DATA HUB Қазақша

Теңге ай қорытындысы бойынша тұрақты валюталарға, әсіресе еуроға қатысты 2022 жылдан бергі рекордтық қарқынмен әлсіреуде Қыркүйектің басындағы ресми доллар бағамы – 481,63 тг, бұл 1 тамыздағы бағамнан 7,68 тг және 1,6%-ға жоғары. Еуроның бағамы – 534,46 тг, бұл өткен аймен салыстырғанда 21,08 тг және 4,1%-ға жоғары. Еуропалық валюта үшін мұндай айлық серпіліс соңғы екі жылдағы ең айқын өзгеріс болды: салыстырмалы түрде 2022 жылдың қарашасынан, абсолютті түрде 2022 жылдың маусымынан бері. Бір қызығы, ҚР ҰБ тарапынан валюта сату көлемдері айтарлықтай болғанына қарамастан, теңге әлсіреуде. Ұлттық қордан трансферлерді қамтамасыз ету үшін $546 млн сатылды, тағы $241,5 млн «Қазатомөнеркәсіп» акциялары бойынша келісім-шарт аясында сатылды (бұл туралы осы жерде талқыладық) Ал БЖЗҚ үшін 223 млн сатып алынды, яғни таза көлем – 564,5 млн, бұл - 2024 жылдағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Айтпақшы, қыркүйекте де көп болады. ҚР ҰБ трансферлер үшін $900 млн-1 млрд, «Қазатомөнеркәсіп» келісім-шарты бойынша $230-250 млн сатуды, ал БЖЗҚ үшін $450-550 млн доллар сатып алуды жоспарлап отыр. Валюта бағамының бұған қатысты қалай болатынын алда көреміз. @DataHUB_KZ

Міне, бүгін 1 қыркүйек – Білім күні. Осыған орай, тақырыпқа байланысты біраз мәліметтермен танысайық. Мұқият оқыңыздар, барлығы бақылау жұмысында болады!📝 👦🏻Жалпы білім беретін мектептерде Қазақстан халқының шамамен бестен бірі оқиды: өткен оқу жылының басында оқушылар саны 3,8 млн адамды құрады, жаңа оқу жылында мектепке 3,9 млн-нан астам оқушы барады. 👩‍🏫 Мұғалімдер саны оқушылардан он есе аз: ең соңғы деректер бойынша, олардың саны 398,9 мың адамға жеткен. 💸 2024 жылдың қаңтар-маусым айларында бастауыш білім беру саласындағы орташа айлық жалақы 260,4 мың теңгені, ал орта білім беру саласында 352,7 мың теңгені құрады. Салыстырмалы түрде, жалпы экономика бойынша орташа көрсеткіш 392,7 мың теңгені құрайды. 🏫 2023 жылға сәйкес, Қазақстанда 7833 жалпы білім беретін мектеп жұмыс істейді. 🎒Соңғы бес жыл ішінде (2019-2023 жж.) 204,5 мың орынды 388 мектеп іске қосылды, олардың әрбір бесінші орын — Түркістан облысында. Үкіметтің болжамдарына сәйкес, дәл осы аймақта 2026 жылға қарай оқушы орындарының ең үлкен тапшылығы күтілуде. Деректер - ҚР СЖРА ҰСБ, Білім министрлігі/Оқу-ағарту министрлігі @DataHub_KZ

🇰🇿 Бүгін – мемлекеттік мереке. Еліміздің басты заңына 29 жыл толып отыр. Ал сіз Конституция тек жоғары заңдық күші бар нормативтік құқықтық акт қана емес, сонымен қатар нақты адамдар екенін білдіңіз бе? ҚР СЖРА ҰСБ деректер базасындағы «Мен сияқты қанша адам бар?» атты іздеу нәтижелері Қазақстанда Конституция есімді бір ғана қазақ әйелі бар екендігін көрсетеді. Үш жыл бұрын, БАҚ мәліметтеріне сенсек, ол Жамбыл облысында тұрған. Қазір – Астанада. Қызығы, елордалық тұрғын еліміздің негізгі құжатынан 2,2 есе үлкен, оған 64 жас. Демек, оны қазіргі Конституция құрметіне атау мүмкін емес еді. Мүлдем басқа жағдайды Түркістан облысында тұратын 13 жасар Атазаң көрсетеді. Жас қазақстандықтың аты Тәуелсіздік тарихымен тікелей байланысты екені анық. Ол да бірегей: бүкіл елде оның аттасы жоқ. Ұлты – қазақ. ☝️Қолданыстағы Конституция президенттік басқару формасын белгілейді. Қабылданған сәттен бастап оған сегіз рет өзгерістер енгізілген, соңғысы – жақында, 2023 жылдың басында болды. Мүмкін, бұл есте жақсы сақталмауы мүмкін, бірақ ол екінші Конституция. Алғашқысы 1993 жылы жарық көрді және республикада парламенттік модельді бекітті. Конституция адам құқықтары мен бостандықтарын ең жоғары құндылықтар деп жариялайды. Сіздерде оларды жүзеге асыру мүмкіндігі әрқашан болсын. Мереке құтты болсын, қымбатты достар! 🤗 @DataHub_KZ

