DALA INSIDE

🧹🇰🇿Саяси мемлекеттік қызмет реестры ұятты жанжалдардан тазаланбақ Саяси мемлекеттік қызметкер саналатын тұлғалардың түрлі тұрмыстық, криминалды жанжалдардың кейіпкері болып жатқан фактілердің көбеюі Үкіметке ұнамай отыр. Ақпарат құралдары мен бүкіл қоғам талқылап жатқандықтан бұл Қазақстандағы ел басқару институтының беделіне айтарлықтай нұқсан келтіріп, күйе жағуда. «Жабық есік жағдайында талқыланып жатыр. Бір облыс әкімінің заңсыз некеден туған баласына қатысты дау ұятты жағдай туғызды. Бір қалада әкімнің орынбасарына оқ атылып, оның соты қоғамда кеңінен талқылануда. Онда айтылып жатқан түрлі әңгімелер мемлекеттік басқару аппаратының имиджіне түрпідей тиді. Сондықтан бұл істің фигуранттарына саяси қызметтен өз еркімен кету опциясы ұсынылуы мүмкін. Оларды сәл төмен «А» корпусына ауыстыру ұсынысы да қаралуда», - дейді, DALA INSIDE дереккөзі. Саяси мемлекеттік қызмет реестріне Қазақстандағы «А» корпусынан жоғары, мемлекетті басқарып тұрған ең ықпалды лауазымдар кіреді. Оның ішінде Премьер-Министр мен орынбасарларынан бастап, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың әкімдері мен орынбасарлары да бар. Расында да, соңғы уақытта қоғамда саяси басшылардың қызметі мен тиімділігі емес, олардың жеке өмірі, оқыс оқиғалары көбірек сөз болып кетті. Осы аптада сот бір шенеуікті некесіз туған баланың әкесі деп танып, алимент төлеуге міндеттеді. Ал Шымкентте қала әкімінің орынбасары Руслан Берденовті мылтықпен атқан Ернар Жиембайдің соты Республика көлемінде талқылануда. Дереккөздің айтуынша Парламент пен жергілікті мәслихат депутаттарының арасында да бұрын істі болған, тергеу көзіне шалынған және әлдебір қылықтары әшкереленген адамдар көбейген. «Қоғамда мемлекеттік аппарат жұмыс істемейді екен. Барлығы осындай екен» деген жағымсыз стереотип қалыптасуда. Президент әлі реакция білдірген жоқ. Бірақ Үкімет басшысы деңгейінде бақылауда екенін білемін. Қазіргі Премьер-Министр мұндай дүниелерге өте қатаң позициямен қарайды», - дейді, дереккөз. Назарбаев дәуірінде саяси маусым күзден басталып, жаз айларында ешқандай шешім қабылданбаса, «Әділетті Қазақстан» заманында «саяси каникул» деген ұғым жойылды. Кадрлық шешімдер кез-келген уақытта, жаз болсын, қыс болсын, түн болсын, демалыс күні болсын қабылдана береді. Сондықтан жоғары биліктің реакциясы қыркүйек айына дейін пайда болуы мүмкін. Алғашқы реакциялар да пайда бола бастады. Бүгін Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекеттік қызметке қатысты өз пікірін білдіріп, "мемлекеттік қызметте меритократия қағидаты басты орынға шықты. Билікте де «отбасылық жүйе» жоқ. Азаматтарды қызметке тағайындау кезінде ең алдымен олардың білімі мен кәсіби білігі ескеріледі", - деп мәлімдеді. https://t.me/dalainside

