Teacher Azam

👨‍🦳 Butun dunyoda odamlar uzoqroq yashamoqda. 1900-yilda dunyo bo‘yicha o‘rtacha umr ko‘rish 32 yoshni tashkil etgan. 2023-yilga kelib bu ko‘rsatkich ikki barobardan ko‘proqqa oshib, 73 yoshni tashkil etdi. Dunyo mamlakatlari katta o‘zgarishlarga erishdi va har bir mintaqada umr ko‘rish davomiyligi ikki baravar oshdi. Bu nafaqat bolalar o‘limining pasayishi bilan bog‘liq, balki odamlar har qanday yoshda uzoqroq umr ko‘rishni boshladilar. ⚔️ Ikkinchi jahon urushidan so‘ng ham umr ko‘rish davomiyligi keskin pasaygan davrlar bo‘lgan. Masalan, Xitoydagi "Buyuk sakrash" siyosati tufayli yuz bergan ochlik, Sahroi Kabirdan janubdagi Afrika mamlakatlarida OIV/OITS epidemiyasi, Ruandadagi qirg‘in yoki COVID-19 pandemiyasi shular jumlasidandir. 🇺🇿 O‘zbekiston misolida ko‘rib chiqamiz ma’lumotlarni. 1940-yildan 1950-yilga odamlarning o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi 53,3 yoshni tashkil qilgan. Hozirgi kunda bu ko‘rsatkich 72,4 yoshni tashkil qiladi. 83 yil davomida o‘rtacha umr ko‘rish yoshi 35,8% ga oshgan. 🇳🇬 Nigeriyada esa 1940-yilda o‘rtacha umr ko‘rish yoshi 35,5 yoshni tashkil qilgan. Hozir esa bu ko‘rsatkich 54,5 yosh. Bu hozirgi kundagi eng past ko‘rsatkich. 2-Jahon urishi yillarida odamlar juda ham kam yashagan. Ayniqsa Afrika mamlakatlarida ahvol juda og‘ir bo‘lgan. Misol uchun: - Mali = 28,7 yosh - Senegal = 28,8 yosh - Serra Lion = 28,9 yosh 🇰🇿 Qo‘shnimiz Qozog‘istonda bu ma’lumotlar 1858-yildan saqlab borilgan ekan va o‘rtacha umr ko‘rish yoshi atiga 23,6 yosh bo‘lgan ekan. Tasavvur qilyapsizmi, mening yoshimga yetgan odamlarga huddi 100 yoshga kirgan odamdek qarashgan o‘sha vaqtlar. Manba @teacherazam

Yaqinlaringizga shunchaki sovg‘a emas, moliyaviy barqarorlik hadya qiling. ⚡️ IMANUM ilovasida investitsiya – har oy daromad keltiradigan va doimiy o‘sib boruvchi barakali hadya. U bilan yaqinlarimizga moliyaviy barqarorlikka tomon ilk qadamni tashlashga yordam beramiz. IMANUM ilovasini yuklab oling va unda barakali sovg‘a hadya qiling.

🕊 Bu demokratiya indeksi “Economist Intelligence Unit” (EIU) tomonidan ishlab chiqilgan. U demokratiyaga keng yondashib, bir nechta o‘lchamlarni o‘z ichiga oladi: - elektoral (erkin va adolatli saylovlar); - liberal (fuqarolik huquqlari va davlatdan himoyalanish); - ishtirokchilik (fuqarolar saylovlarda ishtirok etadi); - maslahatlashuv (fuqarolar fuqarolik jamiyati va jamoatchilik muhokamasida ishtirok etadi) - amaldahi hukumat (hukumatlar fuqarolar nomidan harakat qilishi mumkin). 🇺🇿 Bu ro‘yxatda 2024-yilda O‘zbekistondagi demokratiya indeksi 2,1 ko‘rsatkichni tashkil qiladi. Eng baland ko‘rsatkich esa 2014-uilda bo‘lgan va u 2,45. 🔼 Demokratiya ko‘rsatkichi eng yuqori bo‘lgan mamlakatlar esa Skandinaviya mamlakatlari, Irlandiya, Yangi Zellandiya. Ularning barchasi 9 va 10 ballik shkalada joylashgan. Manba @teacherazam

