TGINSIGHT CHAT
DALA INSIDE
@dalainside
Политика✓ БАҚ ретінде тіркелген қазақ тіліндегі жалғыз канал ✓ Эксклюзивті сараптамалар мен инсайдтар ™ Жарнама @dalareklanaBot Самый узнаваемый казахский телеграм канал. Инсайды, политика, схемы, прогнозы. Экономические, финансовые расследования.
Последние посты
Стр. 69 из 84 · 1,002 постов
Опубликован 17 окт.
Габриель Стати мен Анастасия Фотаки Парижде демалды
Опубликован 17 окт.
🤜Стати Қазақстанды «айырып» тастап, өзіне модель қызды әйел қылды Әкелі-балалы Статилердің кішісі, миллионер Габриель Стати модель Анастасия Фотакиге үйленді. Олар Молдовада тойларын дүркіретіп жасады да, «бал» айын Парижде өткізді. Габриельдің көңіл-күйі жақсы болуы заңды. Статилер Қазақстанды халықаралық соттардың барлығында тізе бүктіріп келеді. Және «Жаңа Қазақстан» басшылығы Статидің талабы әділ екенін түсінетін сияқты. Демек, Қазақстан ресми түрде келесі жылы Стати талап етіп отырған 500 миллион долларды санап беріп, өз жеңілісін мойындауы мүмкін. Модель Анастасия Фотаки Молдовадағы ең әдемі қыздардың бірі болып есептеледі. Кезінде эскортта жұмыс істеген. Оның бойы 175 сантиметр, ал фигурасының көрсеткіштері 80-63-94. "Ascom Group" президенті және жалғыз акционері, халықаралық инвестор Анатолий Стати және оның ұлы Габриель Стати Қазақстанмен 2013 жылдан бері соттасып келеді. Олар кезінде «Боранкөл» және «Толқын» кен орындарын сатып алып, инвестиция салған болатын. Бизнестері пайда әкеле бастаған жылы Қазақстандағы рейдерлік топтың назарына іліккен. Рейдерлік топ түрлі қылмыстық істермен қорқытып, олардың бизнесін тартып алады. Артынан Статилер Қазақстанды халықаралық сотқа береді. Анатолий Стати бұл қылмыстық топтың артында Кәрім Мәсімов, Қайрат Боранбаев пен Бауыржан Бәйбек үштігі тұрғанын бұрын да хабарлаған болатын. Қазір екеуі қамауда, ал Бәйбек Солтүстік Кипрде жасырынып жүр. Статидің бизнесін тартып алып, Қазақстанды халықаралық жанжал орбитасына шығарғанымен қоймай, қылмыстық рейдерлік топ «Стати сотынан» қырғын ақша тапқан. Кезінде Әділет министрі болған Марат Бекетаевтың жұмыстағы барлық уақыты осы Стати сотымен айналысумен өтті. Бұл іске Бауыржан Бәйбек құрған «Bolachak Consulting Group» фирмасы тартылған. Ол фирма өз кезегінде Қазақстан атынан халықаралық заңгерлік компанияларды жалдап, ондағы АҚШ, Италия, Швеция, Люксембург юрисдикцияларында біздің құқығымызды қорғаған адвокаттарға орасан зор қаржы төледі. Мысалы, бір адвокаттың жұмысына сағатына 700 доллардан төленген. Яғни, жемқорлық кесірінен басталған сотта біздің құқығымызды қорғаудың өзі керемет жемқорлыққа әкеліп соқты. Егер прокуратура «Bolachak Consulting Group» фирмасын жіті тексеретін болса, онда небір «қызықты фактілер» анықталатынына еш күмән жоқ. Статиді қандай жолмен болса да тізе бүктіру - Назарбаев кланының принципиалды позициясы болды. Себебі, халықаралық сотта жеңілсе, олардың жемқорлық-рейдерлік схемаларының бәрі ашылатын еді. Сондықтан олар ақша аямады. Ол шығынның барлығы қазір де бюджеттен, халық есебінен төленіп отыр. Бірақ, Қазақстанның Әділет министрлігі әлі күнге дейін, «Статимен соттасуға» нақты қанша қаржы кеткенін жасырып келеді. Сот процестерінің 9 жыл бойы түрлі елдерде бір уақытта жалғасып келе жатқанын ескерсек, аз ақша емес екені түсінікті. Және ең қызығы - бұл іс біздің экономиканы тұралатып отыр. Тіпті Статиге ақыр аяғында төлейтін 500 миллион доллар, әрі біздің есебімізше 30 миллион доллардан кем түспейтін адвокаттарға кеткен шығынды есептемегенде, Люксембургта ERG корпорациясының табысынан бізге түсуі тиіс дивидендтер осы үшін бұғатталған. Дивидендтер арнайы шотта жинақталуда. Біз бұл туралы бөлек материалда жазамыз. https://t.me/dalainside
Опубликован 15 окт.