💥Бауыржан Бәйбек Қазақстанға оралу үшін гарантия сұрауды ойластыруда Қаңтар оқиғасынан кейін шетелге кетіп қалған Алматы қаласының экс-әкімі Бауыржан Бәйбек елге қайту үшін Бас Прокуратураны жағалай бастады дейді, DALA INSIDE дереккөзі. Оның сөзінше, Бәйбекке «егер елге қайтса, оны қылмыстық жауапкершілікке тартпайды» деген нақты кепілдік керек сияқты. «Бауыржан Бәйбекке ешкім Қазақстанға оралуға тиым салған жоқ. Және құзырлы органдар оның қылмыстық істің орбитасында жоқ екенін хабарлаған болатын. Бірақ ол «қызыл тізімге» ілініп қалуға қорқады. «Ескі Қазақстанның» көптеген ықпалды тұлғалары қазір қызыл тізімде болғандықтан Қазақстан аумағын тастап шыға алмай, қоршауда қалып қалды», - дейді, дереккөз. Қызыл тізімдегі адамдарға Қазақстан аумағын тастап кетуге шектеу қойылған. Яғни олар елден шыға алмайды. Оларға қатысты ешқандай қылмыстық іс қозғалмаса да, болашақта сұрақтар туындауы мүмкін деген позиция бар. Сондықтан Бауыржан Бәйбек Қазақстанға келсе, бұдан кейін шетелге шыға алмай қалуы мүмкін. «Бәйбекке қызыл тізімге ілінбейді деген гарантияны ешкім бермейтін сияқты. Бас Прокуратураның онымен байланыс орнатуға мүлде ниеті жоқ. Ұлттық қауіпсіздік комитеті де Бәйбекті келіссөздер жүргізуге тұратын лайықты тұлға деп санап отырған жоқ. Басты себебі – заңсыз активтерді қайтару ісінде Бауыржан Бәйбектен мемлекетке ешқандай пайда келмейтіндігінде деп ойлаймын», - деп түйді, дереккөз. Бұған дейін біз Бауыржан Бәйбектің соңғы жылдары Кипрде тұрақтағанын жазған болатынбыз. Бірақ ол Еуропаға жиі сапарлап жүр. Оның шетелде криптавалютамен айналысып көргені туралы инсайд та пайда болған. Байбекке қатысты қылмыстық іс қозғалып жатса, ол екі бағытта жүруі мүмкін. Біріншісі, «Стати дауы» бойынша құрықталып, 9 жылға сотталған бұрынғы Әділет министрі Марат Бекетаевтың тергеудегі біршама «показаниесі» Бауыржан Бәйбекті құрықтықтауға себеп бола алады. Екіншіден, оның әкім болған уақытында Алматыдағы бағалы жер телімдерін үлестіру бойынша біршама потенциалды жемқорлық фактілері жиналып қалды. Қауіпсіздік комитеті кез келген уақытта бұл фактілерді қылмыстық іске айналдыра алады. DALA INSIDE Бауыржан Бәйбек туралы көптен бері жазып келеді. Оның бір-екі жыл көлемінде Қазақстан ораларын болжап отырмыз https://t.me/dalainside

🩺💊Әблязовтың анализдері «аса емес» болып шықты Өзін оппозиционермін деп таныстыратын қашып жүрген қылмыскер Мұхтар Әблязовтың соңғы анализдері дәрігерлердің бір нәрседен сезіктенуіне себеп болды дейді, DALA INSIDE дереккөзі. Бір сөзбен айтқанда, қатерлік ісіктің әлдебір формасына деген күмән бар. Және оны аяғына дейін анықтау үшін бірнеше гистологиялық және томографиялық тексеруден өту қажет болып тұр. «Мұхтар Әблязовтың 100 мың евро жинау үшін хабарландыру беруі тегін емес. Енді ол өз қалтасынан координаторлық штабты қаржыландыра алмайды. Себебі тексерілу мен тиісті емделуге зор қаражат кетейін деп тұр. Қазір онда ақша ресурсы өте шектеулі», - дейді, дереккөз. Оның ойынша, алдағы 2-3 жылда Әблязов ақпараттық-саяси аренадан біржолата кетеді. Қазір ол 62 жаста және денсаулық мәселесіне көбірек көңіл бөлуге мәжбүр болмақ. Бір жағынан оған Қазақстандағы ақпараттық ықпалының салмағы мүлде төмендеп кеткені де әсер етуі тиіс. Қазір Қазақстан халқы Мұхтар Әблязов деген адамның бар екендігін де ұмыта бастағаны байқалады. «Ол өз заманында «Назарбаев VS Әблязов» саяси тартысының қатысушысы ретінде қабылданды. Назарбаев саяси аренадан кеткеннен кейін Әблязов та өзінің актуалдылығын жоғалтты. Қазір оған ешкім назар аудармайды», - деп ой пішеді, дереккөз. Әблязовтың ауруы қаншалықты қауіпті? Оны тек дәрігерлер анықтай алады. Отанынан қашып жүріп өмірден өткен олигарх Борис Березовскиймен салыстыратын болсақ, Борис Абрамұлы 67 жыл өмір сүрген болатын. Мухтар Әблязов 2017 жылы Алматы соты үкімімен 20 жылға бас бостандығынан айыру жазасына кесілген болатын. Қашып жүргендіктен оның осы мерзімі өтелген жоқ. Және ол амнистияға ілікпейді. https://t.me/dalainside

