DATA HUB Қазақша

🕌Қазақстанда мешіттердің іске қосылуы жанданды 2025 жылы барлығы 20 мешіт пайдалануға берілді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 54%-ға көп. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес, соңғы рет бұдан елеулі мешіт саны 2015 жылы тіркелді— 24 бірлік. 👉🏻Жинақталған тарихи бақылаулар соңғы уақытта мешіттерді пайдалануға енгізудің аздап жандануын байқауға мүмкіндік береді. Мәселен, 2021-2025 жылдардың орташа мәні бұдан бұрынғы бес жылдық кезеңнің ұқсас көрсеткішінен екі есе дерлік асып түседі — 8,8 бірлікпен салыстырғанда 17,4. Сонымен қатар, әр жылдары енгізілген мешіттердің бір-бірінен қалай ерекшеленетінін тікелей бағалау мүмкін емес, өйткені олардың сыйымдылығы туралы ақпарат жарияланбайды. Бірақ жанама салыстыру мүмкіндігі жаңа храмдардың нақты құны туралы қолжетімді ақпарат береді. Сонымен, бізде не бар? 💰2025 жылы ақшалай көрсеткіш номиналды түрде ж/ж үш есеге, 12,6 млрд теңгеге дейін өсті. Алайда, бұл рекорд емес. Мысалы, 2022 жылы әлдеқайда көп болды, 118,8 млрд теңге. Бұл ретте аталған соманың 97%-ы, 114,9 млрд теңге, сол кезде бір Астанаға тиесілі болды, онда Орталық Азиядағы ең ірі мешіт ретінде белгілі бас қалалық мешіт ашылды. Қазір пайдалануға енгізілген мешіттердің саны және олардың нақты құны бойынша Қызылорда облысы көшбасшы болып отыр — 11 мешіт, 9,7 млрд теңге. Өңір осындай мәртебені екі жыл қатарынан сақтап келеді, ал 2021 жылға дейін бұл өңірде мешіттер пайдалануға енгізілмеді дерлік. Қызылорда облысынан басқа, 2025 жылы тағы төрт облыста: Батыс Қазақстан, Ақтөбе, Жамбыл, Ақмола облыстарында мешіттер пайдалануға берілді. @DataHub_KZ

Қолма-қол долларға таза сұраныс төрт жылдағы ең жоғары деңгейге жетті 2025 жылдың желтоқсанында айырбастау пункттеріндегі қолма-қол доллар сату көлемі сатып алудан 322,8 млрд теңгеге асып түсті. Номиналды есептеулер бойынша бұл бір ай бұрынғы деңгейден 38%…

Қолма-қол долларға таза сұраныс төрт жылдағы ең жоғары деңгейге жетті 2025 жылдың желтоқсанында айырбастау пункттеріндегі қолма-қол доллар сату көлемі сатып алудан 322,8 млрд теңгегеасып түсті. Номиналды есептеулер бойынша бұл бір ай бұрынғы деңгейден 38%-ға, 2024 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда 83%-ға жоғары, 2021 жылдың желтоқсанынан бергі кез келген ай үшін ең жоғары мән болып отыр. Бұл төрт жылдық ең жоғары деңгей номиналды есептеуде (2021 жылдың желтоқсанында сол уақыттағы бағамен 378,4 млрд теңге болған) және орташа айлық бағам бойынша доллармен есептегенде де, сондай-ақ инфляцияны ескерген ұлттық валютадағы есептеулерде де теңгемен тіркеліп отыр. Дегенмен, соңғы жағдайда рекорд соншалықты әсерлі болмауы мүмкін: салыстырмалы бағадағы қазіргі нәтиже 2022 жылдың желтоқсанындағы көрсеткіштен сәл ғана жоғары, ал доллармен есептегенде айырмашылық айқын ($631 млн-ға қарсы $503 млн). Мұның басты себебі - осы кезеңдегі жинақталған инфляция орташа айлық доллар бағамындағы айырмашылықтан едәуір жоғары болуы. Ұлттық валютамыздың құбылмалылығына байланысты доллар бағамындағы айырма онша үлкен болмады. 2025 жылдың желтоқсанында теңге нығайып, АҚШ долларының орташа бағамы 511,46 теңге деңгейінде қалыптасты. Салыстыру үшін: қарашада бұл көрсеткіш 522,72 теңге, ал қазанда 539,92 теңге болған. Қазіргі көрсеткіші қолайлы болғандықтан болар, қазақстандықтарды доллар сатып алу үшін айырбастау пункттеріне баруға ынталандырғаны анық (бұл күтілетін жағдай). ҚР Ұлттық Банкі деректері @DataHub_KZ

