DATA HUB Қазақша

Қай аймақтың тұрғындары шағын қозғалтқышқа көбірек жүгінетінін анықтайық. Қазақстандағы жеңіл көліктер паркінің 20%-ын қозғалтқыш көлемі <1,5 мың текше см (шартты литражды көліктер) болатын автокөліктер құрайды – 909,4 мың бірлік. Яғни мұндай машинаны жолда кездестіру мүмкіндігі 5-тен 1-ге тең. Бұл соншалықты сирек емес. Мәселен, Шығыс Қазақстан облысының тұрғындары басқалармен салыстырғанда шағын литражды көліктерге көбірек құмар – әр 100 адамға осындай 9 автокөліктен келеді. Одан кейінгі орында СҚО тұр – 7 көлік. Бірдей нәтижемен үшінші орынды Алматы және Қостанай облыстары бөлісті – 6 көлік. Ал алматылықтар мен астаналықтар шағын литражды автокөліктерге аса құмар емес. Мұнда әрбір 100 адамға осындай 4 көліктен келеді, бұл орташа деңгейден төмен. Бірақ жалпы екі астананың тұрғындары гигантоманиямен – қозғалтқыш көлемі >4 тыс мың текше см автокөліктерге құмарлықпен ерекшеленеді. Басқа еш жерде 100 адамға шаққанда көрсеткіш 1 автокөлікке жетпейді. 2024 ж. 1 маусымдағы ҚР ІІМ деректері @DataHub_KZ

Қазақстанның ТМД елдерімен тауар айналымы айтарлықтай төмендеді 2024 жылдың 5 айының қорытындысы бойынша ұйым елдерімен сауда көлемі$13,3 млрд құрап, жылдан жылға 12%-ға төмендеді. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сүйенсек, экспорт 16%-ға, импорт 8%-ға қысқарған. Төмендеудің негізгі "айыпшысы" – Ресей, өткен жылы да, биыл да ТМД елдерімен тауар айналымының 70%-дан астамы осы елге тиесілі болды. Мұнда да экспорт (-22%, әсіресе, бағалы металдар кені және жеңіл автокөліктер есебінен) пен импорт (-7%, көбіне мұнай өнімдері есебінен) төмендеген. Алайда бұл тек Ресейге қатысты емес: тауар айналымы Түрікменстан мен Молдованы қоспағанда, ТМД-ның барлық серіктестерімен дерлік төмендеген. Түрікменстанның жағдайында импорт, мұнай газдарын сатып алу есебінен, бірден 2,4 есеге өсті. Ал Молдова жағдайында тағы сол 2,4 есеге экспорт өскен: темір жол жолдарына арналған металл бұйымдарының сатылымы септігін тигізді. Дегенмен, бізде Түркіменстанмен де, Молдовамен де сауда аса үлкен көлемде емес: нақты сандарды графиктен көруге болады. @DataHub_KZ

Ал БҰҰ бағалауы бойынша өткен және алдағы жылдары әр түрлі елдерде күтілетін өмір сүру ұзақтығы - осындай Бір қызығы, Қытайда 2020-2021 жылдары пандемия кезінде құлдырау байқалмаған. @DataHub_KZ

🌍Шамамен 10,3 млрд адам – БҰҰ-ның жаңа болжамы бойынша 2080 жылдың ортасына қарай болатын Жер бетіндегі халық саны. Бұл көрсеткіш ең жоғарғы шыңы болайын деп тұр, себебі ұйымның жаңа баяндамасында 2100 жылға қарай көрсеткіш 10,2 млрд дейін төмендейді делінген. Кейбір елдер 2024 жылға қарай ең жоғары деңгейге жетіп үлгерді және болашақта олардың саны азайып отырады. Олардың ішінде, мысалы, көршілеріміз Ресей мен Қытай бар. 🤰🏻Бұл үрдіс туу көрсеткіштерінің төмендеуімен байланысты. Көші-қонсыз халықтың тұрақты санын ұстап тұру үшін бір әйелге шаққандағы туу саны 2,1-ден төмен болмауы керек, ал әлемнің кейбір елдері мен аймақтарының шамамен 20%-да бұл деңгей қазір 1,4-тен төмен. 🇰🇿Бірақ Қазақстанда коэффициент қазір 3-ке жақын және болашақта халық тек көбейетін болады. 2050 жылға қарай, БҰҰ медианалық бағалауы бойынша, қазақстандықтардың саны шамамен 26,5 млн, 2100 жылға қарай 33,7 млн адамды құрайды. Құлаққа жағымды естіледі, алайда бәріміздің 2100 жылға дейін өмір сүріп, болжамның дұрыс-бұрыстығына көз жеткізе алуымыз екіталай. 👨🏼‍🦳Айтпақшы, "өмір сүру" туралы. Қазір, 2024 жылы, БҰҰ есептеуі бойынша бізде туу кезіндегі өмір сүру ұзақтығы - 74,5 жас, бұл жаһандық деңгейден жоғары (73,3 жас). Жалпы бұл көрсеткіш бізде де, әлем бойынша да өсіп келеді: мысалы, 30 жыл бұрын бізде 64,1 жасқа дейін жеткен болатын, ал жаһандық деңгейде 64,3 жасқа жетті. ⚰️Адамдар жиірек жасы анағұрлым ұлғайған шағында дүниеден өтіп жатыр: 1995 жылы дүние жүзіндегі өлімнің тек 17%-ы 80 жастан асқан адамдарға тиесілі болды, 2024 жылы бұл үлес 29%-ға жетті, ал 2050 жылдардың аяғында 50%-дан аспақ. Жалпы алғанда, Қазақстан бойынша сандарда аз ғана айырмашылық бар - әлеммен бірге бет алып барамыз. * World Population Prospects 2024, БҰҰ Экономикалық және әлеуметтік мәселелер жөніндегі департаментінің деректері мен болжамдары @DataHub_KZ

❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 14,25%-ға дейiн төмендеттi Базалық мөлшерлеме деген не? @DataHub_KZ

❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 14,25%-ға дейiн төмендеттi Базалық мөлшерлеме деген не? @DataHub_KZ

Онлайн алаяқтықтың ең көп таралған түрі сатып алушыларды алдау болып шықты 2024 жылдың I жарты жылдығында елімізде интернет алаяқтықтың 9936 жағдайы тіркелген, ҚР БП Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің деректеріне сүйенсек, бұл 2023 жылдың I жарты жылдығына қарағанда4,1%-ға артық. Мұндай құқық бұзушылықтардың төрттен бір бөлігі, яғни 2417 жағдай, маркетплейстердегі, хабарландыру тақталары мен интернет аукциондардағы онлайн-сатып алулармен байланысты: алаяқтар ақшаны алып алады да, тауармен алдайды. Фишинг, яғни құпия деректерді "ұрлап алу" сияқты алаяқтық түрі де қалыспай келеді (2393 жағдай). Айтпақшы, өңірлердің ішінде интернет алаяқтық жағдайлары ең көп қала - Астана (2204 жағдай), ал екінші орында - Алматы (1048 жағдай). Егер 10 мың тұрғынға шаққандағы құқық бұзушылық деңгейін бағалайтын болсақ, онда тағы да елорда көш бастайды (жартыжылдықта шамамен 15 жағдай), ал одан кейін Павлодар облысы тұр (шамамен 9 жағдай). ❗️Бұл орайда тек тіркелген фактілер туралы айтылып тұр - зардап шеккендер хабарламаған жағдайлар статистикаға кірмейді. @DataHub_KZ

Жаз – тек Түркиядағы демалыс маусымы ғана емес, сонымен қатар, жөндеу жұмыстарының уақыты. Ал қай қалаларда құрылыс материалдары ең арзан тұрады? Сонымен, ең қолжетімді цемент Тараз қаласынан табылды (50 кг үшін 1 611 тг), ең қымбаты Петропавлда (2 548 тг). Айырмашылық – 1,6 есе. Құрылыс қоспаларының ең тартымды бағасы Атырауда (25 кг үшін 3 215 тг). Павлодарда баға тартымдылығы мүлде керісінше (5 009 тг). Айырмашылық бірдей, 1,6 есе. Суэмульсиялық бояуларды Көкшетауда сатып алған тиімді (1 кг үшін 738 тг). Ал Астанада оны сатып алу мүлде тиімсіз (1 342 теңге). Айырмашылық – 1,8 есе. Дәл осылай ең жоғары және ең төмен бағалы кафель де ерекшеленеді – шаршы метріне 3 762тг (Тараз) және 6 898 тг (Ақтау). Сонымен қатар, тұсқағаздарды Атыраудан (10 метр үшін 14 630 тг) емес, Ақтөбеден (10 041 тг) сатып алу 40% үнемдеуге мүмкіндік береді. Неге сізге бұл ақпарат керек? Сіз жөндеу жұмыстарын жүргізіп жатқан боларсыз және экономикалық тұрғыдан тиімді болса, басқа қалаға баруға қарсы емес шығарсыз😉 @DataHub_KZ

Түркияға жолдамалар рекордтық қарқынмен қымбаттады. Бағалар барлық жерде өсті, тек бір қаланың тұрғындары үшін емес 2024 жылғы маусымда Түркияда ұйымдастырылған демалыстың құны ҚР бойынша 2023 жылғы сол аймен салыстырғанда, орта есеппен, 28,5%-ға өсті. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сүйенсек, бұлай қымбаттауы жылдық деңгейде ең қатты сезілгені болды, кем дегенде 2011 жылдың басынан бері есептегенде. Өңірлер бойынша бағалар Қызылорда облысында айтарлықтай көтерілді – бірден 82%-ға, ал Астана мен Алматыда, мысалға, баға шамамен үштен біріне өсті. Алайда, айтып өткеніміздей, статистика жолдама бағасының төмендеуін тіркеген бір қала бар. Ерекшеленген қай қала екен? Шымкент. Ресми мәліметтерге сәйкес, мұнда Түркиядағы демалыс бір жыл бұрынғыға қарағанда 20%-ға арзанға түскен. Сонымен қатар 2023 жылдың маусымында да статистикада бірден жартысына дейін жылдық құлдырау тіркелген. Десе де, бұл жоғары базаның әсерінен болуы мүмкін: 2022 жылдың маусымында Шымкенттегі жолдамалардың бағасы жылдан жылға екі есе өскен болатын. P.S. Ал біздің білмейтінімз - өңірлердің әрқайсысында жолдама бағасының нақты қанша тұратыны. Статистикада орташа баға келтірілмеген. @DataHUB_KZ