🌊Үшінші АЭС-ті Шардара жағасына қою варианты да ойластырылуда "Қытай салатын үшінші атом электр станциясы Шардара жаққа қойылу мүмкін. Жабық есік жағдайындағы талқылауларда осы нұсқа көбірек айтыла бастады", - деді, DALA INSIDE дереккөзі. Инсайдердің айтуынша, оңтүстік өңір басқаларға қарағанда электр энергиясының тапшылығын қатты сезінуде. Ал демографиялық-миграциялық болжамдарға сай, 2030 жылдарға қарай бұл мәселе тіпті ушығады. Түркістан облысында жарық графикпен өшіріліп, беріліп отыратын жағдайға тап болуымыз мүмкін. "Негізі жоспар бойынша Балқаштағы үлкен АЭС "Солтүстік-Оңтүстік" желісі арқылы оңтүстіктегі дефицитті жабуы тиіс еді. Бірақ оның уақытылы салынатынына Үкіметтің өзі сенбей отыр. Себебі Росатомның Түркиядағы дағдарысы біраз нәрсеге көзді ашып берді. Балқаштағы құрылыс құрығанда 20 жылдың ішінде салынып бітеді дегенге де еш кепілдік жоқ. Сондықтан Қытайдың CNNC корпорациясы арқылы Шардара жаққа екі HPR-1000 реакторын тез арада қойып, мобильді АЭС жасап алу идеясы логикаға сайып тұр", - дейді инсайдер. Былтыр оңтүстік өңірлерге 3,3 млрд кВт/сағат электр энергиясы жетпеді. Ол тапшылық маневрлі қуат арқылы Ресейден импортталды. Және осы үшін Қазақстан Ресейге 100 миллиард теңгеден астам соманы төлеуге мәжбүр болды. Биылғы дефицит одан да көп болуы тиіс. Елдің электр балансында Түркістан облысы, Қызылорда облысы мен Шымкент қаласы басты проблемаға айналып отыр. Адам саны тез өсуде және жаңа өндірістер қаптап ашылуда. Бәріне молынан жарық керек. Аймақтағы су электр станциялары мен көмір станцияларының қуаты жетпейді. Екібастұздағы ГРЭС барынша жыртықты жамағысы келсе де оның да шамасы жетпей жатыр. Бастысы, қытайлар атом электр станциясын тез салуы тиіс. Егер 7 жылға үлгерсе, біз дефицит проблемасын ушықтырмай шеше аламыз. https://t.me/dalainside

💵Қазақстандағы ірі қаржылық топтар осы аптада долларларын сата бастамақ Қазақстандағы доллар бағасы шарықтау шегіне жетіп, өткен жұмада Қазақстан қор биржасында бағамы 544,95 теңге деңгейінде жабылған болатын. Демалыс күндері Форекс нарығында доллар котировкасы 545,2 теңгеге жетті. Қаржы нарығында «Ұлттық Банк осы аптаның ортасына таман интервенция жасауы мүмкін» деген инсайд тарағандықтан, ірі қаржылық топтар бүгін мен ертең доллардан барынша тез құтылмақ. «Конгламераттар бүгіннен бастап жаппай «сбросқа» дайын. 