DATA HUB Қазақша

🧑🏼‍🍳 Қазақстандықтарда миксерлерге деген қызығушылық күрт оянған ба? Асүйге арналған ұсақ техниканың түсімдері тарихи рекордты жаңартты 2024 жылдың 9 айында ҚР-ға 2,1 млн данадан астам миксерлер, өнімдерді ұсақтағыштар мен шырынсыққыштар әкелінді, бұл 2023 жылдың сол айларымен салыстырғанда 36%-ға артық. Экспорт, яғни ҚР-да өндірілмейтін осы өнімнің кері экспорты, керісінше, 80%-ға дерлік төмендеді. Нәтижесінде ішкі нарықта шамамен 2,09 миллион құрылғы пайда болды, бұл +43% а/а. Қазіргі көрсеткіш – 2003 жылдан бері барлық қолжетімді статистикадағы кезең үшін ең жоғары көрсеткіш (бәлкім, барлық уақыттағы ең жоғары көрсеткіш: аталып өткен 2003 жылы бір жыл ішінде шамамен 100 мың дана болды). Айтпақшы, қазіргі 2,1 млн дананы құраған импорт бізге 2023 жылдың қаңтар-қыркүйегіндегі 1,5 миллион дананың құнынан 5%-ға арзанға түсті. Бір әкелінетін тауардың орташа құны 18 доллардан 13 долларға дейін төмендеді. Негізінен жеткізілімді Қытай қамтамасыз етті, 1,9 млн бірлік әкелінді, орташа есеппен 9 доллардан. Бірақ техника да қымбатырақ болды: мысалы, Жапониядан 5,5 мың долларға бір құрылғы келді. ҚР СЖРА ҰСБ деректері @DataHub_KZ

ҚР-да дәрі-дәрмек өндірісінің көлемі күрт өсті Қазанда 25,3 млрд тг өнім шығарылып, номиналды түрде қыркүйекпен салыстырғанда 185%-ға, ал 2023 жылғы қазанмен салыстырғанда 192%-ға көп болды. Өсім айтарлықтай болғанымен, бұрын-соңды болмаған рекорд емес: 2021 жылдың сәуірінде номиналды түрде осымен шамалас көрсеткіштер болған еді, ал баға өзгерісін ескергенде тіпті жоғары болды – 22,6 млрд тг. (Түсінікті болу үшін қоса кетейік: 2021 жылдан бастап жалпы инфляция шамамен 50%-ға өсті, ал фармацевтикалық өнімдердің бағасы тұтынушылар үшін орта есеппен 40%-ға артты). Бір қызығы, теңгедегі қазіргі қарқынды өсімі өнімнің заттай көлемімен, яғни килограммен есептегенде, бірдей емес. Ақшалай сомасы, негізінен, бір аймақтың көрсеткіші есебінен өсіп тұр – Алматы облысы. Бұл аймақта өндіріс көлемі теңгемен есептегенде, жылдық және айлық көрсеткіштері бойынша шамамен 7 есе өсіп, 15 млрд тг жеткен. Алайда килограммен есептегенде өсімі аса көп емес. Демек, қазанда бұл аймақта бағасы әлдеқайда жоғары дәрі-дәрмектер шығарылған. ҚР СЖРА ҰСБ деректері @DataHub_KZ

Назарларыңызға қазақстандық мұнайды Италияға жеткізу бойынша түрлі деректер туралы тезиске иллюстрация Шикі мұнай саудасы бойынша мәліметтер пайдаланылды (коды 2709) @DataHub_KZ