📈6 индикатор: соның төртеуі өсуін баяулатты Төртінші тоқсан экономика үшін қиындау болады. Биылдың 9-шы айында қысқа мерзімді экономикалық индикатор (ҚЭИ) 3,5% өсім көрсетті. Ал 2022 жылдың 1 тоқсанында осы өсім 6,5% болған еді. ҚЭЙ құрамына кіретін 6 индекстің төртеуі баяулап қалды. Олар өнеркәсіп, құрылыс, сауда, көлік пен қоймада бағыттары. 9 айдың қортындысы бойынша, нақты ІЖӨ өсімі 2,8% деңгейінде болды. Жыл басында ІЖӨ өсімі 4,6% көрсетіп, біз жылды жақсы бастағанбыз. Артынан желіміз шығып кетті. ҚЭЙ елдегі ІЖӨ-нің негізін құрайтын 6 сала бойынша есептеледі. Олар ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, құрылыс, сауда, көлік және байланыс. https://t.me/dalainside
Опубликован 13 окт.
🇰🇿🇹🇷Тоқаев пен Ердоған тандемі: Түркі елдері туысқандық байланыстың қадірін түсіне бастады! Назарбаев дәуірінде Ресейдің қас-қабағына жиі қарайлаған Қазақстан Тоқаевтың тұсында түркі әлеміне батыл қадам басуда. Иә, бір тудың астына топтасуға әлі ерте, алайда ол туралы ойлануға ешкім тыйым сала алмайды. Тоқаев пен Ердоған тандемі Астана форумында бір кіндіктен тараған бауырлас ұлттарға бірқатар маңызды месседж жолдады. "Ердоған мырзаның Қазақстанды "атамекен" деуі Кремль көсеміне құлаққағыс мақсатында жасалды", - дейді @Dalainside дереккөзі. Бізге жеткен мәлімет бойынша: алдағы уақытта Тоқаев-Ердоған тандемінің пәрменімен "түркі әлемінің" концепциясы әзірленбек. Бұл іске Тұран идеясына салғырт қарамайтын сауатты идеологтар атсалыспақ. Түркітілдес аудиторияның ауызбіршілігін нығайтуға септігін тигізетін тұжырымдама біржағынан "орыс әлемі" дейтін деструктивті идеологияға төтеп бермек. Тоқаев пен Ердоғанның түпкі ойы - күн өткен сайын сүйкімі кетіп, тынысы тарылып жатқан "орыс әлемін" түркі өркениетінен толыққанды тықсырып шығу. Өз кезегінде Қазақстанның ақпараттық кеңістігін "түркілендіру" бұл істің бабын білетін Дархан Қыдырәліге жүктеліп отыр. Түрік лидерінің Астана форумындағы Ресейге қатысты тезистері қатқылдау шыққанын ойлы оқырман бірден аңғарды. "Ердоған есі ауып кеткен Путинге ескерту жасауда. Бөгде елді үш күннің ішінде отарлауды көздеген Кремль көсемі күйрей жеңілгенін мойындауға шақ тұр. Тезірек бітімге келмесе қансырап өледі. Түрік лидері Путиннің шипасы біткенін түсіне бастады", - дейді @Dalainside дерекөзі. Ал түркі елдерінің бірігу процесі шешілген шаруа. Мәскеу бұған тежеу бола болмасын түсінген сынды. 💥 Бүгін болмаса да болашақта, біз болмасақ та, келешек ұрпақ Тоқаев пен Ердоған дәнегін сеуіп кеткен, осы бір ұлы миссияны межесіне жеткізіп, түркітілдес аудиторияны бір тудың астына біріктіретін болады. https://t.me/dalainside
Опубликован 13 окт.