545 курсымен долларды сатып жіберсе, спекулятивті табыс ала алады. Бастысы интервенция басталмай тұрып үлгеру керек. Одан кейін доллар 530-535 бағамына отырып қалады. Сондықтан осы аптада кемінде 2 миллиард доллар сатылып кетеді деп отырмыз», - дейді, DALA INSIDE дереккөзі. Өткен жұмада Қазақстан қор биржасында USD/KZT валюталық жұбы бойынша 255 миллион долларға сауда-саттық жасалған. Фундаменталды тұрғыда, доллардың өсіп, теңгенің арзандайтын негізі жоқ. Тек шілде-тамыз аралығында жүретін адамдардың демалыс кезеңі мен өндіріс ашуға мемлекеттен ақша алған кәсіпорындардың шетелден валютаға құрылғылар мен станоктар сатып алатын науқаны бір-бірімен сәйкес келіп қалды да, долларға маусымдық сұраныс артып кетті. Маусымдық ауытқуды баса тұру үшін Ұлттық Банк уақытша интервенция жүргізетін болса, теңге қайта күшейіп, фундаменталды бағам орнына келеді. Оның мәні долларына 535 теңге шамасында. «Егер қаржылық топтар жаппай доллар сататын болса, онда Ұлттық Банкке интервенция жасаудың қажеті жоқ. Кемінде 2 миллиард жекеменшік доллардың сатылуы курсты онсыз да орнына келтіреді. Дәл осы кезде екі тарап бірін-бірі аңдып отыр. Егер Ұлттық Банк бірінші бастап кетсе, қаржылық топтар ұтылып қалады. Егер топтар бірінші сброс жасаса, онда Ұлттық Банк ұтады. Сондықтан конгламераттар биржадағы операцияларды бірінші бастайтын сияқты. Олардың позициясы Ұлттық Банкке қарағанда әлсіздеу», - деп түсіндірді дереккөз. 2025 жылдың алғашқы бес айында Қазақстан былтырғы осы мерзіммен салыстырғанда импорт көлемін кемінде 500 миллион долларға арттырып, 23,7 миллиард долларға жеткізген. Шетелден құрылғылар, станоктар сатып алу сомасы 170 миллион доллларға өсіп, 10,1 миллиард долларды құраған. Импортымыздың тең жартысын өңдеуші өнеркәсіпке қажет құрылғылар құрап отыр. Бұл болашақта отандық өндіріс көлемінің өсуіне алып келеді. Ал ол дайын тауарлар импортын қысқартып, болашақта экономиканың жан-жақты дамуына ықпал болмақ. Нарықтағы инсайдқа қайтып оралатын болсақ, дәл осы аптада Қазақстан қор биржасының валюталық нарығында қызық құбылыстар орын алуы мүмкін. Алғашқы белгілері бүгін кешкі 20:00 сағаттан кейін көріне бастайды. https://t.me/dalainside

🤜Алматы облысына талас күшейді DALA INSIDE дереккөзінің айтынша, бірнеше топтар Алматы облысының әкімі ретінде өз адамын қою үшін таласты бастап кетті. Алматы қаласындағы облысқа қарасты балалар үйімен болған жанжал қазіргі әкім Марат Сұлтанғазиевті орнынан кетіруге жақсы мүмкіндік берген. «Барлық мәселе жабық кабинеттерде, жабық есік жағдайында талқылануда. Қай топ Президентті көндіре алады, сол топ облысты өз қолына алмақ. Биыл Алматы облысында салық жақсы жиналып жатыр, бюджеті толық. Әлеуметтік проблемасы аз. Жаңаөзен сияқты наразы топтар жоқ. Барлығы өз адамын осы өңірге әкім қылып қойғысы келеді», - дейді, дереккөз. Олардың көзін тесіп отырғаны - Қытайдың инвестициялық капиталдар ағыны мен казинодағы ақша қозғалыстары. Алматы облысына инвестиция бойынша ұсыныстар көп түсуде. Елді ғана емес, Орталық Азия мен Кавказ нарығын жауып отырған ірі темекі кластері бар. Мұндай өңірге әкім болу арқылы кез-келген клан өзінің позициясын нығайтып, 2029 жылғы президент сайлауына сақадай-сай бола алады. Электоралды раллиге дайындалып жатқан топтар қазірден бастап ірі капитал ағындарына бақылау орната бастады, дейді дереккөз. Мұнай, метал, банк, логистика сияқты стратегиялық акитивтерді ақырындап қордаландыру үрдісі байқалады. Тіпті банктердің іріленуінің өзі топтардың өз күшін бір жерге шоғырландырып жатқанынан хабар береді. Алматы облысы Қазақстан ойын картасындағы төрт туздың бірі. Оларға Атырау, Алматы, Алматы облысы мен Шымкент жатады. Аталған өңірлерді өз бақылауында ұстаған топ бүкіл Қазақстанға әмірін жүргізе алады. https://t.me/dalainside

