Калькасыз қазақ тілі. Назгүл Қожабек

❌ енді сөйлеп келе жатқан бала ✅ енді тілі шығып келе жатқан бала

“Ой, мамадан таяқ жедім ғой” - получил от мамы Папаға айтам. / папе расскажу Апаның үйі - дом бабушки Осы сөйлемнің өзі орысша болып тұрғанын білесіз бе? Қазақ мінезіне туыс, жақын адамдарды тек тәуелдеп айту тән. Тіпті, “қой, үйге қайтайын” дегенде де орысша айтасыз: пойду домой. ✅ мамаМНАН ✅ папама ✅ апаМның ✅ үйіме ✅ ана тілім / ана тілің

❌ масондық ұйым ⁉ масонская организация ✅ масондар ұйымы

Steppe&World баспасы Элиф Шафактың "Тасбауыр дүниедегі он минут отыз сегіз секунд" романын шығарды. Түрікшеден қазақшаға аударған - Балғын Әділбай. Өзімнің қолыма ертең тиеді. Тиражы азырақ деп жатыр, алып үлгеріп қалыңызда. Kaspi Дүкен

⚡️Астанада тілге қатысты дау тұтанды: сатушы Тоқаевтың сөзін бұрмалап, балаға сес көрсеткен... Белгілі журналист Кәмшат Тасболат әлемжелідегі парақшасында жағымсыз оқиғаға тап болғанын хабарлады деп жазады Ertenmedia.kz. Оқиға Астана қаласында, Орынбор…

❌ ұрпақ азғындап барады ⁉ етістік - азу. Азған адам - азғын. Туынды зат есімнен етістік жасаудың не керегі бар? Өйткені, "азу" дегенді - арықтау, жүдеу дегеннің баламасы қылып алғанбыз. Содан "ұрпақ азып барады" десек, анорексия болған жастар елестейтін сияқты... Ұрпақ азып барады. Азып кетсе - азғын болады.

Қазақша жазуға болатын ең сорақы сөйлемнің бірі - "БІРЕУ БІРДЕҢЕ ТУРАЛЫ" Иә, орысша "Кто-то о чем-то" болады, қазақша олай болмайды. Біреу бірдеңе туралы болмайды, болмайды.

Осындай шалажансар бірдеңенің орнына перзентханада "Нәрестеңіздің / Сәбиіңіздің / Бөпеңіздің / Балаңыздың бауы берік болсын!" деп тұрмай ма?

"Бірдеңемен құттықтаймын!" немесе "Бірдеңемен!" деген формамен, қанша жерден сіңіп кеткен норм калька болса да - алысу керек, одан арылу керек. Мынадай сұмдық, сорақы, көзден жас, жүректен қан ағызып, тіліңнің де, діліңнің де өзегін ірітетін нәрсені болдырмаймыз десек... Ал енді... “Туған күніңмен” деген норма ма? “Келуіңмен” деген норма ма? Ендеше міне сіздерге. Enjoy деуші ме еді. Поздравляем с новорожденным. Күндердің күні поздравляемы да түсіп қалады. Орысшада ол өзі де сирек айтылады. С днем рождения. - С новорожденным. Сол кезде “Жаңа туған нәрестемен” деген норма деп отырамыз ба? Туған күніңмен - Жаңа туған нәрестемен - Бір жасыңмен. Форма бірдей. Демек бәрі “норма”.

❌ біреумен өткен күн, біреумен өткен уақыт ⁉ проведенный С кем-то ✅ қасымызда болған адам туралы айтсақ, "біреумен БІРГЕ жүріп өткен" дейміз немесе "біреумен бірге бірдеңе істеп өткен" дейміз: Нагүлмен әңгімелесіп өткен уақыт, Назүлмен бірге отырған уақыт, Назгүлмен салғаласып өткен уақыт ✅ ал жай ғана көмектес септік зат есімге жалғанып тұрса, ол сол уақыттың ҚАЛАЙ өткенін білдеретін пысықтауышқа айналады: күтумен өткен, алаңдаумен өткен, жылаумен өткен.

❌ алыс туыстар ⁉️ дальние родственники ✅ жамағайын

Есіме бірнәрсе түсіп кетті. Мықты тігінші деген мағынада қазақша “мастерица - шебер” емес, ІСМЕР деген сөз бар