🇷🇺💸Путиннің Астанаға келуімен Россотрудничество іске шындап кірісті Қазақстандағы ең аудиториясы көп блогерлер ЛНР мен ДНР деген өтірік мемлекеттерге блог-турға шақырту алған. Бір күнге ұшып барып, сосын пост жазуы тиіс. DALA INSIDE дерегінше, оның құны 2 миллион теңге. Рубльмен төленеді. Алғашқы ұсыныс блогер Әлішер Елікбаевқа түскен. Ол туралы Әлішер өз телеграмында жазады. Біз Россотрудничествоның Қазақстанмен шындап айналыса бастағанын бұған дейін жазған болатынбыз. Қазір Қазақстанда Zakon.kz, Sputnik.kz, Caravan.kz сынды 3 сайт, онымен бірге Данияр Әшімбаев, Марат Шибұтов, Жарас Ахметов сынды саясаттанушылар Ресей мүддесіне ақпараттық қызмет етеді. Путинді жамандамау (нейтралды болу) үшін DALA INSIDE телеграмына да қомақты рубль ұсынылған болатын. Ұсынғандар Ресей әскери кемесінің ізімен жіберілді. https://t.me/dalainside
Опубликован 13 окт.
Опубликован 13 окт.
🔥Путин Әбілязовтың қолымен от көсемек «Қуынғандағы банкир, олигарх, бұрынғы «Қазақстанның демократиялық таңдау» саяси ұйымының серкесі, оппозиционер Мұхтар Әбілязов бүгінде өзін билікке қарысыласушылардың көшбасшысы санайды. Қазір Францияда бой тасалап жүрген Әбілязов Қазақстандағы саяси режимнің өзгертуді жатса-тұрса армандайды», – деп Asiatelegraf.com сайты Мұхаңды сипаттай келе, оның 2016 жылға Америкадағы Президент сайлауына араласқан орыстың олигархтарымен қандай байланыста болғанын жайып салыпты. Дереккөзі Қазақстанда тіркелмеген ҚДТ саяси ұйымы үшінші елдер тарапынан қаржыландырылатынын да алға тартыпты. Енді Әбілязов пен Американың сайлауына кедергі келтірген орыстың олигархтармен нендей мәселе байланыстырғанын келсек. Asiatelegraf.com сайтының жазуынша, Әбілязов 2016 жылы Америкада аты шулы Президент сайлауы кезінде АҚШ-тың ішкі ісіне араласқан орыс бизнесмендерімен белсенді түрде хат алмасып, олармен бизнес келісімдер жасап, орыстың олигархтарына қолдап отырған. Бүгінде Әбілязовтың орыстың олигархтармен ауыз жаласқанын дәлелдейтін құжаттардың біразы ғаламтор желісіне жарияланып кеткені белгілі. Айталық, 2018 жылы Ұйымдасқан қылмыс пен коррупция жария ету жобасы (OCCRP) және BIRN-нің Балкан тобы бойынша зерттеулерінде осындан 10 жыл бұрын Мұхтар Әбілязов оффшорлық компаниялардың көмегімен Ресей, Сербия және Ұлыбританиядан жылжымайтын мүліктер сатып алғанда БТА Банктың қаржысын қалауынша пайдаланғанын көрсетеді. Мәселен, BIRN-нің мәліметінше, құны 50 млн доллар тұратын Мәскеудегі тұрғын үй кешеніне Әбілязов Британияның Виргин аралдарында тіркелген Gainsford Investments компаниясы арқылы бақылау жасап келген. Сол кезде Gainsford компаниясының 70 пайыз акциясы Мұхтар Әбілязовтың тағы бір Виргин аралдарына тіркелген Glinthill Investments Ltd деп аталатын компаниясына (бұл компания 100% акциясы Әбілязовке қараған) тиесілі болған. Қазақстанның билік орындары Мұхтар Әбілязов БТА Банктың миллиардтаған долларларына жылжымайтын мүліктер сатып алып, одан қалса күмәнді коммерциялық келісімдер жасап, талан-таражға салғанын алға тартқан болатын. Осы ретте көпшіліктің назарын мына бір мәселеге аударуға болады. Мұхтар Әбілязов Қазақстанда