🇮🇹Итальяндық маршруттың қазақстандық экспорт үшін маңыздылығы күрт өсуде (бірақ бәрі соншалықты айқын емес) ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес 2024 жылғы қаңтар-қыркүйекте Италияға шетелдік жеткізілімдердің $61,4 млрд құраған жалпы көлемінің $15,1 млрд тиесілі болды, яғни шамамен әрбір төртінші экспорттық доллар. Дәлірек айтсақ, Италияның ҚР жалпы экспортындағы үлесі, біздің статистикаға сәйкес, 24,6%-ды құрайды – бұл кезең үшін кем дегенде соңғы онжылдықтағы максимум. Айтпақшы, соманың өзі де рекордтық көрсеткіш. Алайда нақты Италиямен сауданың күрт жандануы туралы айтқанда, ескертпелер орын алады. Неліктен? 🛢Бұл бағыттағы барлық дерлік экспорт – мұнай; нақты ағымдағы жылы әңгіме 99% туралы болып отыр. Салалық сарапшылар бұған дейін де-факто Италия онда түсетін барлық шикізат көлемі үшін түпкілікті межелі орын болып табылмайтынын атап өткен болатын. Өйткені алдымен КҚК арқылы, содан кейін теңіз арқылы бізден өтетін өнімнің бір бөлігі елдің солтүстік-шығысындағы Триест портына түсіріледі, ол жерден Трансальпілік мұнай құбыры арқылы Австрияға, Германияға, Чехияға бірден кете алады. 📈📉Итальяндық сыртқы сауда статистикасы біздің экспорттық деректерімізге қарағанда дәстүрлі түрде Қазақстаннан мұнай импортының әлдеқайда аз көлемін көрсетеді. 2023 жылы айырмашылық шамамен үш есе (ақшамен де, тоннамен де) болды, ал биылғы жылы 8 айдағы қолжетімді итальяндық деректерге қарағанда алшақтық күшейіп келеді. Бұл ретте еуропалық нұсқада қаңтар-тамыз айларында Қазақстаннан мұнай жеткізу жылдық мәнде қысқарады. Тиісінше, мәліметтердің алдын ала сипатын ескере отырып, Италия арқылы транзиттік жеткізілімдердің маңыздылығы артып келе жатыр деп жанама түрде ұйғаруға болады. Соңғы жылдары екі елдің нұсқалары бойынша жеткізілімдердің физикалық көлемі қалай болғанын келесі посттағы графикте көрсетеміз. Деректер көздері: ҚР СЖРА ҰСБ, ҚМ МКК және Италияның Ұлттық статистика институты @DataHub_KZ

Соңғы онжылдықтағы қазақстандық депозиттік ұйымдардағы депозиттің үлесінің динамикасын иллюстрацияда көрсетеміз. ҚР Ұлттық банкі дәл бүгін жаңа мәліметтерді жариялаған болатын. Айтпақшы, депозиттердің жалпы көлемі қазанның аяғына қарай 37,9 трлн тг жуықтады, оның 20,9 трлн жеке тұлғаларға тиесілі. @DataHub_KZ

🇰🇿 Бүгін Қазақстанда Ұлттық валюта күні атап өтілуде: биыл теңгеге 31 жыл толды. Сол себепті сіздерге осы тақырыпта аздаған ақпараттарды дайындадық: 📈ҚР депозиттердің барлық көлемінде теңгедегі салымдардың үлесі 2024 жылдың қазанына қарай кем дегенде 1997 жылдың соңынан бергі рекордтық деңгейге жетіп, 78,7%-ға жуықтады. Жеке тұлғалар бойынша бұл үлес 80,9%-ды құрап, осы уақыт ішіндегі ең жоғары көрсеткіш болып тұр. 👛 Ұлттық банк жүргізген сауалнамаларға сәйкес теңгенің қолма-қол жинақ түрінде сақталу көрсеткіші де артып келеді. Өткен айға қарай респонденттердің 93%-ның жинақ ақшасы ұлттық валютада сақталған. Бұл да 2016 жылдан бергі қолжетімді мәліметтердегі ең жоғары көрсеткіш. (Ескеретін маңызды жайт: дәл сол адамдардың шетел валютасында да қолма-қол жинақ ақшасы болуы мүмкін) 💳Қолма-қол ақша жайлы сөз қозғалғандықтан, айта кетейік:соңғы жылдары қазақстандық төлем карталары иелері ақшаны сирек шешіп алатын болған. Жалпы транзакциялар арасындағы ақшаны шешіп алу операцияларының үлесі 2019 жылғы 23,9%-дан 2023 жылы 2,1%-ға дейін төмендеген. Ең үлкен өзгеріс пандемия кезінде, 2020 жылы, байқалды. Ал биылғы үш тоқсан қорытындысы бойынша бұл көрсеткіш 1,9%-ды құрады. 🏧Айтпақшы, Қазақстанның өңірлері ішінде бір операция арқылы картадан шешілген ең үлкен орташа сома - Алматыда (шамамен 152 мың тг), ал ең төмені – Абай облысында (70 мың тг). Еліміз бойынша, орта есеппен алғанда, қаңтар-қыркүйек айларында бұл көрсеткіш, қазақстандық және шетелдік карталарды қоса алғанда, 103 мың тг шамасында болды. ҚР Ұлттық банкі деректері @DataHub_KZ

Ұялы байланыс қызметтерінің көлемі және олардың бағаның өсуіне түзетілген өзгеруі соңғы екі жылда осылай көрінді @DataHub_KZ