🇰🇿6,2%. Үкімет өз міндетін жақсы атқарды Қазақстан биылғы жылдың алғашқы жартысын қорытындап, Үкімет үлкен брифинг берді. "Ақорда тарапынан Үкімет көрсеткен нәтижеге қанағаттану бар", - дейді, DALA INSIDE дереккөзі. Нақты сектордағы өсім 8%-ды құрады, қызмет көрсету өндірісі 5,2%-ға артты. Негізгі өсім драйверлері – көлік саласы (+22,7%) және құрылыс секторы (+18,4%). Өңдеу өнеркәсібінде өсім 5,5%, ауыл шаруашылығында 3,7% болды. Биыл көлік және сауда қызметтері саласындағы өсім астық тасымалы көлемінің артуымен тығыз байланысты болған. Астық экспорты 35,2%-ға өсіп, 11,8 миллион тоннаға жетті. Соның ішінде, ұнды есептемегенде таза астық экспорты 9 миллион тоннаны көрсеткен. Бұл соңғы 13 жылдағы ең жоғары көрсеткіш. Экспорт негізгінен Өзбекстан, Тәжікстан, Иран және Әзербайжанға кетіп отырған. Биыл алғашқы бес айда сыртқы сауда айналымы 53,5 миллиард долларды құрады. Оның ішінде экспорт 29,8 миллиард долларға шықты. Оның 10,2 миллиард доллары өңделген тауарлар экспорты. Қазақстан 23,8 миллиард долларға тауар импорттады. Сыртқы сауда көлемінің жалпы төмендеуіне қарамастан, 6 миллиард доллар көлемінде оң сауда балансы сақталып отыр. https://t.me/dalainside

🤜🛢️Қазақстан Eni мен Shell компанияларын тайраңдатпау туралы қатаң шешім қабылдады Соңғы жылдары бізде мұнай өндіріп жүрген осы екі шетелдік инвестор тым құтырып кеткен болатын. Олардың Қарашығанақ пен Қашаған жобасындағы әрекеттері, атап айтқанда инвестициялық міндеттемелерін орындамауы, Назарбаев дәуіріндегідей "заң бұзсақ та Қазақстан бізге дым істей алмайды" деп ойлауы бір күні өздерін жарға жықпақ. Себебі, дереккөздің айтуынша осы аптада, жабық есік артындағы үлкен кабинеттерде Eni мен Shell-дің міндеттемелерін орындамаған әр фактісін қатаң тіркеп, келісімге сай санкциялар қолдану туралы әңгіме жүрген. "Қашағанда да, Қарашығанақта да Eni мен Shell өздері уәде еткен нәрселерді жасамай, уақыт созумен келеді. Қит етсе жобаның құнын қымбаттатып, жаңа смета көрсетуге машықтанып алған. Бұлар Қарашығанақта газ өңдеу зауытын салу жобасын өтірік қымбаттатып, сөзбұйдаға салып келді. Қашағанда кен орнын кеңейтудің екінші фазасын тіпті бастаған да жоқ. Қазақстан Үкіметін ақымақ бала сияқты көреді. Уақыт созып, инвестиция салмай, тез арада мұнайларын өндіріп сатып, максималды пайда алып кеткісі келеді", - дейді, DALA INSIDE арнасының PSA жаққа жақын дереккөзі. Қазір Қазақстан Қарашығанақтағы газ өңдеу зауыты (ГӨЗ) жобасын толығымен тоқтатты. Бұл жобаны Қарашығанақ операторы KPO құзіретінен алып тастап, Қазмұнайгаз өзі қытай компанияларын шақыра отырып аяқтауы мүмкін. Себебі KPO бастапқы ГӨЗ жобасының бағасын жақында тағы 1 миллиард долларға қымбаттатып жіберді. Ал KPO-ның негізгі акционерлері (58,5%) осы Eni мен Shell. Бұл екеуі түрлі жобаларды қымбаттату арқылы Қазақстанның болашақ табысынан шамамен 3,5 миллиард доллар жеп қойған. "Eni мен Shell бұрын-соңды болмаған инвесторлық жеңілдік режимінде жұмыс істеуде. Олар мұнайдан экспортты баж салығын да төлемейді. Қазақстанға табыстың 2 пайызын ғана татырады. Тура осындай жағдай мәңгі болғанын қалайды. Сол үшін бізден Қашаған бойынша келісімнің созылуын талап етуде. Ал инвестиция құйып шығынданбас үшін инвестжобаларды әдейі созып, бағасын қымбаттатып, "волокита" жасап келеді, - дейді дереккөз. Енді Қазақстан олардың қулығын білді және бұдан былай "ақымақ бала" рөлін ойнауға дайын емес. Келесі аптадан бастап Eni мен Shell-ге қатысты риторика қатаңдайтын болады. https://t.me/dalainside