Салық кеңесшілерінің табысы рекордтық деңгейге жетті II тоқсанның қорытындысы бойынша салық кеңесшілері көрсеткен қызмет көлемі кем дегенде 2020 жылдың басынан бері ең жоғары деңгейге жетті – 2,06 млрд теңге. Бұл үш айда көрсеткіштің 25%-ға, жыл ішінде екі есе номиналды өсуінің арқасында мүмкін болды. Көрсеткіштің тоқсан сайынғы өсу үрдісі ресми статистикада көрсетілген 5,5 жыл бойы байқалып келеді. Бұл ретте барлық дерлік жағдайларда өсу қарқыны екі таңбалы көрсеткіштерді құрайды. Бұл жанама түрде салық бойынша ресми кеңестердің көбірек сұранысқа ие болып жатқанын көрсетеді. Мұндай жағдайға таң қалудың қажеті жоқ: салық заңнамасындағы өзгерістерді қадағалау оңай емес. 2017 жылдан бері олар 70 рет өзгерді. Екінші жағынан, соңғы уақытта жаңа кодекстің қабылдануы және жалпыға ортақ декларациялауға көшу сұранысты арттыруы мүмкін. Айта кетсек, көрсетілген қызметтердің 95%-ын бизнес құрайды. *экономиканың бақылауға алынбайтын секторын есептемегенде ҚР СЖРА ҰСБ мәліметтері бойынша @DataHub_KZ

Қазақстандықтардың емделуге кететін шығындары күрт артты 2024 жылдың II тоқсанында халықтың қаражатының есебінен көрсетілген денсаулық сақтау қызметтерінің көлемі 153,8 млрд теңгені құрады, бұл номиналды түрде өткен тоқсанмен салыстырғанда 20%-ға, ал өткен жылмен салыстырғанда 38%-ға көп. Денсаулық сақтау саласындағы бағаның өзгеруін ескергенде, тоқсандық өсім 17%-ды, жылдық өсім 24%-ды құрады. Жалпы қызмет көлеміндегі ең үлкен үлес стоматологияға тиесілі: 27% немесе 41,4 млрд теңге. Бұл жерде көрсеткіш тоқсан ішінде номиналды түрде 26%-ға, бір жыл ішінде 62%-ға өскен (сәйкесінше бағалардың 5% және 13%-ға өсуін ескергенде). Айта кету керек, теория бойынша, III тоқсанда да қазақстандықтардың медициналық қызметтерге жұмсайтын шығындары жоғары болады деп күтілуде. Егер есіңізде болса, шілдеде БЖЗҚ-нан емделуге қаражат алу көлемі айтарлықтай өскен болатын, бұл қаражатты шығару шектеулері туралы пікірталастар аясында орын алды. Айтпақшы, бастапқыда зейнетақы ақшасын стоматологиялық қызметтерге пайдалану мүмкіндігіне тыйым салу туралы талқылау болса, қазір процесті тек күрделендіру ұсынылып отыр – бұл үшін дәрігерлік комиссияның қорытындысы қажет болады. ҚР СЖРА ҰСБ деректерi @DataHub_KZ

Бірінші несиелік бюро сізді жыл сайынғы «fcbk 2024: Empowering business» конференциясына шақырады! Биыл мерейтойға сай келетіндей ауқымды конференция болмақ, БКБ өзінің 20 жылдық мерейтойына 2 500 қонақты, 30-дан астам қазақстандық сарапшыларды, бір халықаралық спикерді және бір супержұлдызды шақырады! «fcbk 2024: Бизнеске қарай» бизнесті дамытып жүрген немесе Қазақстандағы КОБ даму үрдістерін білгісі келетіндердің барлығына қолжетімді. Егер осылардың қатарынан болсаңыз, онда мұндай оқиғаны жіберіп алмаңыз - тіркеліңіз, келіңіз! Біз КОБ-ны қаржыландыру және цифрландыру мүмкіндіктері, инновациялық шешімдер және әртүрлі секторлардағы бизнестің әлеуеті туралы айтатын боламыз. Конференция КОБ өкілдері мен басшылары, кәсіпкерлер, қаржы ұйымдары, IT компаниялар, бөлшек сауда, e-com сегменттері және басқа да көптеген бизнес секторлары үшін қызықты болады. Біздің арнайы қонақтар: ⭐️Джефф Хоффман - Booking.com негізін қалаушыларының бірі, электрондық коммерция саласындағы жаңашыл, жаһандық кәсіпкер, миллиардтаған корпорациялардың CEO-сы. ⭐️Ирина Кайратовна – сіздің жақсы көңіл-күйіңізге бонус және ерекше атмосфераның КЕПІЛІ! 🔹www.fcbk.kz міндетті тіркеуден кейін іс-шараға кіру тегін Алматы, 6 қыркүйек, Республика Сарайы - күнтізбеде белгілеп қойыңыз!

