Калькасыз қазақ тілі. Назгүл Қожабек

❌ Назгүл Қожабек арнасындағы ⁉️ ілік септікті орынсыз қырқып, бишара қылмайық ✅ Назгүл Қожабектің арнасындағы

«Ығыр» Назгүл Қожабек арнасындағы мына постқа (https://t.me/kalkastop/3808) қосатыным: көп жағдайда «Ығыр болдым», «Ығыр қылдың» дейміз, жеңіл әрі ықшам. Ұмытылып бара жатқан әсем тіркестер, өкінішке орай

Арабша "сынф" (صَنْف) сөзі – көп мағыналы, әдеби және ғылыми тілде жиі қолданылатын сөздердің бірі. Оның негізгі мағыналары: --- ### 1. Түр, топ, категория – Бір нәрсені белгілі бір белгісі бойынша бөлу, жіктеу дегенді білдіреді. Мысалдар: - صَنْفُ النَّاسِ – адамдардың түрі / тобы - صُنُوفُ الطَّعَامِ – тамақтың түр-түрі - صِنْفٌ نَادِرٌ – сирек түр --- ### 2. Санат, тап (әлеуметтік немесе кәсіби топ) – Қоғамдағы белгілі бір әлеуметтік, кәсіби не экономикалық топты білдіреді. Мысалдар: - صِنْفُ العُمَّالِ – жұмысшы табы - صِنْفُ الطُّلَّابِ – оқушылар тобы --- ### 3. Сапа, сорт, деңгей – Бір заттың сапасы немесе деңгейін білдіру үшін қолданылады. Мысалдар: - صِنْفٌ جَيِّدٌ – жақсы сорт - صِنْفٌ رَدِيءٌ – нашар сапа --- ### 4. Жанр, түр (әдебиет, өнер, ғылым саласында) – Әдеби не ғылыми шығармалардың жанрын білдіреді. Мысал: - صِنْفُ الشِّعْرِ – поэзия жанры - صِنْفُ الرِّوَايَةِ – роман жанры --- ### Түбірі мен этимологиясы: ص ن ف (с-н-ф) түбірінен тараған. Бұл түбір – «жіктеу», «бөлу», «топтау» деген негізгі ұғымды білдіреді. --- Қазақ тіліне «сынф» сөзі көбіне «сынып» (оқушылар сыныбы), «топ», «түр», «санат», «категория» деген мағыналарда енген. Бұл – көбіне түркі тілдеріне парсы және араб арқылы кірген ұғым.

«Сынып» Орысшадан осы Класс сөзін орынды-орынсыз Сынып деп аудару белең алған. Мектеп үшін, хош делік Ал жаңа ғана өткен әскери парадта «Біріншы сыныпты ұшқыш» бірнеше рет қайталанды. Бұл не сорақы? Ағылшын түпнұсқасына жүгінейік: Class сөзімен көп нәрсе белгіленеді — әртүрлі топ-жиындар, осындай топтарға бөлу әдісі, сабақ, сабақ өтетін орын, транспортта көрсетілетін қызмет деңгейі (business/first/second/third/economy/club/cattle), т. т. Сонда осылардың бәрін бір Сынып-қа тықпалаймыз ба? Кәдімгі қазақтың Санат сөзі не жазды, оны қолданбайтындай? Бірінші санатты ұшқыш — жоғары білікті ұшқыштар санына жатады деген сөз ғой, сөз түбірі бір, «Сан». Егер бізде ең жоғары деңгейде осылай сөйлеу (Сынып) әдепкі болса, халіміздің мүшкіл болғаны

❌ зығырымды шығарды ⁉ адамның зығыры емес, ығыры шығады ⁉ зығырым - "зығырданы қайнау" дегенмен араласып, шатасып шыққан нәрсе ⁉ адамның ығырын ешкім шығармайды, ол өзі шығады ✅ ығырым шықты

Қазір әскери шеру жүріп жатыр ғой. Авиация өтіп жатыр. Сонда орысша "управляет" десе, қазақша "басқарады" деп отыр. Басқару дегенін былай қойып, осы жердегі шаққа қарайықшы. Басқарады. - дәл осы жерде келер шақ болып тұр. Ал дәл қазір жүріп жатқан, өтіп жатқан нәрсеге "басқарып келеді", "бастап келеді" деген дұрыс болады. Бір ғана шақты дұрыс айтпаудан жалған ақпарат тарап жатыр. Яғни, түсінген адамға - ол нәрсе қазір емес, кейін болатын нәрсе.

Мың адам болса да, бастары ауған жаққа емес, басы ауған жаққа кетеді.

Қуанышыңмен бөліссең – қуанышың артады, қайғыңмен бөліссең – қайғың кемиді Осы бір сөз байғұс болып, сан құбылды. "Қуанышты бөліссең - көбейеді, қайғыны бөліссең - азаяды" деп естіп, оқып өскен едік. Ол түк емес. Бұл нәрсенің тағы бір мәселесі бар. Бөлісу - адам өзінен бірдеңе бөліп беруі деген сөз. Ал біреу келіп менің қуанышымды не қайғымды бөлісе алмайды. Мен ғана бөлісе аламын. Яғни, мен өз қуанышым көбейсін десем не қайғым азайсын десем, оны жұртпен бөлісуім керек. Ал біреу келіп бөлісе алмайды, біреу келіп тек ортақ бола алады. Сондықтан, той не аста "қуанышымды / қайғымды бөлісіп келгендеріңе рахмет" демейміз, "қуанышыма / қайғыма ОРТАҚ БОЛЫП келгендеріңе рахмет" дейміз. Мұны тексеру үшін біреуге көңіл айтқанда "қайғыңа ортақпын", құтты болсын айтқанда "қуанышыңа ортақпын" дейтінімізді еске алсақ болды. Бұл - сенің қайғың - менің қайғым, сенің қуанышың - менің қуанышым деген сөз.

⁉️ ребенок выросший С книгой ⁉️ орысша С көмектес септік бола бермейді, ол үстеуге айналуға тиіс Демек, мына контексте: ✅ кітап оқып өскен бала

❌ кеңпейілділік ✅ кеңпейілдік Қандай адам? ❌КеңпейілДІ адам ✅ кеңпейіл адам

❌аяушылықпен қарап тұр ⁉ смотрит с жалостью ✅ мүсіркей қарап тұр

Дәл солай, ❌ алты жасқа дейінгі балалар ❌ кәмелетке дейінгі балалар ✅ алтыға / алты жасқа толмаған ✅ кәмелетке / кәмелет жасына толмаған