DALA INSIDE

👤Банкрот адам. Қазақстанда жаңа ұғым пайда болады Енді елімізде фирмалар мен компаниялар ғана емес, жеке адамдар да банкрот деп танылмақ. Тиісті заң жобасы әзірленді. Енді ол Парламентке бармас бұрын, алдымен қоғамдық талқылаудан өтуі тиіс. Қаржы министрлігі (осы заңға жауапты орган) бұл жолы дайындығын қатты пысықтап отыр. Бірнеше делегация жасақталған. Олар әр қалада тұрғындармен кездесу өткізіп, болашақ заңның барлық қыры мен сырын түсіндіретін болады. Жеке адам банкроттығы - Батыста қалыптасқан практика. Оған ұшыраған адамның барлық артық дүние-мүлкі конкурстық басқарушы арқылы аукционда сатылады да, түскен ақша қарыз берушілерге үлестіріледі. Егер қарыз толық жабылмаса, қалғаны кешіріледі. Ал банкрот адамда өмір сүруге қажет минималды заттар - жалғыз баспана, төсек, тоңазытқыш сынды бұйым ғана қалады. Оған тиіспейді. Банкрот адамның қаржылық операцияларына қатаң шектеулер қойылады. Ол бұдан былай кемі 15 жыл кредит, рассрочка ала алмайды. Оның барлық ақша аударымдары қадағаланып отырады. Артық ақшасы пайда болса, оны тартып алады да, қарыз есебіне жібереді. Қазақстанда банкрот болсам, кредиттен құтыламын деп ойлап жүрген адамдар көп. Банкроттық сізді коллекторлардың шабуылынан құтқарар, бірақ болашақ өміріңізге үлкен шектеулер әкеледі. Банкроттық заңы туралы әңгімені алғаш рет 2014-2015 жылдары Назарбаев қозғап көрді. Бірақ банк лоббиі осы идеяны жүзеге асыруға мүмкіндік бермеді. Жалпы банкирлер бұл заңды ешқашан қабылдатпауға қатты бекінген еді. Өйткені ол банктерге тиімсіз және көптеген кредиттердің қайтарылмай, "списаниеге" кетуіне жол ашады. Алайда, қазіргі Президент Қасым-Жомарт Тоқаев осы мәселеде табандылық танытты және банк лоббиіне бейресми ескерту берген еді. Банкирлер өз соққысын Парламент арқылы жасамақ. Лоббиге жұмыс істейтін депутаттар енді заң жобасына өз өзгертулерін енгізіп қалуға тырысады. Шындығына келгенде, қазір Қаржы министрлігі дайындап әкелген жоба да банктерді ренжітпейтіндей, жұмсақ, солқылдақ формада әзірленген. Оған ҚНРДА төрайымы Мәдина Әбілқасымованың да ықпалы болды. Осы жылдың 6 айында халық (яғни жеке тұлғалар) банктер мен микроқаржы ұйымдарынан 12 триллион теңге кредит алды. Бұл былтырғы сәйкес мерзімнен 11 пайызға көп. Базалық ставка, проценттер өсіп жатса да, халық керісінше кредит алуын үдете түскен. Осыған қарағанда, 2023-2024 жылдары елімізде "банкрот адамдар" атты арнайы категория пайда болады. Ал біз олардың сұхбатын, өмірден алынған әңгімесін жариялайтын боламыз. https://t.me/dalainside

🏔️Алматы жан бағу үшін Қазақстандағы ең қиын қала болып отыр Керісінше, Астанада өмір сүру оңайырақ. Себебі, тамақ арзандау. Jusan Analytics сарапшылар командасы шілдедегі Дастархан индексін жариялады. Оның нәтижесі бойынша елорда тұрғындары үшін Дастархан индексі 196 порцияны, ал Алматы тұрғындары үшін 141 порцияны құрады. Демек, астана тұрғыны бір айлық табысына 196 дастархан жая алады. Ал Алматылық азамат өз табысына тек 141 дастархан жасайды. Дастархан индексіне бір порциядан сорпа, ет (бешбармақ), көкөніс салаты, бауырсақ, жент пен сүтті шәй кіреді. Өкінішке орай, индекс мәні төмендеп келеді. Ол бір ай ішінде 3 пайызға төмендеген. Демек, тамақ бағасы қымбаттауда. Шілде айының қорытындысы бойынша Нұр-Сұлтан қаласында азық-түлік қоржынының бағасы 1 863 теңгені, ал Алматы бойынша 2 308 теңгені құрады. https://t.me/dalainside