Yanvar oyi uchun qabul ochiq 2026-yildan Ingliz tili o'rganaman deganlar uchun ✔️ Haftasiga 3 ta jonli dars (80 daqiqa) ✔️ 24/7 formatda ilovadan ham darslar bilan shug'ullanish ✔️ Darajaga mos lug‘atlar, resurslar va podcastlar ✔️ Yosh, zamonaviy ustozlar bilan interaktiv o‘rganish Darslar vaqti: Beginner guruh: 15:00 17:00 22:00 Elementary guruh: 21:00 22:00 23:00 Pre-Intermediate guruh: 20:00 Intermidiate guruh: 20:00 21:00 22:00 IELTS guruh: 21:00 Natija: Ingliz tilini o‘rganish endi majburiyat emas, siz uchun qiziqish va haqiqiy muloqotga aylanadi. 👨🏻‍💻 Admin bilan bog'lanish 👈🏻 @englifyschool

🌍 Hozirda Afrikaning 4 foizi 65 va undan katta yoshdagilardan iborat bo‘lib, bu ko‘rsatkich 2050-yilga kelib 6 foizga yetadi. O‘rtacha yosh atigi 19 ni tashkil etishi va har bir ayolga 4,1 ta farzand to‘g‘ri kelishi bilan Afrika aholisi tez sur’atlarda o‘sib bormoqda. Natijada, u kelgusi o‘n yilliklarda dunyodagi eng katta mehnatga layoqatli aholiga ega bo‘ladi. 🌏 Aksincha, Osiyo aholisi tezlik bilan qarimoqda. Ko‘rib turganimizdek, mintaqaning taxminan 10 foizini 65 yosh va undan katta yoshdagilar tashkil etadi, ularning ulushi 2050-yilga kelib deyarli ikki barobarga oshadi. 🇨🇳 Faqatgina Xitoyning o‘zida keksa aholi soni 2000-yildagi 7 foizdan 2024-yilda 15 foizgacha o‘sdi. Asr o‘rtalariga kelib, bu ko‘rsatkich 33 foizga yetishi kutilmoqda, bu esa umuman olganda eng tez demografik o‘zgarishlardan biri hisoblanadi. 🇺🇸 AQSH ham katta o‘zgarishlarni boshdan kechirmoqda. Ayniqsa, 65 va undan katta yoshdagi amerikaliklar soni ikki barobarga ko‘payadi - bugungi 45 milliondan 2050-yilga kelib 90 milliongacha yetadi. Manba @teacherazam

Matematikani yaxshi bilish insonda mantiq, tahliliy va abstrakt fikrlash, sabrlilik, uzoq konsentratsiya saqlay olish kabi ko‘nikmalarni yaxshilaydi. ➕ Texnologiyalar va ma’lumotlarga asoslangan ishlarning muhimlilik darajasi ortib borar ekan, matematik natijalari yaxshiroq bo‘lgan mamlakatlar ko‘pincha ustunlikka erishadi. Ushbu infografikada 15-16 yoshli o‘quvchilarning matematikadan olgan o‘rtacha ballari bo‘yicha mamlakatlar reytingi ko‘rsatilgan. ✖️ Mazkur vizualizatsiya uchun ma’lumotlar OECD tashkilotining 2022-yilgi PISA baholash natijalaridan olingan. PISA o‘quvchilarning matematik bilimlarini amaliy masalalarga qanchalik qo‘llay olishini o‘lchaydi va ta’lim tizimlarini global miqyosda taqqoslash imkonini beradi. Ushbu ma’lumotlar OECD o‘rtacha ko‘rsatkichidan (472 balldan) ancha yuqori. 🇸🇬 Singapur matematika bo‘yicha o‘rtacha 575 ball bilan birinchi o‘rinni egallagan. Reytingning yuqori pog‘onalarida Makao (MAH), Tayvan, Gonkong (MAH), Yaponiya va Janubiy Koreya ham joy olgan. ➕ Ushbu mamlakatlar qat’iy o‘quv dasturlari va yuqori akademik talablar orqali matematika ta’limiga doimiy ravishda ahamiyat berib kelgan. Manba @teacherazam

