DATA HUB Қазақша

Қазақстанда киім, аяқ киім және автокөліктер ЕАЭО бойынша ең жоғары қарқынмен қымбаттаған 2024 жылдың қорытындысы бойынша (желтоқсаннан желтоқсанға дейін) ҚР-да азық-түлік емес тауарлары, орта есеппен, 8,3%-ға қымбаттады, бұл Еуразиялық экономикалық одақ…

Қазақстанда киім, аяқ киім және автокөліктер ЕАЭО бойынша ең жоғары қарқынмен қымбаттаған 2024 жылдың қорытындысы бойынша (желтоқсаннан желтоқсанға дейін) ҚР-да азық-түлік емес тауарлары, орта есеппен, 8,3%-ға қымбаттады, бұл Еуразиялық экономикалық одақ елдері арасында ең жоғары көрсеткіш болып тұр. ЕЭК-тің тауарларды бөліп қарастырған толық талдауына сүйенсек, бізде бірқатар азық-түлік емес тауарларының қымбаттауы ЕАЭО елдерінің арасында ең айқын байқалған. 👗ҚР-да киім мен іш киімнің бағасы 9,9%-ға өскен, ал ЕАЭО бойынша орташа көрсеткіш 4,1%-ды құрап отыр. 🥾Қазақстанда аяқ киім бір жылда 11,4%-ға қымбаттаған, ЕАЭО бойынша орташа қарқын - 4,8%. Балалардың аяқ киімі бойынша айырмашылық тіптен үлкен: бізде - 13,3%, ал одақ елдерінде - 3,6%. 🪡Қазақтандық тұтынушылар үшін мата 8,0%-ға қымбаттады, ал ЕАЭО бойынша орташа көрсеткіш - 3,5%. 🚗Жеңіл автокөліктер елімізде 6,4%-ға қымбаттады, ал ЕАЭО бойынша орташа көрсеткіш - 3,3%. Бұл орайда одақтың бес елінің үшеуінде - Армения, Беларусь, Қырғызстанда - көліктердің бағасы бір жылда біршама арзандаған. 🪑ҚР-да жиһаз 10,2%-ға қымбаттаған, ЕАЭО бойынша көрсеткіш - 6,9%. 📺 Ресми статистикаға сәйкес теледидарлар бағасының өсуі, тіпті, оғаш көрінеді: Қазақстанда бағасы 37,5%-ға, ал ЕАЭО бойынша 5,3%-ға өскен. Дегенмен, теледидарларға қатысты ақпарат анық болмауы мүмкін: көктемде ҰСБ-ның эксперименттік статистикасы мен дәстүрлі статистика арасында осы тауар бойынша үлкен айырмашылық байқалған болатын (бұл туралы біз осы жерде талқыладық). @DataHub_KZ

Ал мынау айлар бойынша төлемдер динамикасы көрсетілген график @DataHub_KZ

Қазақстандықтар бір айда баспанаға және емделуге 80 млрд теңгеге жуық зейнетақыны шешіп алды Қаңтар айында тұрғын үй жағдайларын жақсартуға арналған орындалған өтініштер сомасы 48,4 млрд теңгені құрады, өтініштер саны — 58,9 мың бірлік.Өте белсенді желтоқсан айымен салыстырғанда көрсеткіштер үштен біріне төмендеді, бірақ жарты жылдан астам уақыт бойы жалғасып келе жатқан зейнетақы шешіп алу бумы тоқтауды ойламайтын да сияқты. Емделу мақсатында шешіп алу бойынша қаңтар айындағы мәндер қатты өсу байқалған желтоқсан айындағы мәндерден соншалықты төмен емес. Жалпы сомасы – 30,2 млрд теңге (-8%), орындалған өтініштер саны – 31,1 мың (-15%). Жалпы алғанда, қаңтар айындағы көрсеткіштер екі бап бойынша да алдыңғы бумдық айлардағы көрсеткіштерден жоғары — жоғарыда аталған желтоқсанды қоспағанда (келесі жазбадағы графиктен нақты бағалауға болады). Естеріңізге сала кетейік, осы соңғы белсенділіктің себебі жазда басталған болашақта шешіп алуды шектеу туралы пікірталасболды, содан кейін зейнетақы жүйесіндегі өзгерістер туралы басқа да ұсыныстар айтылды. БЖЗҚ деректері, есептеулер ЖТС қоспағандағы сомалар бойынша @DataHub_KZ

Суреттен ауыл халқының көші-қон сальдосы әр жылы қалай өзгергенін көре аласыздар. @DataHub_KZ