🏦Қазақстан Еуразиялық даму банкін (ЕАБР) толық бақылауға алуы мүмкін "Ресей ЕАБР-дағы үлесін төмен түсіргісі келеді" деп жазады, Bloomberg. Оның дереккөзі Ресей мен Беларусьтің ЕАБР капиталынан кету бойынша жоспарларымен бөліскен. ЕАБР – еуразиялық кеңістікте инвестициялық қызметті жүзеге асыратын халықаралық қаржы ұйымы. Оның жарғылық капиталының 66 пайызы Ресейге, 33 пайызы Қазақстанға, 1 пайызы Беларуське тиесілі. Тәжікстан, Армения және Қырғызстан да шағын үлеске ие. Агенттік мәліметінше, Ресей мен Беларусь даму банкінің жарғылық капиталындағы жалпы үлесін 50%-дан төмендетпекші. Нәтижесінде Қазақстан ең ірі ЕАБР акционеріне айналады. DALA INSIDE пікірінше, Ресей мен Беларусьтің бұл қадамы түсінікті. Себебі, санкция салынғандықтан ондағы компаниялар ірі инвестициялық жобаларды бәрібір жүзеге асыра алмайды. Сондықтан, халықаралық қаржы институтқа ақшалай қатысып отыру оларға тиімсіз. ЕАБР - егер ол ұзақ мерзімді қаржыландырудың көзі бола алса, Қазақстан үшін ауадай керек құрал. Оны пайдаланып, елдегі энергетикалық жобаларға синдикатталған қосалқы инвестор ретінде қатысуға, сол арқылы басқа инвесторлар пулын жасақтауға болады. Оған қоса, Қырғызстандағы ГЭС жобаларына инвестиция салу өте ұтымды қадам болар еді. ЕАБР - санкцияға ілінбеген қаржы институты. Ресей үлесінің азаюы оның санкциялық тәуекелдерін төмендетеді. Қазір оның инвестициялық портфелі 4,5 миллиард долларға жеткен. 2021 жылы банк 19 жаңа жоба бойынша келісімге қол қойды. ЕАБР 2021 жылы 37,1 миллион доллар (17,6 миллиард теңге) таза пайда тапты. https://t.me/dalainside

🇰🇿Қазақстан және интернет. Әлемде қай деңгейдеміз? Басты ақпарат: 99,3 пайыз отандасымызда интернет бар. "Цифрлық Қазақстанға" форумында елдегі интернеттің ахуалы сөз болды. Еазіргі уақытта еліміздегі ADSL, FttN, 3G, 4G технологиямен таралатын кеңжолақты интернетпен 6459 елді-мекен, соның ішінде 118 қала және 5214 ауыл-аймақ толық қамтылған. Қазақстандықтарды қолжетімді интернетпен қамту мақсатында Үкімет «250+» бағдарламасын әзірлеп, осы бағытта кезең-кезеңімен алға жылжып келеді. Қазіргі ахуал бойынша, ел тұрғындарының 99,3 пайызы интернетке қолы жетіп, ғаламтордан өзіне керекті ақпаратты алып отыр. Ілгерідегі «250+» бағдарламасына қосымша ретінде «Цифрландыру, ғылым және инновация есебінен техникалық дамуға ұмтылу» атты ұлттық жоба әзірлеген ҚР Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі алдағы уақытта ел тұрғындарының 100 пайызын жоғары сапалы интернетпен қамтамасыз етпек. Қазақстандағы цифрлық экономиканың беталысына баға берген "Huawei Eurasia" компаниясындағы операторлар жұмысын бақылайтын құрылымының өкілі Ма Сяо мырза интернеттің жалпы ішкі өнімді арттыратын «құдіреті» барын айтты. «Елдегі барлық салаға дендеп енген, кеңжолақты, жоғары жылдамдықпен таралатын интернет мемлекеттің жалпы ішкі өнімін 1,3 пайызға арттырады. Тез таралатын интернеттің арқасында экономиканың тамырына қан жүгіріп, түрлі-түрлі ғылыми жаңалық жасалады. Айталық, бүгіндері «ақылды шешім», «жасанды интеллект» нарығының үлесі 30 пайызға артқан. Бұл өз кезегінде экономиканың барлық саласын жаңартуға, жаңа үрдіске бейімдеуге мүмкіндік береді. Бұл тұрғыда Huawei бүтін бір мемлекетті жоғары жылдамдықтағы интернетпен қамтамасыз етуге әлеуеті жететін әлемдегі жетекші компанияның бірі. Біз Қазақстан үкіметімен арадағы әріптестіктің өрісін кеңейте түсуге әзірміз. Осы арқылы ақпараттық технологияға арқа сүйеген экожүйені қалыптастырып, жоғарытехнологиялы әлемнің қабырғасын қалағымыз келеді», – деді Ма Сяо мырза. https://t.me/huaweimediatalks

