Kitobxon kundaligi

... инсон ўзининг аслида ким эканлигини тугал англаб етиши учун бутун бошли ҳаётини идрокининг зийрак-синчков назорати остида яшаб ўтиши зарурдир, ўшанда ҳам бу ҳаммага насиб қилавермаса керак деб қўрқаман, қолаверса, бу энди том маънода ҳаёт ҳам бўлмайди... Қисқаси, кўпчилик, шу жумладан, камина ҳам, ўзининг ким, нима, қаердан, қаёққа эканлигини тушунолмай, айримлари эса, энг даҳшатлиси, ҳаттоки шунақанги саволлар қўйилиши мумкинлигидан ҳам бехабар ҳолда, сўқирликда ўтиб кетиш бахтиқаролигига маҳкум... Эҳтимол, бу саодатдир... Мирзакалон Жўраев @kitobxonam

💬Бир қобилиятнинг ҳаддан ташқари ривожланиши туфайли яшашга яроқсиз болиб қолиш фожиаси фақат одамлар билан чекланмайди. Масалан, палеонтологик даврда баъзи бир кийиклар жуда оғир шохларга эга бўлгани сабабли қурбон бўлишган. Депрессив ҳолатларда инсон тафаккурини шундай шох каби ҳис қилиш мумкин, у қанчалик улуғвор бўлса шунчалик эгасини ерга тортиб бораверади. 📚Петер Цапффе—«Последний мессия» 👉@kitoblog👈

​​📝Энгельс ва Гоббс асарларини ўқияпман. Қарама қарши фикрларга эга икки асарни бирдай ўқиш ғалати экан. Энгельс индивидуал одамлар манфаати бошқаларга мос тушгани учун улар ҳамжиҳатликда, коммунистик тизимда яшаши лозимлигини айтади. Бундай жамиятда одамлар яшаш учун ўзаро рақобатга киришмайди, чунки жамият фаровонлиги, алоҳида одамнинг ҳам фаровон яшашига олиб келади. Умумий манфаат алоҳида манфаатлардан афзал ҳисоблангач шаҳсий манфаат йўлидаги жиноятлар бўлмайди. Урушларга барҳам берилади. Маъмурий идоралар ва жараёнлар қисқариб, давлатнинг таъсири камаяди. Гоббс эса тартибга солиб турувчи давлат бўлмаса, ҳамма бир бирига қарши жангга киришиб кетишини айтади. Давлат умумий мулкка эгалик қилиб уни тўғри тақсимлашни амалга оширади дейди. Давлат(суверен) адолат ва умумий фаровонлик йўлида ҳусусий мулкни тақсимлаб бериши айтилади. Суверен(монарх) умумий манфаат, ҳавфсизлик, тинчлик йўлида бирон фуқарога адолатсиз тақимлашни амалга оширган бўлса у буни адолатсизлик деб, қарши чиқмаслиги лозим, чунки суверенга уларнинг ўзлари шу олий ваколатни беришган. 🔹Қай бири адолатли ва тўғрироқ бўлиши мумкин? 👉@kitoblog👈