🗡️Кексельден кек қайтаратын кез келді Антикордың экс басшысы (Ұлттық бюро) Талғат Татубаевтың ұсталуымен Нигматуллин-Қожамжаров кланы толықтай күйретіліп, өз өмірін тоқтатты. "Жаңа Қазақстан" сенатор Қайрат Қожамжаровтың алқымына бір табан жақындай түсті. DALA INSIDE дереккөзінің сөзінше "Парламенттегі өкілеттілігі біткеннен кейін Қайрат Пернешұлының өмірі қиындай түседі". Татубаевтың түрлі тапсырмаларын екі етпей, резонансті істердің шоқпар тергеушісі болған Олеся Кексель де жақын арада ұсталуы тиіс. Ол да азаптауға қатысты қылмыстық іс орбитасында жүр. "Кексель көптеген ықпалды кландардың аяғын басқан адам. Оның істеген істерін ешкім ұмытқан жоқ. Шағын заң бұзушылықтары бар, айтарлықтай қателіктері бар, бәрі жіпке тізілуде. Көп адам тергеуге көмектескісі келеді. Кексельдің үстінен куәгер болғысы келетіндер аз емес", - дейді дереккөз. Ал Татубаевті ардагер журналист Сейітқазы Матаевтың киесі ұрды. Тіпті Назарбаев та президент кезінде Матаевты куғындауды құптамаған болатын. Бірақ Нұрлан Нигматуллин бой бермей қойған. Ақыры Татубаевтар әкелі-балалы Матаевтарды жазықсыз қудалап, түрмеге тоғытты. Матаевтар өз кінәсін мойындаған жоқ. Артынан оларды "Жаңа Қазақстан" толығымен ақтап шықты. Белгілі журналист Әсет Матаев азаптау бабы бойынша ұсталған бұрынғы генерал Талғат Татубаевқа қатысты өзінің басынан өткен оқиғаны еске алып, фейсбукта жазба қалдырған. Оның сөзінше, 2016 жылы ол қаржы полициясы басшысының орынбасары Талғат Татубаевпен екі рет кездескен. Сол кезде финпол өкілі Матаевтар отбасына Қылмыстық кодекстің 65-бабы (кінәсін мойындап, шын өкінгені үшін жауапкершіліктен босату) бойынша кінәні мойындауды ұсынған. «Сол кезде әкем екеумізге жалған айып тағылып жатқанын айттым. Логикалық аргументтерімді естігенде, оның көзі жыпылықтап кетті. Сол сәтте оның «заң адамы» емес, қарапайым көше адамы сияқты сөйлеп тұрғанын түсіндім. Әңгімесінің бар мазмұны – «жоғарыдан тапсырыс түсті, бәрібір түрмеге жабыласыңдар» дегенге сайды», – деп еске алады Әсет Матаев. Журналистің айтуынша, сол іс бойынша бірнеше танымал тұлға – Жоғарғы соттың сол кездегі баспасөз хатшысы Болат Кальянбеков (қазіргі Мәжіліс аппараты басшысының орынбасары), «Қазақтелекомның» вице-президенті Маханбетажиев, Ақпарат комитетінің бұрынғы төрағасы Берсебаев секілді шенеуніктер қамауға алынған. Бірақ олар қысымға төтеп бере алмай, бір күн тергеу изоляторында отырған соң, қаржы полициясы қойған шарттарға келіскен. «Олардың барлығы бір-бір күн тергеу изоляторында болып, бізге жала жабуға мәжбүр болды. Іс жүзінде билік пен финполдың талабына көнген адамдар еді. Олардың біразы Нұрлан Нығматулин, Бағлан Майлыбаев, Бауыржан Байбек, Асқар Жұмағалиев секілді тұлғаларға жақын адамдар болатын», – деп жазды