"Цифрлық Қазақстанға" форумы

💻Huawei: Қазақстанды цифрлы мемлекетке айналдыруға болады Қазақстанды цифрлық хабқа айналдырудың амал-тәсілдері бар ма? Ел тұрғындары интернеттен тарығып отырған жоқ па? Аталған салада ашық, әділ бәсеке нарығын қалай қалыптастырамыз? Huawei Technologies Kazakhstan және ADT мұрындық болуымен ҚР Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі ұйымдастырған «Цифрлық Қазақстанға» форумында осы маңызды мәселелер таразыға тартылып, талқыға түсті. Еліміздегі ақпараттық-технологиялардың даму үрдісіне баға беріп, оның даму жолдары қарастырылған шарада сала мамандары өз экспертизаларын ортаға салды. IDC халықаралық консалтинг агенттігі 2022 жылдың сәуір-маусым айларында ҚР Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі үшін арнайы зерттеу әзірлеген еді. Ол зерттеулер "Huawei Technologies Kazakhstan" тарапынан да қолдау тапқан. Осы зерттеуге қарағанда еліміздегі оптикалық-талшықты интернеттің үлесі қалаларда 28%, ал ауылды жерлерде 18 пайызды құрайды. Интернет нарығындағы DSL технологиясының үлесі бұдан әлдеқайда жоғары, қалалар мен аудан-ауылдарда тиісінше 37 және 35 пайыз болған. Кеңжолақты интернеттің қызметі мен инфрақұрылымын жетілдіру жұмыстары министрлер кабинетінің күн тәртібіне еніпті. Себебі, онсыз ақпараттық экономиканың іргетасын қалау неғайбыл. Жаңа технологияларға негізделген экономиканы жолға қойғанда тұрғындардың тұрмысы түзеліп, түтіні түзу ұшатын болады. Жаңа технологиялар жаңа жұмыс орындарының құрылуына жол ашып, бизнеске жаңа мүмкіндіктері сыйлайды деп күтілуде. Қазақстан тұрғындарын неғұрлым жоғары жылдамдықты интернетпен қамтыған сайын қоғамның саяси сауаты мен экономикалық белсендігі соғұрлым арта түседі. Бұл сөзімізді ҚР Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі вице-министрі Асхат Оразбек те растап отыр. Оның атап өткеніндей, 2011 жылы БҰҰ «интернеттің қол жетімді болуын адам құқығын сақтаудың бір белгісі» деп бағалаған. «Қоғамдағы цифрлық теңсіздіктен арылуымыз керек. Цифрландыру саласында «қайта құру» саясатына басымдық беріп, ақпараттық технологияларды арқа тұтатын бизнес жобалардың өсіп-өнуіне жол ашуға тиіспіз. Алайда бұл бағытта – регуляторлар, телекоммуникация операторлары мен байланыс қызметін тұтынатын аудитория ауырбіршілік танытып, тығыз байланыс орнатуы тиіс», – дейді, ҚР Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі вице-министрі Асхат Оразбек. https://t.me/huaweimediatalks

📺"Қазақстан" мемлекеттік телерадиокорпорациясының аудиттелген қаржылық есебі кәдімгідей кешігіп жатыр Телерадиокорпорацияның 2021 жылдың қортындысы бойынша аудиттелген есебі әлі күнге дейін Қаржы министрлігінің есептілік депозитарийіне жүктелмеген (ДФО). Негізі корпорация аудитті бекітіп, оны сервиске әр жылдың шілде-маусым айларында құйып тастайтын. Оның рекордты кешігуі тек 2019 жылы болған еді. Ол кезде есептілік 4-ші тамызда жүктелді. Биыл кешігудің рекорды жаңарып отыр. Телерадиокорпорацияны дәстүрлі түрде Russell Bedford аудиттейді. Ол аудитордың өз жұмысын уақытылы бітіретін қасиетін ескерсек, қаржылық есеп Директорлар кеңесінде тұралап қалды деп есептеуге негіз бар. https://t.me/dalainside