​​'Factfulness', ("Фактологичность") 📖 Bu kitob sizga dunyoga pozitiv nigoh bilan qarashga yordam beradi. Ya'ni muallif sizga "hammasi siz o'ylaganchalik yomon emas", degan fikrni faktlar va statistik ma'lumotlar asosida keltirib beradi. TED tufayli men Hans Roslingning ijodi bilan avvaldan tanish edim: TED Talks|Hans Rosling. Biroq uning ushbu kitobini o'qish yaqindagina nasib qildi. Ushbu kitob boshdan oyoq "dunyo yaxshilanmoqda" g'oyasi atrofida qurilgan va shu g'oyani yetkazib berishga xizmat qiladi: "Dunyo hozirda avvalgidan ancha yaxshiroq va bizning u haqdagi pessimistik fikrlarimiz xato". Biroq muallif xuddi bu narsani isbotlash uchun ba'zi ma'lumotlarni yashirgandek, yoki ba'zi ma'lumotlarni o'zgartirib ko'rsatayotgandek bo'ladi. Gap ushbu ma'lumotlarni qanday qabul qilishda emas. Shunchaki inson nimanidir isbotlash uchun uning ustida yillab ishlasa, u sizga istalgan narsani isbotlab bera oladi. Shunday bo'lsada Rosling dunyoda haligacha yomon ko'rsatkichlar ko'p ekanligini tan oladi. Bu orqali muallif sizni reallikka chaqiradi. Ya'ni, muammolar bor - ularni tan olish kerak (realizm). Lekin dunyoda vaziyat siz o'ylagan darajada yomon emas (optimizm). Optimistik realizm. 'Factfulness' sizga tushkunlikdan chiqishga va dunyo haqidagi negativ, pessimistik fikrlarni chetga surishga va yangi reallikni qabul qilishga yordam beradi. Asossiz optimizm emas, aynan realizm. Iqtisodiyotga, siyosatga va marketingga qiziqadigan insonlar uchun ushbu kitob 'must-read' deb o'ylayman. Ajoyib kitob. Ammo u sizda "wow-effect" paydo qilmasa, hayron qolmayman. Shunday bo'lsa-da, 'Factfulness' sizning dunyoqarashingizga shakl bera oladi. Kitobni o'qiy olmasangiz ham, Hans Roslingning TED ma'ruzalarini bir ko'rib qo'yishni maslahat beraman. Menimcha bu ma'lumotlarni ko'pchilik bilib qo'yishi kerak. ✏️"O'tmishni ideallashtirishdan yiroq bo'ling. Insonlar asosan o'z o'tmishini bo'yab ko'rsatishga moyil bo'lishadi, davlatlar esa o'z tarixini ideallashtirib ko'rsatadi". ✏️"Agar biz dramaga bo'lgan ehtirosimizni jilovlay olmasak, u bizga dunyoni qanday bo'lsa shundayligicha ko'rishimizga halaqit qiladi va bu yanglish fikrlarning manbasiga aylanadi".

Дуч келган овқатни егандан кўра оч қолган маъқул.. Дуч келган китобни ўқигандан кўра, умуман ўқимаган афзал.. 👉@kitoblog👈

https://youtu.be/xthMUL5dH7w Filosof Viktor Alimasov Lev Tolstoyning "Iqrornoma"si haqida @kitobxonam

​​💬Биз энг яхши таълимга эгамиз, лекин ақлимиз кам, билимимиз кўп, аммо вазиятни яхши баҳолай олмаймиз. Мутахассисларимиз кўп, аммо муаммолар ундан ҳам кўп, тиббиёт яхши, лекин соғлиғимиз ёмон. Ойга бориб қайтиб келдик, аммо кўчани кесиб ўтиб, янги қўшни билан танишишимиз қийин. Коинотни забт этдик, аммо руҳиятимизни эмас. Ҳавони тозалаймиз, лекин қалбимизни булғаймиз. Атом бомбасини бўйсундирдик, аммо бидъатларни бўйсиндиролмадик. Талабларимиз кўпайди, аммо қадриятларимиз камайди. Д. Карлин—стенд ап комик, ёзувчи, актёр 👉@kitoblog👈