істі болып, сотқа тартылғанда оның Мәскеудегі жалпы құны 200 млн доллар болатын жылжымайтын мүліктерінің бірде біреуіне арест қойылмаған. Ал дәл осы кезде Америка мен Ұлыбритания билігі оның жылыжмайтын мүліктеріне арест қойғаны есімізде. Осы бір жайттан-ақ Мұхтар Әбілязовтың Путин мен оның олигархтармен қалай ауыз жаласқанын байқауға болады. Бүгінде Әбілязов өзінің әлеуметтік желідегі әңгімелерінде айналасына қауіп төндіріп, агрессор елге айналған Ресейге қатысты қатты сөз айтпайтынын жұрттың бәре біледі. Ал Президент Тоқаевты сынағанда Путин режимін қолдауыш ретінде көпшілікке көрсетуге құмар. Осылайша ол әр сөзінде Тоқаевты «Қазақстанда ресейлік бағытта дамытып жатыр» деп орынсыз айыптайды. Ал шындығында Тоқаевтың Батыс елдерімен жақындасып, осы бағыттағы жұмыстарға барынша серпін беріп жүргенін білеміз. Ал Әбілязов болса мұның бәрін көрседе де көрмегендей болады. Осы бір жайттарды сарапқа салған адам Путин режиміне Тоқаев емес, Әбілязовтың тым жақын екенін байқары анық. Бүгінде Мұхтар Әбілязовтың осы бағыттан айнымай, Тоқаевқа қара күйені қалыңдата жағауы Кремльге де майдай жағатыны жасырын емес. Қазір Кремльдің Батыс әлеміне Тоқаевты қаралап көрсететін ешқандай мүмкіндігі жоқ. Сол себепті олар Әбілязовты астыртын қолдап, Батыс елдері алдында Тоқаевтың бәсін төмендетуге барын салуда. Осылайша Путин режимі бір оқпен екі қоянды атып, Қазақстанда саяси дағдарыс пен әлеуметтік толқу туғызуды көксеп отыр. Бұл – Путиннің тізесі шыққан ескі әдістерінің бірі екенін білеміз. Сондықтан Әбілязов пен Путин тандеміне ешкім сенбесі анық. https://t.me/dalainside
Опубликован 12 окт.
⚡️ Путиннің кортежі Астанадағы The Ritz Carlton қонақ үйіне аялдады. Елордалықтар қаланың қақ ортасындағы қонақ үйдің мекен-жайын жақсы біледі 😉 🚁Астананың аспанын тікұшақтар қорып жүр. Көпқабатты үйлердің деңгейінде ғана әуеге көтерілген олар қадірменді қонақтардың қауіпсіздігіне жауап береді. Түрік лидері Ердоған да елордада. Путинмен пікірлесіп, соғысты тоқтату туралы пәтуаға келуден үмітті. Астана өз кезегінде осы келісімге дәнекер болуға тырысады. https://t.me/dalainside
Опубликован 12 окт.
🏦Jusan Bank өзіне Нұрсұлтан Назарбаевтың ешқандай қатысы жоқ екенін мәлімдеді Мәлімдемені банк халықаралық баспасөзде Нұрсұлтан Назарбаевты Jusan Bank-пен және оның Лондонда орналасқан Jusan Technology Limited, UK (JTL) бас компаниясымен байланыстыратын бірқатар мақалалар жарыққа шыққаннан кейін жасап отыр. Jusan Bank мәлімдемесінде Назарбаевтың да, оның отбасы мүшелерінің де банкке, оның еншілес кәсіпорындарына және бас компания –JTL-ге қатысы жоқ екендігі хабарланады. Олар банк акционерлерінің құрамына да кірмейді және банкті немесе JTL-ді еш бақыламайды. Jusan Bank хабарлауынша, банктің және оның үлестес компанияларының түпкілікті мақсаты – даму жолындағы Қазақстанды қалыптастыру үшін білім беру мақсаттарына қол жеткізуге қолдан келгенше көмек көрсету. 👉 Банк өз беделін сақтау үшін және кез келген негізсіз айыптаулардан, қажет болса, заң амалдарына жүгіне отырып қорғанатындығын хабарлап отыр. https://t.me/dalainside
Опубликован 12 окт.