Ал енді Ұлттық банк өз шешімін қалай түсіндіретінін оқиық. Негізгі дәлел түсінікті: шілдеде жылдық инфляция бізде жеделдеді, сондай-ақ реттеушінің бағалауы бойынша айлық инфляция да жоғары болып шықты. Тағы нені қосуға болады? 🔸Сыртқы ахуал аса жаман емес сияқты: ғаламдық инфляция баяулап тұр, әлемде азық-түлік бағасы төмендеуде. Сыртқы ақша-несие жағдайы әлі де қатал, бірақ, екінші жағынан, мысалы, АҚШ-тың ФРЖ-і жеңілдетуге дайын екенін меңзеп отыр. Ресейдегі Орталық банк шілдеде мөлшерлемені 18%-ға көтерді және жақын арадағы жылдары түбегейлі өзгерістер жасауды жоспарлап отырған жоқ: онда инфляция әлі де жоғары деңгейде қалып отыр (бұл, шындығында, біздегі бағаларға да әсер етуі мүмкін). 🔸Ішкі экономикадағы жағдай, керісінше, белгілі бір қауіптерді тудырады. Ұлттық банк тұрақты ішкі сұранысқа, ірі мемлекеттік бағдарламалардың жүзеге асуына және халықтың инфляциялық күтулерінің тұрақсыздығына назар аударады. Сонымен қатар республикалық бюджеттің кірістері мен шығыстары арасындағы өсіп келе жатқан алшақтықты жабу жағдайының белгісіздігін еске салады. Фискалдық импульстің әрі қарай қалай болатыны инфляцияға қатысты болжамдарға да әсер етеді. Ал қазір бағаның өсуіне қатысты болжамдар қандай? Ұлттық банктің бағалауынша, биыл 7,5-9,5% диапазонында, ал келесі жылы 5,5-7,5% деңгейінде болуы мүмкін. 2026 жылға қарай 5% мақсатты көрсеткішке жетуді көздеп отыр, бұл үшін ақша-несие саясаты қатаң болып қалуы керек. ❗️Әзірше мөлшерлеме 2024 жылдың соңына дейін қазіргі деңгейде қалады деп болжануда. @DataHub_KZ

❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені бұрынғы деңгейде қалдырды - 14,25% Базалық мөлшерлеме деген не? @DataHub_KZ

Мөлшерлеме тақырыбын жалғастырсақ. Шілдеде ірі бизнес соңғы екі жылға жуық уақыт ішіндегі ең тиімді пайыздық мөлшерлемемен несие алды. Өткен айда ірі бизнеске берілген теңгелік несиелер бойынша ЕДБ-ның орташа алынған мөлшерлемесі 16,6%-ды құрады. Маусыммен салыстырғанда 0,3 п.т. төмендеп, 2022 жылдың қыркүйегінен бергі ең төменгі деңгейге жетті. Ал орта және шағын бизнес (жеке кәсіпкерлерді қоса алғанда) сегменттерінде кері динамика байқалды. Мәселен, орта бизнесте көрсеткіш айдан айға 0,4 п.т. өсіп, 17,9%-ға дейін жетті, ал шағын бизнесте 0,5 п.т. өсіп, 22,3%-ға дейін жетті. Нәтижесінде, барлық кәсіпкерлік субъектілері бойынша банктердің пайыздық сыйақысы 0,1 п.т. азайып, соңғы төрт айдағы ең төменгі деңгейге түсті – 19,3%. Айта кету керек, бір айда берілген несиелер көлемі біркелкі бөлінбейді. Шағын және ірі бизнестің үлестері шамамен бірдей – сәйкесінше 45% және 42%, ал орта бизнеске 13% тиесілі. ҚР Ұлттық банкі деректері @DataHub_KZ