Нимани ҳаёл қилсак, шунга айланамиз.. 👉@kitoblog👈

Эрих Фром "Инсон қалби" асарининг сўнгги бўлимида "инсон, унинг иродаси эркинми?" деган саволни кўндаланг қўяди. Aгар биз ирода эркинлигини танлов эркинлиги деб тушунсак, масалан A ва Б ўртасидан бирини танлашда биз қанчалик эркинмиз? Бу борада 3 хил жавоб бор: ➖Детерминистлар биз танлов эркинлигига эга эмасмиз деб ҳисоблашади, чунки одам табиатдаги барча нарсалар каби турли сабаб ва оқибатларга бўйсинади. Одам доим маълум бир мотивлар асосида иш кўради. Детерминизмга қаршилар эса тескарисини айтишади. Дин тарафдорлари буни қуйидагича таъкидлашади: Худо инсонга яхшилик ва ёмонликдан бирини танлаш эркинлигини берган, шунинг учун одамда бундай эркинлик бор. ➖Бошқа бир сабаб эса қуйидагича: инсон эркин, чунки акс ҳолда у ўз ҳаракатлари учун жавобгар бўлмай қолади. ➖ Учинчи аргумент қуйидагича: шахс ўзини субъектив равишда эркин деб ҳис қилади, демак ўзимизни эркин деб онгли равишда ҳисоблар эканмиз, эркинлик мавжуд. ✅Шу учала аргумент ҳам Фромга ишончсиздек туюлади. Биринчиси Худога ишонишни ва Худонинг инсон учун қилаётган режаларини билишни назарда тутади. Иккинчиси, эҳтимол одамни ўз хатти-ҳаракатлари учун жавобгар қилиш ва шу орқали жазолаш истагидан келиб чиққан. Учинчи далил - танлов эркинлигини англаш, бу эркинлик ҳақиқатда мавжудлигини исботлаши эса - Спиноза ва Лейбниц томонидан аллақачон инкор қилинган. Спиноза бизда эркинлик тасаввури борлигини таъкидлайди, чунки биз хоҳиш-истакларимизни биламиз, лекин уларнинг юзага келиш сабабларини билмаймиз. Лейбниц эса, истак қисман онгсиз мойилликдан келиб чиқади, деб таъкидлаган. Спиноза ва Лейбницдан кейин ушбу масала билан шуғулланувчиларнинг кўплари қуйидагини тан олишмаганига ҳайрон қолиш керак: ирода эркинлиги муаммоси, бизнинг ҳаракатларимиз онгсиз кучлар томонидан белгилаб берилишини тушунмагунимизча ҳал этилмайди. Гарчи биз танлов эркинлигига эгамиз деб ишонсак ҳам.. ❓Хўш сиз нима деб ўйлайсиз? Комментларда ёзинг. 👉@kitoblog👈

📝Платон "Давлат" асарида шундай дейди: Кишиларга ёшликдан баҳс-мунозара таъмини ҳис қилишига йўл қўймаслик лозим. Бундай баҳсларнинг таъмини билиб олган ўсмирлар, буни суистеъмол қиладилар. Энди улар вақтичоғлик учун баҳсга киришади. Зиддиятларга ошуфта бўлиб, уларни рад этувчиларга қарши чиқишга уринаверади. Улар ўз далиллари билан, ҳудди кучукчадек йўлидан чиққан барчани йўқ қилиб ташлашмоқчи бўлади.. 👉@kitoblog👈