Осы технология бойынша Қазақстан екі күннен кейін «Орталық Азия - Ресей» саммитін өткізеді. Путин СВМДА-ға да, және осы саммитке де қатысады. Негізі сол үшін келіп отыр. Орталық Азия, яғни Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Түркіменстан, Тәжікстан басшылары бір тарап, ал Путин екінші тарап болып, нақты проблемаларымызды шешуге тырысамыз. Бізде проблемалар көп. Оның ең бастысы - Ресейдің реваншистік саясаты. Дәл сол күні Астанада Түркіменстан Президенті Сердар Бердімұхамедовтің мемлекеттік сапары басталады. Демек, Бердімухамедов мемлекеттік сапарын «Орталық Азия - Ресей» саммитіне келумен ұштастырып отыр. Біз үшін Сердар Гурбангулыұлының маңызы артып келеді. Сердармен дос болу керек. Неге? 🇹🇲Сердар факторы. Оғыздар мен қыпшақтар Түркіменстан бізге екі мәселе бойынша қатты керек. Біріншісі – Ресей арқылы жүретін солтүстік коридордың жабыла бастауы. Қазақстан енді оңтүстік коридорға көз тігіп отыр. Ал ол Түркіменстан арқылы өтеді. Біздің транзиттік әлеуетіміз бен логистикамыздың бір ұшы Сердар Бердімұхамедовтың қолында. Екіншісі. Бұл қазақтың болашағына тікелей байланысты. Каспийдің құқықтық статусы 2020 жылы айқындалды. Сол бойынша, бізге Каспий табанымен Әзірбайжанға баратын мұнай құбырын салу үшін, теңіз бойынша сол және оң жақтағы көршілердің, яғни Түркіменстан мен Ресейдің келісімі керек. Бірдеңе қылып Ресейді көндіретін болсақ, бізге Сердар Гурбангулыұлының мырза көңілі аса қажет болады. Бердімұхамедовты шығарып салып, біз осы аптаны бітіретін боламыз. Қасым-Жомарт Тоқаев тек жексенбі күні демалуға мүмкіндік алмақ. Бір аптада 3 мемлекеттік сапар, 2 саммитті атқарып шығамыз. Олар жемісті болуға, нақты нәтиже беруге тырысатынымыз анық. Материал экономикалық инфлюенсер Айбар Олжаевтың парақшасынан алынды https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid033BAan454LmL2BVAERytBLjzSQ4UrCwxdJoPLdsethT4x72GCfPNERxLfAo89HNy7l&id=100019499658791 https://t.me/dalainside
Опубликован 12 окт.
Трейдерлер мұндай жағдайда санкция салқынынан қорқып, Ресейден шығатын кез-келген мұнайды сатып алудан бас тарта бастайды. Ол қазақтікі ме, басқанікі ме, ешкім бас қатырғысы келмейді. Сол себептен, КТК құбыры біз үшін болашақ қауіп пен қатердің ошағы болып отыр. Инвесторлар, әсіресе Шеврон кетіп қала ма деп уайымдаймыз. Түркия өзі және Әзірбайжан арқылы Қазақстанға Еуропаға жаңа есік ашып бере алады. Түркия мен Әзірбайжан арасындағы Зангезур коридоры реттелсе, онда Әзірбайжан құрлық арқылы Еуропаға шыға алады, ал біз Каспий арқылы Әзірбайжанға шығамыз. Түркиямен танкерлік флот, контейнер таситын сухогруз кемелер, және ең бастысы – Каспий теңізінің табанымен Теңіз кенішінен Әзірбайжанға мұнай құбырын жүргізу перспективасы талқыланатыны анық. ✔️Қазақ-Түрік алыс-берісі 2021 жылы Қазақстан мен Түркия арасындағы тауар айналымы 4,1 миллиард доллар болды. Оның ішінде 3 миллиард доллары Қазақстанның Түркияға экспорты. 