DATA HUB Қазақша

Бүгін – Халықаралық әйелдер күні, сондықтан осыған орай – Қазақстан әйелдері туралы аздап қызықты деректер: 👧🏻Осы ғасырда туылғандардың есімдерінің арасындағы ең танымал бестік - Аружан, Айзере, Айша, Айару және Амина. Мұндай бойжеткендер мен қыздардың жалпы саны – 317,4 мың адам. Шамамен алынған есептеулер бойынша топ-5 қатарындағы есімді осы уақыт ішінде туылған қазақстандықтардың 8%-ы иеленді. 👵🏼2023 жылғы мәліметтер бойынша, әйелдердің туу кезіндегі күтілетін өмір сүру ұзақтығы 79 жылдан асады. Ғасырдың басынан бері көрсеткіш 8 жылға жуық өсті, қазір ең жоғары көрсеткіш Алматы мен Астанада. 👩🏽‍🎓ХХІ ғасырда жоғары оқу орнын бітірген түлектердің арасында әйелдер жыл сайын еркектерге қарағанда көбірек, үлесі 60%-ға дейін жететін кездер болады. 👰🏽2023 жылғы мәліметтер бойынша неке қиюдың ең жиі тіркелетін жасы - 20-24 жас. Өңірлер бойынша қарасақ, осы жастағы қыздардың ең көп шоғырлануы 2024 жылдың басындағы жағдай бойынша Алматыда (7,2%). Қалыңдықтар қаласы ма? 😉 Datahub оқырман аруларын мерекелерімен құттықтайды және тек жағымды көрсеткіштерді тілейді! ҚР СЖРА ҰСБ деректері @DataHub_KZ

❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 16,5 %-ға дейін көтерді @DataHUB_KZ

❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 16,5 %-ға дейін көтерді @DataHUB_KZ

Қанттың бағасы шарықтап кетті 25 ақпан мен 4 наурыз аралығында ҚР бойынша құмшекердің бағасы 1,4%-ға өсті. Мұндай апта сайынғы қымбаттау сирек кездеседі: соңғы рет дәл осындай көрсеткіш 2024 жылдың сәуірінде тіркелген еді, ал оған дейін – 2022 жылдың тамызында. Қалалар бойынша ең жоғары өсім Өскемен, Павлодар, Петропавлқалаларында байқалды – бір аптада +3,4%. Жалпы алғанда ҚР-да қолжетімді тазартылған қанттың басым бөлігі шетелден, негізінен, РФ-дан әкелінеді. 2024 жылдың қорытындысы бойынша ресурстағы қазақстандық өнімнің үлесі - 26%. Әрі бұл - кейде отандық өндірушілер шағымданатын көлеңкелі импортты қоспағандағы көрсеткіш. Айта кетерлігі, 2024 жылдың екінші жартысында қант бағасы тұтынушылар үшін өcпеді, дегенмен, өндірістің төмендеуіне қарамастан, экспорт пен реэкспорт көлемі күрт артқан болатын. Бұл үрдіс осы жылы сақталды ма, әзірге белгісіз. Бірақ қант бағасы қаңтардың ортасынан бастап өсе бастады және қазір қатарынан жетінші апта бойы қымбаттап келеді. ҚР СЖРА ҰСБ деректері @DataHub_KZ

Ал мынау – соңғы жылдардағы динамикамен уәде етілген график @DataHub_KZ

...Тағы да денсаулыққа жұмсалатын шығындар туралы: БЖЗҚ-дан емделуге қаражат шешіп алу әрекеті қайтадан жиілей түсті БЖЗҚ деректеріне сәйкес, ақпан айында жалпы сомасы шамамен 33 млрд теңгеге емделу мақсатында зейнетақы жинақтарын біржолғы төлеуге 32 мыңнан астам өтінім орындалды. Ақшалай мәндегі қазіргі көлемдер қаңтардағыдан 9%-ға жоғары, тіпті желтоқсандағы өсімнен де жоғары (бірақ номиналды түрде небәрі 0,3%-ға ғана). Бұл ретте дәл сол желтоқсаннан бері көрсеткіштер алдыңғы айлардың мәндерінен едәуір көбірек болып қалуда, оны келесі жазбадағы графиктен анық көруге болады. Жалпы соманың ішінен негізгі жиым дәстүрлі түрде стоматологтардың қызметіне тиесілі (ақпан айында 32,7 млрд теңге/31,8 мың өтінім). Жазда қаражатты пайдаланудың бұл түрін алдымен уақытша тоқтатқысы келіп, содан кейін процедураның өзін қиындатқысы келгенін еске түсіруге болады. Зейнетақы жинақтарын емделу үшін пайдалану ережелеріне өзгертулердің соңғы жария қолжетімді жобасы желтоқсан айының соңында ұсынылды, бірақ әзірге қолданыстағы редакцияда ешқандай өзгеріс жоқ. Жалпы мағынада реформаның идеясы - төлемдердің ашықтығына қол жеткізу: суреттерді ұсыну сияқты қойылатын талаптар алаяқтыққа қарсы тұру үшін қажет. 🏡Жарайды, зейнетақы төлемдері туралы әңгіме қозғалғандықтан, тұрғын үйге төлемдер не болып жатыр екен? Ақпан айында орындалған өтініштердің саны қаңтармен салыстырғанда 18%-ға төмендеп, 48,6 мың бірлікті құрады. Сома а/а 11%-ға, 43,2 млрд теңгеге дейін азайды. Бір жағынан, бұл қазан айынан бергі ең төменгі көрсеткіш, бірақ екінші жағынан, көлемдер әлі де шілдеден бері бақылап келе жатқан жоғары деңгейлерде қалуда. БЖЗҚ деректері, есептеулер ЖТС қоспағандағы сомалар бойынша @DataHub_KZ