журналист. Сондай-ақ ол Жоғарғы соттың сол кездегі баспасөз хатшысы Болат Кальянбековтің кейінірек белгілі құқық қорғаушы, «Әділ сөз» қорының жетекшісі Тамара Калееваға хабарласып, Матаевтарды кінәні мойындауға көндіруін сұрағанын атап өтті. Матаевтың айтуынша, Кальянбековтың үстінен қозғалған іс 2021 жылы Қаңтар оқиғасының алдында жабылып қалған. «Мен ол кезде отбасым мен жақындарымның қысымға ұшырағанына куә болдым. Әкемді қамауға алып, кейін маған телефон арқылы шығып, «ештеңеге уайымдама, іс жабылады, бәрі шикі екенін біледі» деп сендірді. Әрине, сөзіне тұрмады. Әкемді де, отбасымды да, қызметкерлерімізді де үкімге дейін қинады», – дейді ол. Әсет Матаев әкесінің түрмеден шыққан соң, медиафорумда «Тенгриньюс» жетекшісі Батыр Қазыбаевтың келіп, кешірім сұрағанын да айтты. Қазыбаев ақпарат құралында Матаевтарға қарсы материалдар шығару туралы тапсырманы жоғарыдан алғанын мойындаған. Журналист бұл жазбаны кек алу мақсатында емес, құқық қорғау органдарының қызметкерлері өз болашағын ойлансын деген ниетпен жариялағанын атап өтті. Татубаев өзі құруға көмектескен системаның құрбаны болды. Кексельді де, Қожамжаровты да осындай тағдыр күтіп тұр. https://t.me/dalainside

Yandex Qazaqstan Алматы қаласында топ-менеджерлер үшін Y2B бірінші жабық конференциясын өткізіп, өзінің Yandex Retail /tech жаңа бағытымен таныстырды. Компания басшысы Тимур Шалекенов экожүйенің бизнеске жасанды интеллекті тезірек енгізуге, ритейлді оңтайландыруға және командаларға "виртуалды кеңселер" құруға қалай көмектесетінін айтып берді. Digital Business-ке берген сұхбатында ол өзгеруге дайын және өз клиенттерін жақсы түсінетін адамдардың жеңетінін атап өтті. https://digitalbusiness.kz/2025-07-01/partneri-poluchayut-vsyu-antihrupkost-ekosistemi-glava-yandex-qazaqstan-timur-shalekenov-o-servisah-dlya-biznesa/

🏦«Еуразиялық банк» үшін талас басталды Қазақстандағы банк конгламераттары жедел іріленуде. Halyk – Altyn bank, Kaspi – Alatau City альянстарының қатарына жақында Forte – Home Credit группировкасы қосылды. Енді Тимур Турловтың Freedom жүйесі мен Бақтияр Бәйсейітовтың ЦентрКредит тобы да осы бәйгеден қалғысы келмейді. Оларға активтерін кәдімгідей арттыра алатын бір ғана қаржы институты бар. Ол – «Еуразиялық банк». «Қосымша банк сатып алып үлгермеген екі олигарх Еуразия тобын жағалап жүр. Келіссөздердегі басты проблема – Еуразиялық банктің үш тең акционері арасында өзара бітім жоқ. Шодиев пен Машкевич тарапы банкті жақсы сомаға сатып, сектордан кеткісі келеді. Ал оған үшінші акционер Шухрат Ибрагимов келіспей отыр», - дейді, DALA INSIDE дереккөзі. Шухрат Ибрагимов Еуразиялық банкті мүлде сатқысы келмей ме, әлде оған ұсынылған баға ұнамай отыр ма? Және бұл банктің әділ бағасы қанша? 