🤳🏼Қазақстандықтардың ұялы байланысқа жұмсауға дайындығы айтарлықтай төмендеп бара жатқан сияқты ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес 2024 жылғы қазанда халық тиісті қызметтер үшін 10,6 млрд теңге төледі, бұл ретте бұл қызметтердің нақты көлемі 2023 жылғы қазанмен салыстырғанда 39,5%-ға төмендеді. ❗️Кем дегенде 2011 жылдан бері кез келген ай үшін төмендеу қарқыны максималды болды, бірақ бұл жерде кішкене түсініктеме қажет. Нақты көлемдер бағаның өсу факторының әсерін қоспай есептеледі: долбарлап айтқанда, тауарларды немесе қызметтерді сатудың таза динамикасын олардың құнының өзгеруінің әсерінсіз бағалауға болады. Есептеу үшін белгілі бір сектордағы ресми баға индексі қолданылады, бұл жағдайда ол айтарлықтай жоғары болып шықты. Мәселен, статистика бюросының мәліметі бойынша, қазан айында ұялы байланыс қызметтері тұтынушылар үшін бірден 27% ж/ж қымбаттады және бұл кем дегенде 2011 жылдан бергі ең жоғары қарқын. 🔻Алайда, көріп отырғандарыңыздай, қымбаттау қарқыны нақты көлемнің төмендеу қарқынынан бәрібір де төмен. Яғни халық ұялы байланыс қызметтері үшін бір жыл бұрынғыға қарағанда тіпті номиналды түрде аз төледі: қазан айында -23,2% ж/ж болды, инфляцияны есепке алмағанда жылдық төмендеу қарқыны қыркүйекте де сондай болды. 🆙Халыққа емес, кәсіпорындар мен ұйымдарға көрсетілген байланыс қызметтерінің көрінісі сергектеу көрінеді. Қазан айында көлем шамамен 7 млрд теңгеге жетті, бұл өткен жылдың сол айымен салыстырғанда номиналды түрде 21,7%-ға өсті. Бір жыл ішінде заңды тұлғалар үшін ұялы байланыс бағасы өзгерген жоқ дерлік (ресми түрде +0,1%), яғни көрсетілген қызметтердің нақты көлемі де солай сияқты дерлік қатты өсті. ✔️Нәтижесінде ҚР-да көрсетілген ұялы байланыс қызметтері көлемінің жиынтық номиналды төмендеуі қазан айында 10% ж/ж құрады, сегменттегі бағалардың жалпы индексін ескергенде, нақты көлемдер 22,7%-ға төмендеді. Бұл күшті естілмеуі мүмкін, бірақ қыркүйекте бұл нақты құлдырау тіпті одан да көп болды – 26,5%. Динамик туралы кейбір деректерді төмендегі графиктен таба аласыз 👇🏼 @DataHub_KZ

Бөлшек сауда күрт алға жылжыды Қазанда бұл сектордағы ақшалай түсім көлемі 2,16 трлн тг асты, тіпті баға өзгерісін ескергеннің өзінде 2023 жылдың дәл сол айымен салыстырғанда 19,3%-ға көп. Соңғы он жылда, яғни 2015 жылдың басынан бері, жылдық қарқын қазіргі деңгейден тек екі рет жоғары болды – 2023 жылдың қаңтарында және 2021 жылдың сәуірінде: бұл пандемия мен қаңтардағы оқиғалардан әсерінен болған төмен базадан кейінгі қалпына келу сипатындағы өсуі еді. Алайда қазір ешқандай төмен база туралы айтудың қажеті жоқ, 2023 жылдың қазанында да өсім байқалды. Жалпы ақшалай түсімнің 37%-дан астамы, яғни 802 млрд тг, қазіргі таңда Алматыға тиесілі. Өсімге ең көп үлес қосқан да дәл осы қала болып тұр. Мегаполистегі жылдық өсім бағалардың өсуімен есептегенде 31%-ға жетті, бұл жерде де төмен база әсері жоқ. Алматылық сатушылардың ақшалай түсімінің негізгі бөлігі азық-түлікке жатпайтын тауарлар есебінен қалыптасқан – 588 млрд тг. Бағалар өзгерісін ескергеннің өзінде өсім жылдан жылға шамамен 40%-ды құрайды. Алматылық оқырмандар, мойындаңыздаршы, бұл тауарларды сіздер сатып алдыңыздар ма әлде сауда саласы кенеттен көлеңкеден шықты ма? 🙃 @DataHub_KZ