласы «Байқоңыр» ауданының №2 соты үкімімен «Астана медицина университеті» КЕАҚ проректоры М. Дәулетьярова қауіпсіздігі орташа түзеу мекемесінде мерзімін өтеумен 3жылға бас бостандығынан айырылды. Ол жеке компаниялардың басшысы Э. Гриценкодан электронды кітаптарды жеткізудегі жалпы қамқорлығы үшін 10 000 АҚШдоллары сомасында пара алғаны үшін, сондай-ақ делдал М. Қапаров арқылы ректор лауазымына тағайындау үшін 47 000 АҚШ доллары сомасында пара беруге әрекет жасағаны үшін кінәлі деп танылды. Сот Гриценконы 3жылға бас бостандығынан, делдал Капаровты 7жылға бас бостандығынан айыруды тағайындады. Үкім заңды күшіне енген жоқ. Facebook | Instagram | YouTube 📞 Call-центр - 1424

🏦HOME CREDIT BANK ТЕҢГЕ ДЕПОЗИТТЕРІН 16%-ға КӨТЕРДІ Бүгін Home Credit Bank мерзімді теңге депозиттері бойынша жылдық тиімді мөлшерлемені 14%, жинақ депозиттерінің жылдық тиімді мөлшерлемесін 16% өсірді. Банктің басқарма төрағасы Кирил Бачваровтың сөзінше, жыл басынан бері банк үш рет «Простой» депозиттері бойынша мөлшерлемені көтерген. Өзгерістер қазіргі салымшылар мен жаңа клиенттерге қатысты. Депозитті ашудағы ең төменгі сома 1000 теңге. Салымдарды мобильді қосымшада, сайтта және банк бөлімшелерінде ашуға болады. Айтқандай, жақында Хоум Кредит Банкі кириллицадағы атаудан бас тартып, Home Credit Bank деп өзгерді.