Калькасыз қазақ тілі. Назгүл Қожабек

Казахи не говорят “Жұрт не айтады?”. Казахи говорят “Жұрт не ДЕЙДІ?”.

❌ қаржылай сауат Неге бұлай деуге болмайды? Қазақ тілінде -лай -лей -дай -дей -тай -тей жұрнақтары есім сөздерге қосылып, үстеу тудырады да, "қалай?" деген сұраққа жауап беретін ол үстеу тек етістікпен тіркеседі. Заттай беру Ақшалай алу Шикіл(д)ей жеу Жастай кету Сырттай оқу Қаржылай деген сөзді тексеру үшін оның орнына "ақша" не "зат" деген сөздерді қойып көруге болады. Егер контекстіде осы екі сөз "қаржы" сөзінің орнын баспаса, тіркес дұрыс емес.

❌ салықтық әкімшілендіру ⁉️ налоговое администрирование Ойланатын нәрсе, тек мынау - ең қате, қате, қате нұсқа.

Айтпақтайын) Мынадай жағдайда, орысшасында "приготовленное, отваренное" деп келсе, оны "пісірілген, дайындалған" деудің керегі жоқ. Жай ғана "піскен". Майға піскен, Суға піскен.

Осы "пончик - бүйрекше" деген нәрсені бүгін Costa-дан да көрдім, бұрын мән бермеген екем. Бариста қыз "маркетинг бөлімі жазып берді" дейді. Содан, "бұл неге бұлай?" деп іздесем, sozdik.kz солай деп аударған екен. Неге? Пончик пен бүйректің арасында не байланыс бар? екеуі бір нәрсенің атауы емес. Пішіні де мүлде ұқсамайды. Сонда "бүйрекше бәліш" дегенге назар аудардым. Қазақша "пирог" дегенді біресе "бәліш", біресе "бөрек" деп жүрміз ғой, соның "бөрегін" түсінбеген біреу, "ойбай, бөрегі несі, бүйрек шығар" деді ме екен. Қызық айтайын, "пирожное" мен "пирожок" та - сол пирог, бір атау. Ал пончик дегеннің өзін тура аударса, "бауырсақ" екен. Алып-қосары жоқ, бауырсақтың өзі. Өткенде бір жиында "бауырсаки - это пирожки с воздухом" деген біреудің "жынды" қалжыңын сөз қылғанбыз, сонда "наоборот, пирожки - это баурсаки с начинкой" дегенге жеттік 😜 Әрине, пончик дегенді бауырсақ дей алмайсың, сондықтан, бүгін La Tartine-нан көргенімдей, "Донатс" дей берген дұрыс сияқты.

Қызық айтайын. Мына жерде қазақша “шайға” болады ☺️

"Тіл - динамикалық құбылыс, ол өзгереді, өзгеруі заңды, коммуникация функциясын орындаса болды емес пе" деген дискуссияны ойлаған сайын... ... жастардың "маған әлі 18 жоқ қой, келесі жылы болады" дейтін қазақшасы есіме түседі. Коммуникация функциясы орындалып тұр, тек бұл қазақ тілі ме?

❌ керек емес жерде жүріп ✅ керегі жоқ жерде жүріп 😜

❌ Балмен, қарақаттың, құлпынайдың варьенесімен шай ішіп көрдім. Иә, коммуникация функциясын атқарып тұрған сөйлем. Чай с вареньем екенін білген соң, мәнін де түсініп тұрмыз. Тек...

Біреу: "Ол адам өмірін еріксіз қиюды жүзеге асырып, өз әрекеттерін қажетті қорғаныспен ақтады". Журналист осыны қалай жазғаны жөн?

Білесіздер ме...