Aholini ro‘yxatga olish — nima uchun kerak? 2026-yil 15-yanvardan 28-fevralgacha O‘zbekistonda aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish bo‘lib o‘tadi. Bu jarayon oddiy qilib aytganda — mamlakatda nechta odam yashayapti, ularning yoshi, jinsi, qayerda yashayotgani kabi umumiy ma’lumotlarni aniqlash uchun o‘tkaziladi. 👨‍👩‍👧‍👦 Kimlar ro‘yxatga olinadi? O‘zbekistonda yashayotgan hamma: kattalar va keksalar, bolalar va chaqaloqlar (2026-yil 15-yanvargacha tug‘ilgan), hatto vaqtincha yashab turganlar ham. Qanday ro‘yxatdan o‘tiladi? Ikki xil yo‘l bor: 💻 15-yanvardan boshlab onlayn — internet orqali o‘zingiz ro‘yxatdan o‘tasiz; 🚪 agar onlayn bo‘lmasa, 4-fevraldan mahalla xodimlari uyma-uy yurib ro‘yxatga oladi. Qisqasi, befarq bo‘lmang. O‘zingiz ham, yaqinlaringiz ham ro‘yxatdan o‘tsin. To‘g‘ri ma’lumot — kelajak uchun to‘g‘ri qaror😉 Batafsil ma’lumot uchun @census_2026 ga ulanib oling. @teacherazam

Har bir ota-ona ko’rishi kerak‼️

🅰️ Til odamlarning muloqot qilish, madaniyatni saqlash, imkoniyatlardan foydalanish va bir-birini tushunish usullarini shakllantiradi. Etnologue va Derivation 1996 va 2025-yillar davomida eng keng tarqalgan tillarni aniqladi. 🔼 Bu ma’lumotlar orqali nafaqat eng ommabop tillarni bilish, balki demografik o‘zgarishlar va globallashuv vaqt o‘tishi bilan til ta’sirini qanday o‘zgartirganini va muvozanatini tiklaganini ham ko‘rish mumkin. 🌎 1996-yilda dunyo aholisi taxminan 5,8 milliard bo‘lgan bir paytda, birinchi o‘nta tilda so‘zlashuvchilar soni 2,55 milliard kishini tashkil etgan. Demak, insoniyatning qariyb 44 foizi bor-yo‘g‘i o‘nta tildan birida so‘zlashar ekan. Mandarin (Xitoy) tili yetakchilik qilgan bo‘lsa, ispan va ingliz tillari keyingi o‘rinlarni egallagan. 🌎 2025-yilga kelib raqamlar o‘zgargan. Eng ko‘p 10 ta tilda so‘zlashuvchilarning jami soni 3,1 milliarddan biroz oshgan bo‘lsa-da, dunyo aholisi yanada tezroq o‘sib, taxminan 8,1 milliardga yetdi. Natijada, bu o‘nta tilda hozirda dunyo aholisining atigi 38 foizi gaplashadi. 🇨🇳 Xitoy, ispan va ingliz tillarida so‘zlashuvchilar soni ko‘paygan bo‘lsa-da, ular insoniyatning avvalgi soniga nisbatan kichikroq qismini tashkil etmoqda. Manba @teacherazam