1,1 миллиард доллар – Түркияның бізге жөнелткен импорты. Түркиямен сауда байланысы Ресейге қарағанда бізге жағымды сальдо береді. Яғни, сатып алғанымыздан сатқанымыз көп. Соның арқасында оң төлем балансын жасап отырмыз. Оның үстіне, Түркия Қазақстанға тікелей инвестиция салып жүрген мемлекет, түрік кәсіпкерлері елімізде 5,5 миллиард доллардың инвестициялық жобаларын жүзеге асырып жатыр. Биыл Түркияның үлесі былтырғыдан да өседі. Мысалы, 2022 жылдың бірінші тоқсанында Қазақстан мен Түркия арасындағы тауар айналымы 1,5 миллиард долларға жетті. Осы қарқын сақталатын болса (үшінші тоқсанның статистикасын күтіп отырмыз) біз Түркиямен тауар айналымын осы жылы 5 миллиард доллардан асыруымыз мүмкін. ✔️Түркияға не сатамыз және не аламыз? Түркияға біз отын-энергетика секторының өнімдерін (мұнай, газ, көмір, мазут), металл, мал мен химия (фосфор, азот) және мал сатамыз. Ал Түркиядан арнайы техника, құрылғылар мен аппараттар, онымен бірге киім (куртка, аяқ киім, іш киім) мен текстиль (мата, орамал) алдырамыз. ✔️СICA немесе СВМДА. Біз бір-бірімізге сенеміз бе? Экономикалық картинаның саяси шешімдердің салдарынан не туындайтынын, не өзгеріп жататынын көріп жүрміз. Сондықтан экономикадан саясатты бөліп тастай алмайсыз. Ердоған келген екінші күні, яғни ертең Астанада Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары кеңесінің отырысы басталады. Түркия Президенті Режеп Тайып Ердоған ол отырысқа қатыспақ. Шыны керек, Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың CICA-ны (СВМДА) дәл осы уақытта қайта жаңғыртып, өткізіп жібергені, және оған барлық қатысушы мемлекеттердің басшылары келейін деп тұрғаны мықты дипломатиялық маневр болып отыр. Ия, нақты ештеңе шешілмес, бірақ бір-бірін көреді, сөйлеседі, іштегі тоңдары ери бастайды. Бізге де керегі сол. 🇷🇺Путин Ресей Президенті Владимир Владимирұлы. Ия, ол да Астанаға келе жатыр. Қасым-Жомарт Тоқаевтың шақыруымен Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары кеңесінің отырысына қатысады. Ресей – СВМДА мүшесі. Сондықтан Путиннің Астанаға келуі заңды. Көп сарапшылар, Путин мен Ердоғанның Астанадағы кездесуінен үлкен жаңалықтар күтіп отыр. Әңгіме, Украина туралы жүретіні сөзсіз. Түркия НАТО мүшесі болса да, Ердоғанның Еуропа мен АҚШ атынан сөйлеуге мандаты бар ма, ол жағы белгісіз. Украина Президенті Зеленский Путинмен ешқандай келіссөздер жүргізбейтінін тіпті ішкі заңмен бекітіп тастады. Сондықтан бұл кездесулерінен нәтиже шыға ма, оны ешкім нақты айта алмайды. Астананың міндеті қонақтарын қарсы алу, шәйларын құйып беру. Біз соны атқарсақ болды. Кез-келген түсініксіз жағдайда картаға қарау керек. Қазақстан географиялық жағынан Ресейге байланып отырғаны өтірік емес. Алып көршіні айналып өту өте қиын. Кейде қымбат, кейде тіпті мүмкін емес. «Ата-анаң жынды болса, байлап бақ» деген қазақ мақалы тура осы жағдайға дәл айтылған сияқты. Сондықтан, ия, қандай оспадар, тентек болса да, біз сабырмен жуасытуға тырысып жүрміз. Ресейдің көптеген шешімдерді эмоциямен қабылдайтынын байқадық. Сондықтан Ресеймен арада эмоционалды көпшік қойып отыру - жақсы жұмыс істейтін технология.
Опубликован 12 окт.