Тіс дәрігерлерінің кірістері туралы толығырақ ақпаратты графиктен көре аласыздар. @DataHub_KZ

Тіс дәрігерлері жыл қорытындысы бойынша рекордтық табысы туралы есеп берді 2024 жылы 209,9 млрд теңгеге* стоматологиялық қызметтер көрсетілген. Өткен жылмен салыстырғанда көрсеткіш номиналды түрде 1,5 есеге артып, кем дегенде соңғы бес жылдағы рекордты жаңартты. Тіс дәрігерлерінің кірісінің күрт өсуі соңғы төрт жылдың негізгі ерекшелігіне айналды, 2023 жылды қоспағанда. 2021 және 2022 жылдардың қорытындысы бойынша олардың табысы жылдан жылға екі есеге жуық өсті. Бірінші серпілістің негізгі себебі жеткіліктілік шектерін ескере отырып, зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алу рұқсаты болса, екіншісіне осы шектердің артуы әсер етті. 2024 жылы бұл көрсеткішке зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алуға шектеу енгізу туралы ұсыныстар мен жұмыс істейтін зейнеткерлерге бюджеттен төлемдерді тоқтату бастамалары ықпал етті. Бұл ұсыныстардың ешқайсысы жүзеге аспаса да, зейнетақы жинақтарын алудың қорытынды көлеміне қарағанда қазақстандықтарды шынымен қорқытқан сыңайлы. Айта кету керек, аталған уақытта стоматологиялық қызметтердің жалпы көлемінде халық қаражаты басым болды (орташа үлесі – 80%). Екінші жағынан, стоматологиялық қызметтердің көлемінің өсуіне олардың қымбаттауы да әсер етуде. 2021-2024 жылдар аралығында олардың құны жылына орта есеппен 11,5%-ға өсіп отырды. Ал ең жоғары қарқын 2022 жылы тіркелді – 18,3%. *Мемлекет пен кәсіпорындар қаражаты есебінен көрсетілген қызметтер көлемі, ҚҚС-сыз көрсетілген; халық қаражаты есебінен – ҚҚС-ты ескере отырып ҚР СЖРА ҰСБ деректері @DataHub_KZ

Айтпақшы, соңғы 12 айдағы теңге бағамының динамикасы графикте осылай көрінеді. @DataHub_KZ