@DataHub_KZ

💼 2025 жылы зейнетақы активтерінің кірістілігі инфляциядан қалып қойды БЖЗҚ сайтында жарияланған желтоқсандағы инвестициялық қызметке шолу көрсеткендей, өткен жыл аяқталғаннан кейін ҚРҰБ басқаруындағы зейнетақы активтерінің кірістілігі инфляция деңгейінен төмен қалыптасты — 7,43% және 12,3%. Мұндай жағдай салыстырмалы түрде сирек болады. Соңғы он жыл ішінде толық жылдың нәтижелері бойынша кірістілік инфляциядан үш рет қана ұтылды: 2016 жылы (7,95% және 8,5%), 2022 жылы (6,55% және 20,3%) және дәл қазір 2025 жылдың қорытындысы бойынша. ☝️Алайда мұнда бір сәтке назар аудару керек. Күнтізбелік жылдың қорытындысы шығарылатын инвестициялық қызметтің желтоқсан айындағы шолуында мынадай түсініктеме бар: "...инвестициялық кірістің мөлшерін объективті талдауды ұзақ уақытқа жасаған жөн". Мұндай ескертпе 2025 жылдың алғашқы айларында тіркелген жыл басынан бергі кезеңдердегі жинақталған теріс кірістілік аясында тұрақты шолуларда пайда болды. Желтоқсанға дейін, яғни жыл қорытындысы шыққанға дейін бұл тұжырым басқаша аяқталды. Бұрын ұзақтығы "кем дегенде бір жыл" кезеңін бағалау ұсынылды. Ағымдағы шолуда сонымен қатар 2025 жылы ҚРҰБ басқаратын зейнетақы активтерінің кірістілігіне екі негізгі себеп теріс әсер еткені түсіндіріледі: 🔸теңгенің АҚШ долларына қатысты 525,11 теңгеден 505,53 теңгеге дейін нығаюы салдарынан теріс бағамдық қайта бағалау; 🔸инфляция мен инфляциялық күтулердің өсуі аясында олардың кірістілігінің артуына байланысты ҚР Қаржы министрлігінің МБҚ нарықтық құнының төмендеуі. ҚРҰБ сенімгерлік басқаруында жиынтық зейнетақы активтерінің 99,6%-ы орналасқан (ЖБМЗЖ есепке алмағанда) — 25,2 трлн теңгенің 25,1 трлн теңгесі. Реттеушімен қамтамасыз етілген инвестициялық табыс 2025 жылы 1,77 трлн теңгені құрады. 🖇2025 жылдың қорытындысы бойынша бақылауында салыстырмалы түрде азырақ сома бар қалған бес басқарушының зейнетақы активтерінің кірістілігінің көрсеткіші ҚРҰБ-ға қарағанда жоғары болды. Бұл ретте олардың біреуі ғана инфляциядан асатын кірістілікті қамтамасыз ете алды. @DataHub_KZ

❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені бұрынғы деңгейде қалдырды –18% @DataHub_KZ

❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені бұрынғы деңгейде қалдырды –18% @DataHub_KZ

Соңғы жеті жылда дәретхана қағазы өндірісі мен импортының қалай өзгергені графикте көрсетілген @DataHub_KZ

🧻🥺Қазақстан өзін дәретхана қағазымен әлдеқайда төмен деңгейде қамтамасыз етіп отыр — ресми статистика Қаңтар-қараша айларында дәретхана қағазының жалпы ресурстарының тек 44%-ы ғана отандық өндіріс есебінен қамтамасыз етілген — 59,3 мың тоннадан 26 мың тонна. Жылдық мәнде өз-өзін қамтамасыз ету деңгейі 20 п.т. төмендеп, кем дегенде 2019 жылдан бергі ең төменгі көрсеткішке жетті. Бұл деректермен алдын ала ҚР СЖРА ҰСБ бөлісіп отыр. Көрсеткіште, күрт төмендемей тұрып, жылдық ауытқулар байқалмаған. Алдыңғы алты жылдың ішінде салыстырмалы түрде тұрақты болды, орташа мәні — 65% (11 айлық кезең салыстырылған). 📉2025 жылы қалыптасқан жағдайдың ерекше екенін ай сайынғы деректер де растайды. Қаңтардан қарашаға дейін дәретхана қағазы ресурстарындағы өндірістің үлесі, ақпанды қоспағанда, 50%-дан төмен деңгейді ұстап тұрды. Бұған дейін мұндай жағдай байқалмаған. Осылайша,жылдың басында байқалған қағаз гигиеналық өнімдер бойынша өзін-өзі қамтамасыз ету деңгейінің төмендеу үрдісі жыл соңына қарай бекіді. Дегенмен бұл көрсеткішті шартты деп қараған жөн. Себебі пайыздық қатынас есептелетін ресурстарға тек өндіріс пен импорт кіреді. Мұндай тәсіл қоймада жиналып тұрған қорларды есепке алмайды. Ал негізінде шынайы өмірде барлық тауар бірден тұтынушыға сатылмайды, белгілі бір уақыт сақталады. Дәретхана қағазы да солардың қатарында — оны қоймада ұзақ уақыт сақтауға болады. 🧮Айта кету керек, өндіріс үлесінің айтарлықтай төмендеуі жалпы ресурстар көлемінің өсуі аясында орын алып отыр. 2024 жылдың қаңтар-қарашасына қарағанда 33%-ға артқан. Бұл өсім импорттың екі еседен астам ұлғаюымен және өндірістің 11%-ға төмендеуімен байланысты болды. Назар аударарлық жайт: дәретхана қағазын сатушы басты шет мемлекет әлі де Ресей болып отыр — сандық импорттағы РФ үлесі 90%-дан асады. Ал Қазақстан ішінде жалпы көлемнің 70%-ын қамтамасыз ететін негізгі жеткізуші — Алматы. Дегенмен, өндірістің төмендеуіне қала айтарлықтай әсер еткен жоқ. Негізгі теріс динамика Алматы облысына, нақтырақ айтқанда, оның құрамындағы Қарасай ауданына тиесілі. Сондай-ақ отандық дәретхана қағазы экспортқа мүлдем шығарылмайды деуге болады: өндірілген көлемнің басым бөлігі дәстүрлі түрде ел ішінде қалады. 🧐Қорытындылай келе, ішкі нарыққа жаңа партиядағы дәретхана қағазының келуінің өсімі толығымен импорт есебінен қамтамасыз етіліп отыр деуге болады. Алайда импорттың не себепті өскенін нақты айту қиын, себебі импорттаушылар мен сауда кәсіпорындарының қоймаларындағы қалдықтар туралы ресми деректер жоқ. @DataHub_KZ