​​💬Баҳс юритиш тактикаси Баҳснинг асосий вазифаси ўз ҳақлигингизни исботлаш эмас, балки далилларни рад этиш ёки тасдиқлаш орқали умумий ечимга келишдир. Aгар рақиблар бир-бирини тинглашга ва муросага келишга тайёр бўлса, баҳс конструктив бўлади. Aкс ҳолда, у маъносиз бўлиб қолади ва низо(конфликт) билан тугаши мумкин. Т&P сайти баҳс тактикалари ва мантиқий фикрлаш сирлари бўйича қуйидаги тавсияларни беради. ✅Баҳсни қачон бошлаш керак Aгар суҳбатдошлар умумий мақсадни кўзламаса - муаммога ечим топиш ёки умумий фикрга келишни ўйламаса баҳс конструктив бўлиши мумкин эмас. Рақиблар ўзларининг ғаразли ниятлари билан ўз позицияларини исботламоқчи бўлганларида, бундай диалог зиддият билан тугайди. Самарали баҳс сизга нафақат муаммони ҳал қилишга, балки янги нарсаларни ўрганишга, баҳслашиш маҳоратини оширишга ва шаҳсий фикрларингизни шакллантиришга имкон беради. ⛔️Қайси ҳолларда баҳслашмаслик лозим: ➖Баҳс мавзуси бўйича етарли маълумотга эга эмассиз ва ўз нуқтаи назарингизни тасдиқловчи далилларни келтира олмайсиз. ➖Рақиблар баҳсдан турли хил мақсадларни кўзлаган. ➖Ўз фикрингизга амин эмассиз ➖Рақибингиз билан фикрингиз бир жойдан чиқади. ➖Баҳс пайтида ҳис-туйғуларингизни жиловлай олмайсиз. ➖Рақибингиз билан фикрларингизни аниқ ифода эта олмайсизлар. Муҳокаманинг низога айланишининг асосий сабабларидан бири шундаки, оппонентларнинг(рақиблар) ҳеч бири ўзларининг ноҳақ эканлигини тан олишга тайёр эмас. Бундан ташқари, суҳбатдошлар мавзуни тўлиқ тушунмаслиги мумкин, шунинг учун баҳс узоқ давом этади ва деструктив бўлиб қолади, чунки унинг мақсади йўқ. Таниқли дастурчи ва тадбиркор Пол Грем ўзининг "Қандай қилиб тўғри эътироз билдириш керак" эссеида низонинг асосий босқичларини акс эттирувчи пирамидани яратди. Даража қанча паст бўлса, баҳс шунчалик фойдасиз. Эссеистнинг сўзларига кўра, кўпинча одамлар пирамиданинг тагида бўлиб, шахсиятга ўтиб кетишади. Ҳақорат - ноҳақларнинг далилидир Жан-Жак Руссо Aгар рақиблар эгоцентрик мақсадларни кўзлаб, ўз фикрларини ўтказишга интилса, баҳс деструктив бўлади. Бундай мулоқотлар боши берк кўчага олиб келади. Aгар сиз суҳбатдошнинг ушбу позицияга ўтганини тушунсангиз, яхшиси баҳсни тўхтатган маъқул. Давоми бор.. 👉@kitoblog👈

Amīcus Plato, sed magis amīca veritas Бу лотинча ибора "Платон дўстим лекин ҳақиқат ундан афзалроқ" дегани. Иборада баъзан Платон ўрнида Суқрот ҳам келади. Платон Суқротнинг шогирди бўлсада, ўз асарларида шундай таъкидлайди: Бу китобларни ўқир экансиз, Суқрот ёки бошқа номлар ҳақида эмас, ҳақиқат ҳақида ўйланг. У устозининг баъзи фикрларига қарши чиққан. Платоннинг шогирди ва дўсти эса Арасту. Ибора айни юқоридагидек вариантда бўлишида Арастунинг "Никомах этикаси" асари сабаб. Арасту ғоялар ҳақида гапираркан, мавжуд фикрларга қарши чиқиш унга осон эмаслиги, зеро бу фикрлар уни дўстлари томонидан айтилганини, таъкидлайди. Аммо шунга қарамай, ҳақиқат учун ўзимизга яқин одамларни ҳам инкор қилиб туриш лозим, дейди. Бу ерда у Платонни назарда тутган. Шунақа гаплар, кўпинча танишлар, яқин кишилар фикри хатолигини сезиб турсакда гапиролмаймиз. Истиҳола қиламиз. Аммо, ҳақиқат афзалроқ, турфа фикрлар бўлиши ёмон эмас. Ҳақиқат баҳсда туғилади. Ҳа, лекин бу ҳақиқатни шундай етказингки, суҳбатдошингиз чўчиб кетмасин, шунчаки ўйга толиб қолсин. 👉@kitoblog👈