DATA HUB Қазақша

ҚР-да көппәтерлі үйлерді іске қосу жылдам қарыштауда 2024 ж. тамызда осы типтес 265 жаңа ғимарат пайдалануға берілді, бұл 2023 жылғы тамыздағыдан екі есе көп. Бұл көрсеткіш кемі соңғы он жылдағы кез келген тамыз айының ішінде осы жолы ғана осылай өте жоғары болып отыр. Бұған көктемде тасқыннан зардап шеккен БҚО-ның басты үлес қосқанын айтпақ керек. Мұнда 87 көппәтерлі үй қосылып, бұл аймақ үшін тағы да рекорд болды. Әрі тек тамыз айы үшін ғана емес, жалпы сол онжылдықтың кез келген айы үшін рекорд болды. Ал, жыл басынан бергі жалпы көрсеткіштерді қайтпек керек? Бүкіл ҚР деңгейі бойынша алсақ, олар кем дегенде 2014 жылдан бері кезең ішінде тағы жоғары болып отыр. 1151 жаңа көппәтерлі үй пайдалануға берілді, ж/ж өсім 46%-ды құрады. Мұнда Алматы бәрінен озып тұр: 8 айдың ішінде 207 үй берілді. Өздеріңіз түсініп отырғандай, бұл кезең үшін тағы да барынша жоғары болып отыр. Ал, бұл жолы не кеміді, ол – жаңа көппәтерлі үйлердің орташа ауданы. 2024 ж. қаңтар-тамыз айларында ол 5,6 мың шаршы метрді құрады, бұл кемі он жыл кезең ішіндегі үшін ең төменгі көрсеткіш болды. ҚР СЖРА ҰСБ деректері @DataHub_KZ

Ал енді маңызды қызықты жаңалықтарға көшейік. Статистика бюросы көрпе жасау өндірісінің көлемі жайлы ақпарат жариялай бастады. ҚР СЖРА ҰСБ-ның өнеркәсіп өндірісінің толық статистикасында «Әр түрлі өлшемдегі мамықтан немесе қауырсыннан жасалған ұлттық көрпелер, көрпешелер» санатындағы тауарлардың өндірілген саны туралы мәліметтер шығатын болыпты. Қазіргі уақытта шілде мен тамыз айларына арналған мәліметтер қолжетімді. Заңды тұлғаларды да, жеке кәсіпкерлерді де қамтуы тиіс ресми деректерге сәйкес, екі айда да 1,2 мың бұйым өндірілген, олардың шамамен 0,5 мыңы екі айда да бір қалаға тиесілі – Қызылордаға. Қызылордадан басқа елеулі көлемде Шымкентте де тігіледі – шілдеде де, тамызда да статистикаға 0,2 мың дана өнім тіркелген. Ал Алматыда, мысалға, көрпе тігілмейді (немесе ресми статистика бұл туралы әлі білмейді 😉) @DataHub_KZ

Қытай тақырыбын жалғай түссек: ҚР-да тіркелген ҚХР компанияларының саны күрт өсті 1 қыркүйекте Қазақстанда қытайлық меншік иелері бар заңды тұлғалары мен филиалдар саны 4674 болды, бұл 1 тамыздағыға қарағанда 150 бірлікке көп. Бір айдағы өсім кем дегенде 2022 жылдың басынан бері ең қуатты болды. Осы уақыт ішінде ай нәтижесі бойынша тіркелген ұйымдардың саны тек бір рет қана 2023 жылғы қарашада кеміді. 2024 жылы өсім қарқындап артып келеді. Қазір тіркелген ұйымдардың тек үштен екісінің (3062 бірлік) ғана жұмыс істеп тұрғаны рас. Екінші жағынан, Қытайға тиесілі жұмыс істеп тұрған компаниялардың саны бір ай ішінде 122 компанияға артты. Серіктес елдердің бірде-бірі тамыз айында дәл мұндай нәтижеге қол жеткізбеді, ал жұмыс істеп тұрған компаниялардың жалпы саны бір ай ішінде 221 данаға қысқарды. Динамиканың қатты бәсеңдеуіне РФ-ның көрсеткіштері себеп болып отыр (жұмыс істеп тұрған компаниялардың саны бір ай ішінде 138-ге қысқарды). Сонымен қатар РФ-ға тиесілі тіркелген ұйымдардың саны тағы да кеміді (-31 дана). ҚР СЖРА ҰСБ деректері @DataHub_KZ