Теңгенің долларға бір айдағы нығаюы 2022 жылдың мамыр айынан бері ең елеулі болып шықты Өткен айдың қорытындысы бойынша доллардың ресми бағамы 3,7%-ға – 1 ақпандағы 518,4 теңгеден 1 наурыздағы 499,22 теңгеге дейін – төмендеді. Ұлттық валютаның нығаюының қарқыны теңге бір айда бірден 7,1% қосқан 2022 жылдың мамырынан бері (ол кезде, айтпақшы, қысқа уақытқа ғана) ең елеулі болды. 😔Қазір теңге бағамы қатарынан екінші айдың қорытындысы бойынша өсіп келеді, алайда, өкінішке орай, күздің аяғында күрт әлсіреу алдындағы қарашаның көп бөлігімен салыстырғанда әлі де тартымсыз болып қала беруде. Қаңтар айының барысында, естеріңізге сала кетейік, бағам 530 теңгеден жоғары белгіге жетіп үлгерді, ал ақпан айының ортасында бір доллар үшін 500 теңгеден төмен деңгейге оралды. Ол кезде ҰЭМ бұл үрдіс Ресей Федерациясына қатысты санкциялардан кейінгі алдыңғы секірістен кейін «іргелі» мәндерге қайта оралу деп санайды деп түсіндірді. (Сонымен бірге, теңге қазір долларға қатысты рубль нығайғандай нығайғамағанын және нәтижесінде Ресей валютасының қазақстандық валютаға қатысты бағамы бір айда 1 ақпандағы 5,27 теңгеден 1 наурыздағы 5,64 теңгеге дейін өскенін атап өтуге болады). Ақпан айындағы ауытқулардың фонын түсіну үшін Ұлттық Банктің валюта нарығындағы әрекеттері туралы тағы да мәлімет береміз. Кешкі хабарламада реттеуші ақпан айында Ұлттық қордан трансферттерді қамтамасыз ету үшін валюта сатылымы $600 млн-ға жетіп, қаңтардағы 850 млн-нан төмендегенін атап өтті. Қазақстандық алтын өндіруші кәсіпорындардан алтын сатып алуға теңге эмиссиясының баламасында валютаны сатуды көздейтін жаңа «тепе-теңдік тетігі» шеңберінде тағы 494 млн долларға жуық сатылды. Бұл мәнді біз шамалап атаймыз – мұндай сома орташа айлық бағамға сүйене отырып, реттеуші көрсеткен 250 миллиард теңгені стерилдеу үшін қажет болуы мүмкін еді. БЖЗҚ үшін валюта сатып алынбаған сияқты: қалай болғанда да, Ұлттық банк мұны жоспарламады, ал қазір бұл тәжірибеге наурыз айында қайта оралатынын айтады. Осылайша, ақпан айында ҚР ҰБ тарапынан таза сатылым қаңтардағыдан біршама төмен болды: шамамен тиісінше $1,1 млрд және $1,3 млрд. Алайда тағы бір гәп бар: осы айдан бастап реттеуші квазимемлекеттік сектор тарапынан валюталық түсімді сату туралы ақпаратты жариялауға оралды, әңгіме $274 млн мөлшеріндегі көлем туралы болып отыр. Бізде қаңтар айындағы ұқсас деректер жоқ, ал валюталық түсімнің жартысын міндетті түрде сату нормасының өзі қараша айында қайтарылды. @DataHub_KZ

Айлық инфляцияның жеделдеуі жайлы алдыңғы постқа қосымша мәліметтерді графиктен көре аласыз. @DataHub_KZ

Қызметтер шамамен 2,5 жылдағы ең жоғары айлық қарқынмен қымбаттады Ақпанда ақылы қызметтердің бағасы қаңтармен салыстырғанда 2,1%-ға өсті. Осылайша айлық сервистік инфляция 1 п.т. жеделдеп, 2022 жылғы қыркүйектен бергі ең жоғары деңгейге жетті (ол кезде 2,7% болған). Ақылы қызметтер бағасының негізгі өсім драйверлерінің бірі – суық су. Бір айда бір текше метр су құны бірден 29,2%-ға артты. Тарифтердің қымбаттауы тоғыз өңірде байқалды, оның төртеуінде өсім 50%-дан асып түсті. Атап айтқанда, Астана (+83,1%), Солтүстік Қазақстан (+63,5%), Батыс Қазақстан (+58,4%) және Қостанай (+55,5%) облыстары. Айта кетейік, қалған коммуналдық қызмет тарифтері де өскен, бірақ әлдеқайда аз. Орталық жылыту жүйесінің бағасы 6,2%-ға, ыстық су 5,3%-ға, домофон қызметі 4,7%-ға, электр энергиясы 1,8%-ға қымбаттады. Бұған дейін жазғанымыздай, Қазақстанда ТКШ тарифтерінің өсуі 2023 жылдан бері жалғасуда. Мұндай үрдіс тозығы жеткен коммуналдық инфрақұрылым мәселесін шешуге бағытталған «Тарифті инвестицияға айырбастау» бағдарламасының қайта іске қосылуымен байланысты. Ақылы қызметтерден бөлек, инфляцияның басқа компоненттері де айтарлықтай айлық өсім көрсетті: азық-түлік тауарлары – 1,5%-ға (соңғы 26 айдағы ең жоғары мән), азық-түлікке жатпайтын тауарлар – 1%-ға (соңғы 22 айдағы ең жоғары мән). Нәтижесінде, жалпы баға өсімі алдыңғы аймен салыстырғанда 1,5%-ды құрап, 0,4 п.т. жеделдеді. Бұдан жоғары қарқын соңғы рет 2022 жылғы қазанда тіркелген еді. Сонымен қатар жылдық деңгейде инфляция 2024 жылғы қаңтардан бергі ең жоғары деңгейге дейін жеделдеді – 9,4%. Өткен аймен салыстырғанда өсім 0,5 п.т. құрады. ҚР СЖРА ҰСБ деректері @DataHub_KZ