Графикте ескерілген тиісу жағдайларының ауқымын бағалауға болады @DataHub_KZ

🫢Тиісу құқық бұзушылық статистикасына жиі енуде 2025 жылы "Қоғамдық орындарда тиісу" ҚР ӘҚБтК-нің 449-бабы бойынша құқық бұзушылықтарды тіркеу норманың өзі 2015 жылғы 1 қаңтарда пайда болған кезден бастап шарықтау шегіне жетті* — 115,9 мың жағдай. Өткен жылмен салыстырғанда өсім 29%-ды құрады. Мұндай деректерді ҚР БП Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитеті береді. ☝️Атап айтқанда, әңгіме қызметтерді (бал ашу, жезөкшелік, тауарларды сату және т.б.) күштеп таңу, сондай-ақ қайыр сұрау туралы болып отыр. Және міндетті түрде — қоғамдық орындарда. Бұл көшелер, алаңдар, дүкен бөлмелері, вокзалдардың ғимараттары мен перрондары, қоғамдық көлік болуы мүмкін... — толық тізіммен сілтеме бойынша танысуға болады. ҚР ӘҚБтК-нің 449-бабы бойынша ескерілген құқық бұзушылықтардың жарылғыш қарқыны бұрын да артқан. 2015 жылдан бастап мұндай жағдай он реттен жеті рет орын алды, орта есеппен секіріс ж/ж +37% құрады. Алайда дәл 2025 жылы бұл көрсеткіш жүз мыңдық белгіден аттады (графикті қараңыз). 👀Өткен жылы қоғамдық орындарда тиісу туралы барлығы 115,6 мың әкімшілік іс қаралды, оның 440-ы ғана тоқтатылды. Көбінесе жаза ретінде ескерту қолданылды (111,4 мың іс), ал айыппұлдар әлдеқайда сирек орын алды (3,4 мың). Сондықтан салынған ақшалай өндіріп алулардың жалпы сомасы салыстырмалы түрде қарапайым болып көрінеді — 56,3 млн теңге, оның 25,7 млн теңгесі өндірілді. Сонымен қатар, бірлі-жарым жағдайларды қарастыру қорытындысы бойынша қамауға алу (146), ҚР шегінен шығару (120) және қоғамдық жұмыстар (3) жазалары қолданылды. Барлығы 115,1 мың адам жауапқа тартылды, олардың ішінде 1,6 мың шетелдік азаматтар және 67 кәмелетке толмағандар. 👮‍♂️📸ІІМ атап өткендей, құқық бұзушыларды, атап айтқанда қайыр сұраушыларды СОО аумақтарын, базарларды, храмдар мен вокзалдарды, яғни олар жиі пайда болатын жерлерді күнделікті патрульдеу арқылы анықтауға болады. Аталған орындар бейнебақылаумен, оның ішінде «Сергек» жүйелерімен қамтылған. *2015 жылғы 1 қаңтарда Қазақстанда Әкімшілік құқық бұзушылық туралы жаңа Кодекс қолданысқа енді @DataHub_KZ

Қазақстанға жылқы етінің импорты екі есеге артты 2025 жылдың 11 айының қорытындысы бойынша елімізге 3,8 мың тонна жылқы еті $10,7 млн көлеміндегі сомаға импортталған. Бұл көрсеткіштер өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда көлемі жағынан 100%-ға, ал ақшалай…