🇰🇿Қазақтың үмітін арқалаған 7 күн ⚡ Осы апта, ал біз оның жартысына келдік, Қазақстан үшін өте маңызды болып отыр. Бұл аптадағы кездесулер болашақ геосаяси және экономикалық байланыстарға әсер беретін болады. Тек жексенбісі ғана – Түркімен көсемі Сердар Бердімұхамедовті шығарып салып, өзіміз отырып шәй ішіп, аптаның нәтижесін саралайтын күн болмақ. Кеше Катар Әмірі шейх Тәмим бен Хамад Әл Танидың Қазақстанға мемлекеттік сапары басталды. Аса құрметті Әмірді Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев әуежайдан күтіп алды. Қазір осы сапар аясында Астанада «Қазақстан-Катар» инвестициялық форумы ашылады. Оның тұсауын екі ел басшылары кеспек. Катар – араб әлеміндегі Қазақстан үшін аса маңызды елдердің бірі. Біріншіден – ол бай мемлекет. Ішкі жалпы өнімі 203 миллиард доллардан асады. Ресей газына шектеу салына бастаған қазіргі уақытта Катар бүкіл Еуропаның үміті болып отыр. Тиісінше, Катар сығымдалған газ нарығында ең ықпалды ойыншыға айнала бастады, бұл дегеніміз – Катар одан сайын байып кетеді деген сөз. Жақында Қытай сығымдалған газ сататын «Цзянсу-Бинхай» теңіз терминалын ашқан болатын. Оның алғашқы ұзақмерзімді контрактын Катардың «Qatargas» компаниясы алып, сыйымдылығы 216 000 текше метр газ болатын танкермен алғашқы партияны әкеліп үлгерді. Солай Катар Еуропада ғана емес, әлемнің шығыс бөлігінде де жаңа газ нарығын ашып отыр. Сондықтан Катар газ нарығында Ресейдің орнын басатын бірден-бір мұрагер ретінде қарастырылады. ✔️Қазақстан және Катар. Бізге бір-бірімізден не керек? Қазақстанның Катармен арадағы тауар айналымы жыл санап құлап келеді. 2020 жылы тауар айналымы 8,5 миллион доллар болса, 2021 жылы ол 6,3 миллион доллар болып қалды. Тауар айналымының құлауы Катардан бізге келетін импорттың азаюынан болып отыр. Ал біздің Катарға жіберетін экспортымыз сол қалпында қалған. 2020 жылы – 5,7 миллион доллар, 2021 жылы – 5,9 миллион доллар. Себебі, Катар бізден тұрақты түрде кокс пен битум алады. Біз Катардан не импорттаймыз? Олардан алатынымыз көбінесе мырыштан жасалған түрлі бұйымдар. Болды. Шынын айтқанда, бізге Катардан көп тауар қажет те емес. Катардан бізге бір нәрсе ғана керек – ақша. Инвестфорум осы ақша мәселесін, яғни Катардан Қазақстанға тікелей инвестиция тарту үшін өткізіліп отыр. Онда біз инвестиция құюға болатын жобаларды таныстырамыз. Ал Катар жағы осы жобалармен танысып, ойланып, сосын шешім қабылдауы тиіс. Алдын ала білетінім, Катарды Қазақстанда ауыл шаруашылығымен айналысу перспективалары қызықтырады. Олар жаңа технологияларды қолданып, қой өсіру идеясын ұштап отыр. Катар қой мен ешкіні жақсы тұтынатын мемлекет. Катардың өзі 2021 жылы еліне 1,34 миллиард доллар тікелей инвестиция тартқан болатын. Дәл сол жылы Қазақстан өзіне 23,7 миллиард доллар тікелей инвестиция бұра білді. Осыдан біз Катардың көбіне сыртқа инвестиция құюмен, ал Қазақстанның өзіне инвестиция тартумен айналысатынын байқаймыз. Демек, инвестфорумда инвестиция құюшы жақ пен инвестиция тартушы жақ кездесетін болып отыр. Басқа елдің мемлекеттің басшылары неге келеді, инвестфорумдар неге керек деп сұрақ қойып жатсаңыздар, негізгі жауабы міне – осы. ✔️Ердоған. Бір аптадағы екінші мемлекеттік сапар Қасым-Жомарт Кемелұлы Катар Әмірі шейх Тәмим бен Хамад Әл Таниды бүгін кешке әуежайдан шығарып сала салсымен, Нұрсұлтан Назарбаев аэропортына тағы бір ұшақ келіп қонады. Онда Түркия Президенті Режеп Тайып Ердоған бар. Катар басшысының бізге деген мемлекеттік сапары аяқтала салсымен, Түркия президентінің мемлекеттік сапары басталмақ. Ердоған – Қазақстан үшін стратегиялық маңызы бар адам. Біздің әлемдегі орнымыз, қауіпсіздігіміз бен экономикамыз Түркияға тікелей байланысты. Оны жасырудың еш қажеті жоқ. Жалпы, жалған намысты қою керек. Ердоғанның Қазақстанмен экономикалық байланысқа деген жоспарлары қандай? Мені осы мәселе қатты қызықтырады. Себебі, Ресей біздің транзитпен ойнап отырғаны жасырын емес. Одан бөлек, Ресейден теңіз арқылы шығатын мұнай Еуропаның сегізінші санкциясымен лимиттеледі. Ол КТК құбырынан Новороссийск портында танкерлерге құйылатын қазақ мұнайына да тікелей байланысты.