👆Осы постты оқып тұрсыз ба? Демек, интернетіңіз бар! Интернетті, тағы да басқа байланыс формаларын қамтамасыз ететін сала - АКТ, яғни "Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар" деп аталады. Осы технологиялардың дамуы бойынша еліміз қандай деңгейде? Кеңжолақты интернет желісін өрбітуде қандай нәтижеге қол жеткіздік? Елдің барлық аумақтарында тез әрі сапалы интернет болуы үшін қазіргі таңда Үкімет, ірі байланыс операторлары, В2В мен В2С сегментіндегі тұтынушылар арасында тұрақты диалог орнатылған. Осы диалогтың басты шарасы - "Цифрлік Қазақстанға қарай" форумы. Оның биыл Нұр-Сұлтан қаласында қалай өткені туралы видеомыздан көріңіздер https://t.me/huaweimediatalks

🇰🇿Президент пен Премьер. Адам мен система. Соңғысы қайда барады? Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қысқа мерзімді демалыстан шықты. Және оның ең бірінші көретін адамы Әлихан Смайылов болмақ. Ел Премьер-министрі экономиканың жағдайы мен өсіміне толық жауапты. Ал инфляция бойынша жауапкершілік (баға өсімі) Премьер мен Ұлттық Банк төрағасына теңдей бөлінген. Осы айда инфляция шарықтау биігінде - яғни 15%-да тұр. Ұлттық Банктің өз тарапынан не істеп жатқаны түсінікті. Ол базалық ставканы 14,5%-ға көтерді де, нарықтағы артық ақшаны алып тастағысы келді. Экономиканы кредиттеу қарқыны онсыз да құлдырап жатқан еді. Оған себеп ставка емес, нарықтағы пессемизм болып отыр. Ұлттық Банкқа қарағанда Үкіметке қиын. Шарасыздық белгілері байқалады. Базар да аралады, үйдің жанындағы дүкендерге де тиісті. Бұл баяғы КСРО кезінен қалған әкімшіл-әміршіл әдіс, бірақ қазіргі заманда оның мүлде жұмыс істемейтінін көріп отырмыз. Үйдің жанындағы қай дүкен Үкімет айтты деп бағаны 15%-дан асырмай отыр? Ондағы сатушы тіпті Үкімет дегеннің не екенін, Премьер-министрдің аты-жөнін де білмейді. Үкіметке жаңа креатив жетіспейді. Осы креатив кімде бар? Ешкімнен шыға қоймады. Баяғы бюрократия, бітпейтін жиналыстар. Халық бөлек, Үкімет бөлек. Смайылов жағдайды өзгерте ала ма? Ол да ескі шинельдің адамы. Басқаша жұмыс істегісі келетін де шығар. Бірақ қалай істерін білмейді. Биылғы экономикалық өсімді біз мұнайдың қымбаттауынан аламыз. Бірақ өндірістің қайта-қайта тоқтауынан, Ресейдің құбыр ойындарынан шетелдік мұнай компаниялары зардап шеге бастады. "Бәйтеректің" өз мандатын тастай салып, акционері рубльге көміп тастаған Сбербанкті құтқарамын деген әлегі мүлде түсініксіз болды. Соның салдарынан, жұмыс істемейтін мусор рубльді жинап алып, онымен не істерін білмей отыр. Ашық ақпарат жоқ, Сбербанкті сонымен ала ма, алмай ма, ол жағы да шешілмеді. "Самұрық-Қазына" да ауада қалқып тұрып қалған шар іспеттес. Ол Үкіметке қарай ма, әлде Президент өзі басқара ма? Нақтылық жоқ. Экономиканың қозғаушы күші болғандықтан ондай холдингті логикаға сай тиісті мандаты бар Үкімет басқаруы тиіс. Бізде кезінде Назарбаев қалтасын күйттеп, холдингті өзіне қаратып алған еді. Сол ескі жүйе әлі қалып кетті. Есі дұрыс елде басқарушы холдингтерді Үкімет қарайды. Ал Президент одан жоғары болуы керек. Экономикасы кенжелеген Талдықорған жақты бөліп тастаса да, Алматы облысы донорлар қатарына қосыла қоймады. Әкімдер баяғы ескі жүйеде - бюджетке заявка беріп, сол қаржыны керек/керек емес болса да игеріп тастау науқанымен жүр. Үкімет Қазақстанды жыл санап қарызға тереңірек батырып келеді. Бар үміт Әлихан Смайыловта болған. Оған уақыт жетпей жатыр ма, әлде ниет жетпей жатыр ма, ол жағы белгісіз. Билік командасында экономиканы Әлихан Асханұлынан артық білетін адам жоқ. Ол бәрін біледі. Бірақ оған система мүмкіндік бермей, қолын байлап отырған сияқты. Жаңа идея керек, жаңа жүйе керек. Адамдар ауысқаннан ештеңе өзгермейтінін соңғы ауыс-түйістер көрсетті. Қазір Смайыловтың орнына Склярды тағайындаса да, ештеңе өзгермейді. Тіпті Премьер жұмысқа бармай қойса да, система өзі жүре береді. Бірақ осы система қайда бара жатыр? Осындай ең маңызды сұраққа кім жауап бере алады? https://t.me/dalainside