Қытайдан әкелінген тауар импортының динамикасы @DataHub_KZ

Қытайдан импорт қарқыны пандемия кезіндегідей төмендеп барады. Оған себеп – вейптер, ойыншықтар мен желдік генераторлар 2024 ж. қаңтар-шілде айларында ҚХР-дан ҚР-ға әкелінген өнім көлемі 8,1 млрд долларға бағаланды, бұл 2023 жылғы сол айдағы көрсеткіштен 7,5%-ға кем. Жылдың 7 айының нәтижелері бойынша коронавирус жайлаған 2020 жылдан бері мұндай құлдырау алғаш рет байқалып отыр, қазіргі қарқыны одан да қатты. Мұндай олқылықтың орын алуына не себеп? ⚡️ Электр генераторлар санаты, әсіресе желдік генераторлар санаты бойынша айтарлықтай төмендеді. Егер 2023 жылғы қаңтар-тамыз айларында 135,1 млн доллар сомаға 546 желдік генераторлар әкелсек, ал қазір 21,5 млн долларға 212 дана әкелдік. 👡 «Табаны мен үсті резеңкеден немесе пластмассадан жасалған аяқ киім» импорты да (су өткізбейтіннен басқа) 137,6 млн-нан 48,6 млн-ға дейін едәуір азайды. 19,5 млн дана аяқ киімнің орнына «бар болғаны» 6,8 млн ғана әкелінді. Мұнша пластик тәпішкенің бізге не керегі бар деп таңғалуыңыз да бек мүмкін, әйткенмен бұл санатқа жасанды былғарының да кіретінін ұмытпаңыз. 😮‍💨«Жанбайтын иіскеуге арналған» никотин өнімдерінің де импорты мүлдем азайды. Әдетте бұларға вейптер мен сол сияқты тауарлар жатады: 88,6 млн доллар еді, енді 3,4 млн доллар болды. Оның себебі де айқын, биыл электронды шылымға тыйым салынды, сондықтан қазір оларды заңды түрде әкелуге болмайды. Ал бұрынғы көлемін түсіндіру үшін мысал келтіре кетейік: 2023 ж. шілдеде бұл санаттағылар барлық Қытай импортының ішіндегі ең ірісі саналатын, тіпті көлік импортын да базып озған болатын. Жалпы құлдыраудың жартысына жуығы аталған «антилидерлердің» үштігіне тиесілі, бірақ сатыпалымы қатты азайған басқа да тауарлар бар. 🧸Мысалы, Қазақстан тұтынушыларының ҚХР-ның түрлі ойыншықтарына деген қызығушылығы да жоғалып бара жатқан сыңайлы. Не болса да, көлік модельдерінен бастап үш дөңгелекті велосипедтерге дейін кіретін ірі санаттағы жалпы импорт 114,3 млн доллардан 40,7 млн долларға дейін бір-ақ түсті. Мысалға алсақ, былтыр 21 млн дана (!) жануарлар түріндегі жұмсақ ойыншықтар әкелінсе, биыл 3 млн-ға жуық әкелінген. Қорыта айтқанда, Қытай импортының төмендеуі биыл барлық серіктес елдер бойынша да айтарлықтай байқалып отыр. Дегенмен ҚХР бәрібір біздің ең негізгі жеткізушіміз болып қала бермек. Шығыс көршіні есепке алмағанда, Қазақстан импорты биыл төмендеп кетті, демек, Қытайдың үлесі іс жүзінде былтырғы күйінше қалды. Біз тауар үшін шетелге беріп отырған әрбір төртінші доллар әлі де ҚХР-ға кетіп отыр. ҚР СЖРА ҰСБ, ҚМ МКК деректері @DataHub_KZ