😱Қазақстан ауылдарынан халықтың көшуінің таза көрсеткіші 25 жылдағы антирекордты жаңартты 2024 жылы ауыл халқының көші-қон сальдосы (келгендерден кеткендерді шегергенде) 111,4 мың адамды құрады. Бұл 2000 жылдан бергі, яғни қолжетімді бүкіл бақылау тарихындағы, ең төменгі көрсеткіш. Бұл көрсеткіш жыл сайын теріс мәнді көрсетеді. Алайда биылғы жағдайдың ерекшелігі – бұған дейінгі жылдардағыдай ондаған мың емес, жүздеген мың адам деңгейінде болуы. ☝️Айта кетерлік жайт, ауыл халқының көші-қон сальдосы барлық өңірде дерлік, Алматы (7,6 мың адам) және Атырау (275 адам) облыстарын қоспағанда, нөлден төмен деңгейде тіркелген. Бұл орайда жалпы көрсеткіштің қалыптасуында халқы ең тығыз шоғырланған өңір – Түркістан облысы шешуші рөл атқарып отыр. Оның үлесі 26%-ды құрады (-29,2 мың адам). Табиғи өсім теріс мәндегі көші-қон сальдосын өтей алмады: туғандар мен қайтыс болғандар арасындағы айырмашылық 96,8 мың адам деңгейінде болды. Осылайша, көші-қон мен табиғи қозғалыс нәтижесінде ауыл халқы өткен жылмен салыстырғанда 14,6 мың адамға азайды. Бұл ретте қаладағы халық саны, керісінше, 266,8 мың адамға өсті. Нәтижесінде, жалпы халық құрамындағы қалалықтардың үлесі 0,8 п.т артып, 63%-ға дейін жетті. Урбанизация деңгейі бұған дейін мұндай жоғары көрсеткішке жетпеген сияқты: бұл жерде де 2000 жылдан бергі рекорд. ҚР СЖРА ҰСБ деректері @DataHub_KZ

Алдыңғы жазбаға қосымша. Графикте 12 айдағы ресми доллар бағамының динамикасы көрсетілген. @DataHub_FCBK

💪 Теңге төрт айда алғаш рет нығая түсті Бір айда, 1 қаңтардан 1 ақпан аралығында доллардың ресми бағамы 1,3%-ға (6,97 теңге), 518,14 теңгеге дейін төмендеді. Бұл соңғы төрт айдағы теңге позициясының алғашқы қалпына келуі болды, оның үстіне ол айтарлықтай елеулі болып шықты. Ұлттық валюта мұндай қарқынмен жағдайы әлі де тұрақты болған кез - 2024 жылдың ең басында нығайды. Естеріңізге сала кетейік, теңге өткен жылдың мамыр айының ортасында әлсірей бастады. Қыркүйек айында бұл процесс уақытша тоқтады деп айтуға болады, бірақ одан әрі жаңа күшпен қарқын ала бастады. Нәтижесінде жалпы алғанда жылдың соңы ұлттық валюта үшін сәтсіз болып шықты, әсіресе – қараша мен желтоқсан. Осы айлардың қорытындысы бойынша ҚРҰБ валюта нарығындағы қатты ауытқуларды тегістеу мақсатында интервенциялар жүргізуге тура келді. Айтпақшы, 2022 жылдың көктемінен бері алғаш рет. Қалай болғанда да, теңгенің позициясы қаңтарда да нашарлай берді. Айдың ортасына қарай жаңа тарихи рекорд орнатылды - 530,24 теңге. Алайда бұл сәт сонымен бірге бетбұрысты болды. Содан бері доллар бағамы желтоқсанның төменгі мәндеріне қарай жылжи бастады. Айта кетейік, ҚРҰБ өзі ұлттық валютаның әлсіреуін сыртқы факторлардың әсерімен қатар (доллардың жаһандық нығаюы, сақталып отырған геосаяси шиеленіс және негізгі экспорттық тауарлар бағасының құбылмалылығы) долларларға деген дүрбелең сұраныспен түсіндірді. Ол таратқан ақпарат бойынша теңге бағамын тұрақтандыруға бірқатар шаралар көмектесті. Интервенциялардан бөлек, олардың қатарына мыналар кірді: 🔸 алтын экспортынан доллар сату ниеті туралы хабарлама; 🔸 КМС валюталық түсімінің 50%-ын міндетті сату; 🔸 12 қаржы ұйымындағы тексерулер; 🔸 валюталық операциялардың комплаенсын күшейту; 🔸 айырбастау пункттеріндегі спредті реттеу; 🔸 банктердің валюталық операциялар бойынша есептілік мерзімін қысқарту. Сонымен қатар, бүгін жарияланған ақпараттық хабарламада ҚРҰБ интервенциялардың нақты қаңтар айында жүргізілгенін нақтыламайды. Алайда өткен айдың қорытындысы бойынша ҚР ҰБ РБ-ға трансферттерді қамтамасыз ету және «Талдықорған-Үшарал» магистральдық газ құбырының құрылысын қаржыландыру үшін Ұлттық қордан $850 млн сатқаны белгілі. Бұл ретте ол БЖЗҚ зейнетақы активтерінің валюталық үлесін ұстап тұру үшін валюта сатып алған жоқ. Ақпан айында РБ-ға трансферттерді қамтамасыз ету үшін валютаны сату $550-ден $650 млн-ға дейінгі деңгейде күтіледі. Бұдан басқа, ҚР ҰБ бұрын отандық алтын өндіруші кәсіпорындардан сатып алынған алтынды сату нәтижесінде алынған шамамен 250 млрд теңге баламасында валютаны сатуды жоспарлап отыр. Бұның алдында, қаңтар айында, осы механизмнің шеңберінде 244 млрд теңге стерилденді. Ол әлі де БЖЗҚ үшін валюта сатып алуды жоспарламайды. ҚР Ұлттық Банкінің деректері @DataHub_KZ