Bu infografika (AXA Global Risks Report so‘rovi) 57 mamlakatdan 3,595 nafar risk-menejment mutaxassisining fikriga tayangan holda ishlab chiqilgan. 1️⃣ Iqlim o‘zgarishi — 5 yil ketma ket birinchi o‘rinda 2021–2025 oralig‘ida doim birinchi o‘rinda. Bu shuni anglatadiki, ekstremal ob-havo, qurg‘oqchilik, suv tanqisligi, issiq to‘lqinlar kabi xavflar endi “kelajak muammosi” emas — hozirgi real risk. 2️⃣ Pandemiya 2020 yilda 1-o‘rinda edi, keyin pasaydi. COVID davrida hamma uchun birinchi xavf bo‘lgan “pandemiya” keyingi yillarda reytingda pastlab ketgan. Lekin bu “xavf yo‘qoldi” degani emas — shunchaki boshqa risklar yanada kuchliroq ko‘rina boshlagan. 3️⃣ Geosiyosiy beqarorlik 2022-yildan keskin ko‘tarildi. Urushlar, sanksiyalar, bloklar o‘rtasidagi ziddiyatlar, ta’minot zanjiri uzilishi — 2024–2025-yillarda bu risk 2-o‘rinni egallagan. 4️⃣ Kiberxavfsizlik doim “Top 3” atrofida. Hujumlar, ma’lumotlarning sizib chiqishi, davlat va kompaniyalar infratuzilmasiga zarbalar — bu risk 2020-yildan beri yuqori o‘rinlarni tark etmayapti. 5️⃣ AI & Big Data — yangi “katta o‘yinchi”. 2021-yilda 10-o‘rin bo‘lib kirgan, 2023–2025-yillarda 4-o‘ringa chiqqan. Bu yerda gap: deepfake, manipulyatsiya, ma’lumot monopoliyasi, algoritmik adolatsizlik, nazorat kuchayishi kabi masalalar haqida gap ketyapti. Manba @teacherazam

🇬🇧 Buyuk Britaniya hukumati o‘z byudjetini nimaga sarflaydi? Diagrammada xarajatlar 100 funt sterlingga nisbatan toifalar bo‘yicha ko‘rsatilgan. Unda ham markaziy, ham mahalliy davlat xarajatlari birlashtirilgan. 🔼 Ijtimoiy himoya eng katta xarajat hisoblanadi. Har 100 funt sterlingdan 33 funt sterlingi unga sarflanadi — bu sog‘liqni saqlashdan ko‘proq bo‘lib, u 100 funt sterlingdan 19 funtni tashkil etadi. Buyuk Britaniya bu odatiy hol — AQShdan tashqari OECDning har bir mamlakatida ijtimoiy himoya eng katta toifa hisoblanadi. 🔄 Davlat xizmatlari ham katta ulushni tashkil etadi: har 100 funt sterlingdan 14 funt sterling. Bularga davlatning asosiy vazifalari, xorijiy yordam va davlat qarzi bo‘yicha foiz to‘lovlari kiradi. Keng qamrovli iqtisodiyotni yoki baliqchilik va ishlab chiqarish kabi alohida sohalarni qo‘llab-quvvatlaydigan ta’lim va iqtisodiy masalalar ham muhim toifalar hisoblanadi. Manba @teacherazam

NQE Podkast — video o‘yinlar: bolalik nostalgiyasi, industriya evolyutsiyasi va o‘yinlarning haqiqiy ta’siri. 🎮 Bu sonimizda: nega bolalikda o‘yinlar “mo‘jiza”dek tuyuladi-yu, katta bo‘lganda ularga nisbatan hissiyot pasayadi; o‘yinlar faqat vaqt o‘ldirishmi yoki tarbiya, fikrlash va hayotiy ko‘nikmalar beradimi; musobaqali o‘yinlar bilan “story” o‘yinlar farqi; o‘yindan kinoga, kinodan o‘yinga aylangan eng mashhur misollar va industriyani o‘zgartirgan o‘yinlar haqida gaplashdik. 👉 Ko‘ramiz: https://youtu.be/5CsExRIluAQ @teacherazam