🛵GLOVO қазақстандықтардың ақшасын тартып алып, рейдерлікпен айналысқан GLOVO куръерлік сервисі қазақстандықтардың картасынан артық ақша алып, оны техникалық себептермен байланыстырып, өзінде көп ұстауға тырысатыны анықталған. Биржалық қаржыгер мамандар, егер осындай әдіспен 20 миллиард теңгедей жинаса, GLOVO өзінде ұстап отырған ақшадан қысқамерзімді РЕПО операциялары арқылы қосымша 60 миллион теңгедей тауып отыра алады дейді. Соңғы оқиға қаржыгер Владислав Туркиннің өз басынан өткен. «Демалыс күні түскі асқа шамамен 4000 теңгеге тапсырыс бердім, бірақ GLOVO іс жүзінде 19 000 теңгедей ұстап қалды» деп жазады, қаржы сарапшысы. Оның сөзінше, GLOVO басында кінәні мейрамханаға жауып, түлкібұлаңға көшкен. Мейрамхана жағынан бәрі дұрыс болып шыққан. Артынан GLOVO ақшаны тек 10 жұмыс күнінен кейін ғана қайтаратынын айтыпты. Ақша тіпті 10 жұмыс күнінен кейін де қайтарылмаған. GLOVO-ға қайта шағымданса, олар «біз қарастырамыз, бірақ сонымен бірге банктік шоттан немесе картадан выписка беріңіз» деген әңгімені басынан бастаған. Бұл таза рейдерлік әрекет деп саналады. Рейдерлік әрекет - Қазақстан Республикасы заңдары бойынша қылмыстық істер санатына жатады. Сондықтан, GLOVO үшін іс насырға шауып бара жатыр. https://t.me/dalainside