🚘Қазақстанда жеңіл автокөліктерді есепке қою жиілеп барады Шілде айының қорытындысы бойынша жалпы тіркеулер саны 144,2 мың бірлікті құрады. Бұл өткен аймен салыстырғанда 19,3%-ға жоғары және 2023 ж. соңынан бергі ең жоғары көрсеткіш. Шетелдік ТҚ легализациялау науқаны аяқталғанына (қабылданған өтінімдер 2023 ж. 31 желтоқсанына дейін қаралды) жарты жылдан астам уақыт өтті, бірақ жеңіл көліктерді тіркеу көрсеткіші ақырындап баяулап бара жатыр. Осы шілдедегі мәні өткен жылмен салыстырғанда 8,4%-ға төмен, десе де, 2023 ж. орташа деңгейімен шамалас – 145,8 мың бірлік. Жалпы алғанда, жыл басынан бері 923,2 мың жеңіл көлік тіркелді, егер 2023 ж. жеті айындағы жоғары база (1 млн бірлік) болмаса, бұл 13 жылдағы ең жоғары көрсеткіш болуы мүмкін еді. Салыстырыңыз: 2022 ж. қаңтар-шілде айларында 600 мың тіркеу болды. 2024 ж. көрсеткіштің жоғары болуының себебі ретінде барлық шетелдік ТҚ жаңа заңнама бойынша тіркеуге алынуы мен нарықтың жандануын айтып өтуге болады. ҚР СЖРА ҰСБ деректері @DataHub_KZ

Алматылықтардың ойын-сауыққа жұмсайтын орташа шығыны Қазақстан бойынша жалпы көрсеткіштен екі есе асып түсті 🎭 2024 жылдың II тоқсанында қала тұрғындарының бір адамға шаққандағы бос уақытты өткізу және мәдени қызметтерге жұмсаған орташа шығыны 8,6 мың тг құрады, бұл Қазақстан бойынша орташа деңгейден 2,4 есе көп. Қарағанды облысында да шамамен осындай көрсеткіш (8,6 мың тг), ал Астана тұрғындарын алматылықтар көрсеткіш бойынша төрт біріне басып озды: елордада жан басына шаққандағы орташа деңгей - 7 мың тг. Ал Абай облысының тұрғындары бос уақытында бәрінен азырақ шығындалған – бір адамға небәрі 916 тг. 👩🏻‍⚕️Тағы бір байқағанымыз: алматылықтар тек ойын-сауыққа ғана емес, денсаулыққа да көп шығындалады. Сәуір-маусым айларында денсаулық сақтау қызметтеріне жұмсалған шығын жан басына шаққанда 8,1 мың тг құрады. Бұл да ҚР бойынша орташа деңгейден екі есе көп болды. Алматылықтардан кейінгі орындарда ШҚО мен Астана тұрғындары тұр (әрқайсысында 5,5 мың тг). Ал медицинаға бәрінен азырақ шығындалған - Шымкент тұрғындары (1,7 мың тг). Әртүрлі аймақтардың тұрғындарының шығындары туралы тағы бірнеше дерек суретте көрсетілген. ҚР СЖРА ҰСБ мәліметтері @DataHub_KZ

Қазақстанда ұялы байланыс шығындары айтарлықтай қысқарды Тамыз айында көрсетілген ұялы байланыс қызметтерінің көлемі 18,8 млрд теңгені құрады. Номиналды түрде, яғни тарифтердің өсуіне түзетусіз, бұл 2023 жылғы сол аймен салыстырғанда 10,6% кем. Инфляцияны ескерер болсақ, қызметтерінің көлемі одан да қатты төмендеді – 21,3% кем. 8,5 жылдың ішінде мұндай қатты қарқын алғаш рет сезіліп отыр. Іс жүзінде бұған таңқалудың қажет жоқ, өйткені соңғы кезде ұялы байланыс бағасы шарықтап барады. Тамыз айының өзінде ол 20,9% (ж/ж) өсті. Күткеніміздей, сегіз айдағы нәтиже де тым нашар – 156,8 млрд теңге. Салыстырымды бағамен ол былтырғы жылы 11,5%, ағымдағы бағамен – 2,6% жоғалтып отыр. Иә, жылға шаққанда, нақты шығындар тамыз айында қатты түссе түскен болар. Бірақ басқа жеті айдың нәтижелері бойынша да кемігенін түсінген абзал. Жалпы, төмендеу үрдісі 2022 жылдан бері белең алып келеді. ҚР СЖРА ҰСБ мәліметтері @DataHub_KZ