Суретте — соңғы жылдардағы тұтыну бағаларының индексінің динамикасы @DataHub_KZ

Жылдық инфляция жеделдеп барады Қаңтарда тұтыну бағаларының жылдық өсім қарқыны 8,9%-ды құрады, бұл желтоқсандағы көрсеткіштен 0,3 п.т. жоғары. Айта кетейік, желтоқсанда да инфляция қарашамен салыстырғанда өскен болатын. Қазіргі 0,3 п.т. жеделдеуі 2023 жылдың ақпанынан бергі ең айқын өсім болып тұр. Бұл ретте бағаның жылдық өсу қарқыны барлық үш топ бойынша артқан: азық-түлік тауарлары, азық-түлік емес тауарлар және ақылы қызметтер. 🥔 Азық-түлік жылдан жылға 5,8%-ға қымбаттады – бұл 2024 жылдың сәуірінен бергі ең жоғары көрсеткіш. Әсіресе, картоп (+59,3%) пен пияздың (+25,1%) бағасы қатты өсуде. 📺Азық-түлік емес тауарлары 8,4%-ға қымбаттады (2024 жылдың ақпанынан бергі ең жоғары қарқын). Едәуір қымбаттаған тауарлар қатарында аудиовизуалды жабдықтар (+41,5%), зергерлік бұйымдар (+24,9%) және Қазақстанда құрастырылған жаңа жеңіл автокөліктер (+22,9%) бар. 🏠Ақылы қызметтер 13,8%-ға қымбаттауда. ТКШ тарифтерінің тұрақты өсуімен қатар кешенді демалыс ұйымдастыру қызметтерінің бағасы да (+26%) айтарлықтай өскен. ҚР СЖРА ҰСБ деректері @DataHub_KZ

Әдеттегідей, банктер бойынша толық мәліметтер суреттерде @DataHUB_KZ

ЕДБ-ның қаржылық көрсеткіштері бойынша жаңа деректер шықты, демек, еліміздегі банктер өткен жылдың соңғы тоқсанын қалай өткізгенін қарастыратын кез келді – сондай-ақ, жалпы алғанда, 1 қаңтарға қарай қандай көрініс қалыптасқанын бағалайық. Сонымен: 🔸Жыл қорытындысы бойынша пайда – 2,56 трлн тг, 2023 жылға қарағанда 17%-ға жоғары. Айтпақшы, осы соманың төрттен үшке жуық бөлігі пайда көлемі бойынша көш бастап тұрған бес банкке тиесілі болды. 🔸Активтер 61,6 трлн тг жетіп, өткен тоқсанда шамамен 6%-ға өсті. Несие портфелінің өсімі активтерге қарағанда жылдамырақ жүрген: өткен тоқсанда +7,4%, қазіргі деңгейі – 35,8 трлн тг. 🔸Жеке және заңды тұлғалардың салымдары 1 қазандағы деңгейінен шамамен 10%-ға артқан. Үшінші тоқсанмен салыстырғанда өсім қарқыны жеделдеген (ол кезде шамамен 3% болған еді). 🔸Жеке тұлғалардың салымдарының қазіргі деңгейі – 24,6 трлн тг, оның шамамен 80%-ы көлемі бойынша көшбасшы бестікке тиесілі. Ал заңды тұлғалардың салымдары 17,9 трлн тг деңгейінде, мұнда үздік бестік үлесі біршама төмен – 67%. ҚР Ұлттық Банкі деректері @DataHub_KZ