🇹🇷🤜🇷🇺Путинді емген Ердоған. Тұранбасының ойындары Қазақстан экономикасына қалай әсер етеді? Қазақстан болашақта өзінің басты транзиттік бағыттарын Ресейден (Қара теңізден) Каспийге ауыстыратын болады. Бұл ретте Республиканың Түркия/Әзірбайжан тандеміне артып отырған үміті зор. Шын айту керек, сыртқы саудада біз қазір Ресейге қалай тәуелдіміз, дәл солай Түркияға тәуелді боламыз. Ол қалайша? Транскаспий жобасы аты айтып тұрғандай, Каспий теңізі арқылы өтеді де, Еуропаға шығу үшін екі тармаққа бөлінеді. Бірінші тармақ - Грузияға кетеді. Одан Қара теңізге шығып (Грузия порты арқылы), Румынияға жетеді. Екінші тармақ - Түркияға кетеді. Дәл қазір ол, Әзірбайжан мен Түркия арасында транспорттық коридордың жоқтығынан Грузия аумағы арқылы өтуде. Әзірбайжан Түркиямен Нахичеван автономиясы арқылы шектеседі. Бірақ Нахичеван мен қалған Әзірбайжан арасында құрлықтық байланыс жоқ. Екі ортаны Арменияның Суник облысы алып отыр. Сондықтан, Әзірбайжан Нахичеванмен байланысатын "Зангезур коридоры" жобасын іске асыруға барынша талпынуда. Қазір Армения арқылы Әзірбайжан жүктері еш қиындықсыз өтіп жүр. Бірақ кез-келген шиеленіс туа салса, Армения шекарасын тас қылып жаба алатынын ескеру керек. Егер, "Зангезур" коридоры ресми реттелсе, онда Қазақстан Грузия бағытынан көрі Әзірбайжан/Түркия бағытына көбірек ойысары сөзсіз. Себеп: Ресей қажет деп тапса, оның Грузияға да қолы жетеді. Қара теңіздегі грузин порттарын істен шығару Ресей үшін еш қиындық тудырмайды. Біз тағы да барлық бәсті бір елге - яғни, қазір Түркияға тігейін деп тұрмыз (бұрын дәл осылай Ресейге сенген едік). Түркия бізді лақтырып кетпей ме? Бұл сұраққа жауап беру үшін "Ердоған неге Ресеймен келісімге келді?" деген басқа сұраққа жауап беру керек. Ердоған үшін Ресей ішкі экономикаға ауадай қажет 2 дүниенің басты берушісі. Біріншісі - газ (Турецкий поток). Онсыз 2021 жылғы кризистен шыққысы келетін түрік экономикасы орнынан тұра алмайды. Екіншісі - Анталия (Алания) жақтың аймақтық экономикасын көтеретін ресейлік туристер. Мойындау керек, Украина/Қазақстан туристері ресейліктерді саны жағынан алмастыра алмады. Ердоғанның билігі де теңселіп тұр. Түрік экономикасы 2021 жылы гиперинфляция мен девальвацияға ұшырады. Бұл өз кезегінде ІЖӨ өсу қарқынын тоқтатып тастады. Лира құлап, жұмыссыздық пен қымбатшылық орын алды. Түрік азаматтарының наразылығы артты. 2022 жылдың бірінші тоқсанында түрік экономикасының өсуі 7,3% көрсетті. Егер осы қарқынды ұстап тұрса ғана, Түркия кризистен шықты деп айта аламыз. Сондықтан Ердоған үшін осы 3-ші тоқсанның экономикалық көрсеткіші аса маңызды. Сол үшін ол кім осы мақсатта пайдалы, сонымен келісімге келуге дайын. Оны "Nothing personal, it's just business" деп айтады. Ал Ресей оған осы мақсатта пайдалы ел. Енді басты сұраққа келдік. Егер Путин Ердоғанға "Қазақстанның экспорттық кислородын жауып таста, маған бастары салбырап қайтып келсін" десе, Ердоған келісе ме? Бұл өте қиын сұрақ. Түркия Қазақстансыз Еуропадағы елеулі транзиттік күшке, яғни логистикалық державаға айнала алмайды. Түркияға толық Тұран құру үшін Қазақстан мен Әзірбайжан ауадай қажет. Екінші жағынан, Қазақстандағы түрік бизнесінің инвестициясы қазір 3,5 миллиард долларға жетіп отыр. Сондықтан Ердоған қазақ президенті Қасым-Жомарт Тоқаевты ренжітуге болмайтынын жақсы түсінеді. Түркия үшін Ресей қазіргі проблемаларды шешуге керек болса, Қазақстан - болашақтағы дамуының кепілі. Егер Түркияда мемлекеттік аналитика бар болса, Ердоған Ресей үшін Қазақстанды сатып кетуге бармайды деп болжауға болады. https://t.me/dalainside

⚡Храпуновтың Шығыс Қазақстанда тәркіленген жерінің өзі 4,8 миллиард теңгеге бағаланған Бұл туралы Әділет министрлігіне сауал жолдаған LS порталы жазады. Алматы қаласының мамандандырылған ауданаралық сотының 2018 жылғы 28 қазандағы үкімімен Виктор Храпуновтан Шығыс Қазақстан облысында 80 гектардан астам жеті жер телімі және бір кеңсе тәркіленді. Енді осы дүниені мемлекеттік мүлікті басқару органы экономикалық айналымға қайтармақ. Яғни, аукционда сатып, түскен қаржыны республикалық бюджетке аударады. Қазір төрт жер телімімен Шығыс Қазақстан облысының мемлекеттік мүлік және жекешелендіру департаменті айналысып жатыр. Ал кеңсені олар коммуналдық меншікке алып алған. Қалған үш жер телімін Абай облысы, Самара ауданына бермек. Тәркіленген дүниенің жалпы құны 4,8 млрд теңге делінсе де, нақты бюджетке қайтатын қаржы көлемі белгісіз. Храпуновтар отбасы бойынша басты сот процессі 2018 жылы өтсе де, оның заңсыз дүние-мүлкін халыққа қайтару сағыздай созылып келген. Дәл осы система сақталатын болса, "Қаңтар оқиғасынан" кейін қашып кеткен, немесе ұсталып істі болған олихаргтар мүлкінің мемлекетке өтуі тым ұзаққа созылып кетпей ме деген сұрақ туындайды. https://t.me/dalainside