2024 жылдың қорытындысы бойынша банк капиталы 399 миллиард теңгеге жетер-жетпес болып тұрды. Активтері 3,1 триллион теңгеден асты. Міндеттемелері 2,7 триллион теңгені құрады. Жылына орта есеппен банк 80 миллиард теңге таза кіріс алады. Мемлекетке 150 миллиард теңге қарызы бар. Сонда гудвилын қоса алғанда Еуразиялық банк кем дегенде 1 миллиард доллар тұруы тиіс. Бірақ оны үш акционерге бөлсек, әрқайсысына 300 миллион доллардан астам сома шығып тұр. «Олигархтар 2 миллиард доллар ұсынса Еуразиялық банкті келістіруге болатын сыңайлы. Бірақ оған Турлов пен Бәйсейітовтың басы бос ақшасы жоқ. Мысалы, Forte тобы Home Credit банкін шамамен 1 миллиард долларға сатып алды. Ол кезде Home Credit меншікті капиталы 200 миллиард теіге болып тұрған. Сондықтан көп дегенде Еуразиялық банк акционерлеріне 800 миллиард теңге ұсынылуы мүмкін», - дейді, дереккөз. Егер Еуразиялық банк сатылмай қойса, онда резервті тізімде Нұрбанк бар. Өз бизнес-моделін нақтылай алмаған бұл қаржы институтына нарықтың қолайлы шағында сатылу жаман шешім емес. Сондықтан биыл Қазақстанның қаржы секторында тағы да бір банктың сатылуын көретініміз анық. https://t.me/dalainside

Yandex Qazaqstan Yandex Retail / tech – ритейлге арналған AI шешімдерін іске қосады Yandex Qazaqstan онлайн-бизнестің тиімділігін арттыру мақсатында бағдарламалық қамтылымды (SaaS-модульдер), сондай-ақ ритейлге және басқа салаларға арналған заманауи AI шешімдерін ұсынатын Yandex Retail / tech жаңа B2B бағытының іске қосылғаны туралы хабарлайды. Бұл технологияларды енгізу жергілікті дүкендерге, супермаркеттерге және сауда желілеріне бизнесті цифрландыруға, тиімділікті арттыруға және сатып алу тәжірибесін жақсартуға көмектеседі. Yandex Retail / tech фулфулментке, коммерцияға, маркетингке, жеткізуге, клиенттік тәжірибеге және аналитикаға арналған шешімдерді қамтиды. Олардың ішінде: тауарларды ішкі жылжытудың кең баптаулары бар клиенттік қосымша және сатып алушыларға арналған сайт, сондай-ақ жинақтаушылар мен курьерлерге арналған қосымшалар. Компания дарксторлар үшін кешенді шешімдерді ұсынады: қоймаларды (WMS), ассортиментті (ERP) және тауарлар туралы ақпаратты (PIM) басқару жүйелері. Қорларды қадағалау және өнімді толықтыруды автоматтандыру, курьерлерге тапсырыстар тағайындау технологиясы және логистиканы басқару, оның ішінде AI-маршруттау, меншік қолдау қызметіне арналған хелдеск. Бұдан басқа Yandex Retail / tech кез келген салаға AI-консалтинг пен нарыққа шығу стратегияларын әзірлеу қызметтерін ұсынады. Сонымен бірге жаңа бағыт аясында компания «Ақылды дүкен» – ритейлде операциялық басқаруды автоматтандыруға арналған жобаны ұсынады. Оның мақсаты – офлайн-ритейлдерге зал ішіндегі процестерді ашық етіп көрсетуге көмектесетін жүйені беру. «Ақылды дүкеннің» негізгі технологиясы – компьютерлік көру жүйесі. Ол арнайы камералардың көмегімен зал туралы деректерді жинайды және жүйелейді, сонымен қатар дүкеннің сандық егізін жасайды. Яндекс камераларды дербес жасайды. Компанияның мәліметінше, «Ақылды дүкенді» енгізу серіктеске операциялық тиімділікті 30%-ға арттыруға, сөрелердің толымдылығын арттыруға көмектеседі, бұл айналымның кем дегенде 2%-ға өсуін қамтамасыз етеді. «Біздің шешімдеріміз компанияларға процестерді оңтайландыруға, қойма есебінің 99,9% дәлдігіне қол жеткізуге, шығындарды азайтуға, клиенттік тәжірибені жақсартуға және тез өзгеретін ортада бәсекеге қабілеттілікті арттыруға көмектеседі. Ритейлдер технологиялар кешенін де, жекелеген модульдерді де енгізе алады, мысалы, ассортиментті басқарудың ақылды жүйесі», – деп атап өтті Yandex Qazaqstan басшысы Тимур Шалекенов. *PR құқығында